# 2009 yılı merkezi yönetim bütçesi (s.s.312) 2007 yılı merkezi yönetim kesin hesap kanunu tasarısı ile merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idare ve kurumların 2007 bütçe yılı kesin hesap tasarısı (s.s.313)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Alim Işık (MHP, Kütahya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 35. Birleşim
- **Tarih:** 23 Aralık 2008
- **Gündem:** 2009 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ (S.S.312) 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESAP KANUNU TASARISI İLE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KAPSAMINDAKİ İDARE VE KURUMLARIN 2007 BÜTÇE YILI KESİN HESAP TASARISI (S.S.313)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/alim-isik-23-2008-12-23-2009-yili-merkezi-yonetim-butcesi-s-s-312-2007-yili-merkezi-yonetim

> Alim Işık (MHP), 23 Aralık 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 35. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2009 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ (S.S.312) 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESAP KANUNU TASARISI İLE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KAPSAMINDAKİ İDARE VE KURUMLARIN 2007 BÜTÇE YILI KESİN HESAP TASARISI (S.S.313)); konuşma 818 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MHP GRUBU ADINA ALİM IŞIK (Kütahya) – Sayın Başkan, çok değerli milletvekilleri; kamuoyunda kısaca “BOREN” olarak bilinen Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünün 2009 mali yılı bütçesi hakkında Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Bu vesileyle hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

Sözlerimin başında, öncelikle bor madeninin ve dolayısıyla da bu madenden sorumlu Enstitünün önemi konusundaki görüşümü ifade ettikten sonra, bütçeyle ilgili kısa değerlendirmemi yapmak istiyorum. Ülkemizde fiilen 1950’li yıllarda başlayan bor madenciliği faaliyetleri -birçoğumuzun da bildiği gibi- 1970’li yıllarda hızlanmaya başlamıştır. Bu kapsamda, 1975’te Bandırma Sodyum Perborat, 1984’te Kırka I. Bor Türevleri, 1987’de Bandırma II. Borik Asit, 1996’da Kırka II. Boraks Pentahidrat, 2001’de Kırka III. Boraks Pentahidrat, 2004’te de Emet Borik Asit tesislerinin işletmeye alınması faaliyetleri gerçekleştirilmiştir. Ne yazık ki bunlara ek olarak AKP iktidarları döneminde keşke ilave edilebilmiş yeni tesislerimiz olsaydı, maalesef bununla ilgili bir çalışma o günden bugüne olmamıştır.

Bor mineralleri ve bunlardan elde edilen ticari ürünlerin gruplandırılması konusunda kesin bir sınıflandırma bulunmamakla beraber, genellikle rezervler söz konusu ise bor mineralleri, konsantre cevher ürünleri söz konusu ise ham bor ürünleri, konsantre cevherlerden elde edilen ürünler söz konusu ise rafine bor ürünleri, rafine bor ürünlerinden üretilen ürünler söz konusu ise özel bor ürünleri, tekstil veya izolasyon tipi fiberglas ve benzeri gibi ürünler söz konusu ise bor kullanılan sanayi ürünleri ya da bora dayalı sanayi ürünleri terminolojisi yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bor ve ürünlerinin uzay ve hava araçlarından, seramik, polimerik malzemeler, nanoteknolojiler ve otomotiv sanayisine kadar birçok alanda, yaklaşık beş yüze yakın alanda kullanıldığı bilinmektedir. Ancak tüketilen bor ürünlerinin yaklaşık yüzde 80’ine yakını cam, seramik frit, tarım ve deterjan sektöründe yoğunlaşmıştır.

Dünyadaki önemli bor yatakları Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya’da yer almaktadır. Dünya toplam bor rezervi sıralamasında Türkiye'nin yeri birinci sıra olup, yaklaşık rezervin yüzde 72’sine sahiptir.

Dünyadaki en önemli bor üreticileri Türkiye’deki Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ile Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Rio Tinto’dur. Bu iki kuruluş dünya bor üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini karşılamaktadır.

Ülkemizde başlıca bor yatakları Kütahya, Balıkesir, Bursa ve Eskişehir’de bulunmaktadır. Bor minerallerini işlemek için bu illerde sırasıyla Emet, Bigadiç, Kestelek ve Kırka’da tesislerimiz kurulmuştur. Emet’te yıllık yaklaşık 1 milyon 200 bin ton, Kırka’da 1 milyon 150 bin ton, Bigadiç’te 600 bin ton, Kestelek’te de 200 bin ton kapasiteli cevher zenginleştirme ve değerlendirme tesislerimiz yer almaktadır. Günümüzde bor madenlerinin işletilmesi görevi Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir.

Bor ve bilgi teknolojilerinin üretildiği ve dünyaya aktarıldığı bir merkez olma vizyonunu benimsemiş olan BOREN, Türkiye ve dünyada bor ürün ve teknolojilerinin kullanımı ve bor konularında değişik bilimsel araştırmaların yapılması, yaptırılması, koordine edilmesi ve bu araştırmalara katkı sağlanması amacıyla 4865 sayılı Kanun’la 2003 yılında Ankara’da kurulmuştur. Mali özerkliğe sahip olup Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ilgili kuruluşu niteliğindedir. Bor konusunda çok önemli bir görevi üstlenen Enstitü bor madeni rezervlerine ne yazık ki 300 ila 500 kilometre gibi bir uzaklıkta kurulmuştur. Dünyada ham madde kaynağı veya rezerve bu kadar uzakta kurulmuş bir enstitü örneğini bulmak herhâlde mümkün değildir. Bu Enstitünün yeri Bursa, Balıkesir ve Eskişehir illerinin tam ortasında bulunan ve Türkiye bor rezervinin yaklaşık yüzde 50’sine sahip olan Kütahya ili olmalıydı. AKP İktidarı, her konuda olduğu gibi ne yazık ki bu konuda da Kütahya’nın hakkını bile bile yemiştir. Umarım bor ürünlerinin işlenmesi ve kullanımı amacıyla gelecekte yapılacak sanayi yatırımlarının ağırlıklı olarak Kütahya’ya kaydırılmasıyla bu haksızlık bir nebze de olsa telafi edilebilir.

BOREN, önceleri ODTÜ Kampüsü Merkezi Laboratuvarı bünyesinde göreve başlamış ve en son Ağustos 2007’de Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ile yapılan bir protokol çerçevesinde bu Müdürlüğün onuncu katındaki biri toplantı salonu olmak üzere toplam on beş odadan oluşan 650 metrekarelik şimdiki yerine taşınmıştır. Enstitüde 1 başkan, 3 grup koordinatörü, 13 uzman, 11 de yardımcı personel olmak üzere toplam 28 personel çalışmaktadır. Personelin 7’si sürekli, 9’u süreli, 7’si de maalesef, proje kapsamında sigortalı olarak çalıştırılmaktadır. Özetle, Enstitüde oda başına 2 kişi düşmektedir.

Böyle bir enstitüde bu manzara hiçbir şekilde Türkiye'ye yakışmıyor. Dolayısıyla, BOREN’in en kısa sürede kendisine ait bağımsız bir binada en az 50’si uzman 100’ü aşkın personele sahip bir enstitüye dönüştürülmesi gerçekleştirilmelidir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; böyle bir enstitü için ise 2009 mali yılı bütçesi olarak belirlenen yaklaşık 8,6 milyon YTL’lik bütçe ile 2010-2012 yılları için hedeflenen yaklaşık yüzde 10’luk artışlara sahip bütçeler oldukça yetersizdir. Bu bütçelerin mutlaka revize edilerek yükseltilmesinde yarar görülmektedir.

Kısıtlı imkânlara rağmen kısa sürede önemli projelere destek veren Enstitü çalışanlarına ve bu projeleri yürüten değerli araştırmacılara huzurunuzda teşekkür etmek istiyorum.

19 Aralık 2008 tarihinde grubumuz Sanayi Komisyonu üyeleriyle birlikte ziyaret ettiğimiz ve çalışmaları hakkında değerli bilgiler aldığımız Enstitü Başkanı Sayın Erk İnger’i ve çalışma arkadaşlarını kutluyor, başarılarının devamını diliyorum.

Enstitü yetkililerinden alınan bilgilere göre, kuruluşundan bu yana toplam 220 proje başvurusunun yapıldığı Enstitüde, bu başvuruların 31’inin TÜBİTAK kaynaklarından desteklenmesi sağlanmış, 88 projeye BOREN kaynaklarından toplam 16,9 milyon YTL’lik destek sağlanmış ve bu projelerden 28’i tamamlanmış durumdadır. Hâlen 18 proje de değerlendirme aşamasındadır.

Geç de olsa 15 Eylül 2008 tarihinde bor etkisi altında kalanların üreme fonksiyonlarının değerlendirilmesine yönelik bir araştırmayı başlatmış olması nedeniyle de Enstitüyü ve bu projede çalışacakları kutluyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Alim Işık (MHP, Kütahya). “2009 yılı merkezi yönetim bütçesi (s.s.312) 2007 yılı merkezi yönetim kesin hesap kanunu tasarısı ile merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idare ve kurumların 2007 bütçe yılı kesin hesap tasarısı (s.s.313)”. TBMM Genel Kurulu, 35. Birleşim tutanağı, 23 Aralık 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/alim-isik-23-2008-12-23-2009-yili-merkezi-yonetim-butcesi-s-s-312-2007-yili-merkezi-yonetim (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.