# Türkiye'de yabancılara taşınmaz satışlarının değerlendirilmesi hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Alim Işık (MHP, Kütahya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim - **Tarih:** 5 Mayıs 2009 - **Gündem:** TÜRKİYE'DE YABANCILARA TAŞINMAZ SATIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/alim-isik-23-2009-05-05-turkiye-de-yabancilara-tasinmaz-satislarinin-degerlendirilmesi-hakkind > Alim Işık (MHP), 5 Mayıs 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE'DE YABANCILARA TAŞINMAZ SATIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA); konuşma 700 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ALİM IŞIK (Kütahya) – Sayın Başkan, çok değerli milletvekilleri; Türkiye’de yabancılara yapılan taşınmaz satışlarının değerlendirilmesi üzerine gündem dışı söz almış bulunmaktayım. Bu vesileyle, Mardin’in Mazıdağı ilçesine bağlı Bilge köyünde düğün yerine yapılan hain saldırıda hayatlarını kaybeden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, yakınlarına ve milletimize başsağlığı, yaralılara da acil şifalar diler, saldırganları nefretle kınayarak yüce Meclisi ve bizleri izleyen değerli vatandaşlarımızı saygılarımla selamlarım. Değerli milletvekilleri, öncelikle sizlere ülkemizde yabancıların taşınmaz edinmesini sağlayan yasal düzenlemeleri kısaca özetlemek istiyorum. 1924’te 442 sayılı Köy Kanunu’nun 87’nci maddesiyle, yabancı gerçek ve tüzel kişilerin köylerde taşınmaz edinmesi yasaklanmıştır. 1934’te 2644 sayılı Tapu Kanunu’yla, en fazla 30 hektara kadar araziye sahip olabilmeleri, yabancıların, sağlanmıştır. 1984 ve 1986 yıllarında ANAP İktidarı tarafından çıkartılan ve taşınmaz edinmede karşılıklılık ilkesini de kaldıran yasalar Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarlarının iş başına gelmesiyle çıkarılan kanunlarla konu yeniden Türkiye gündemine gelmiştir. Bu dönemde, 2003’te 4875 ve 4916 sayılı Kanunlarla yabancı yatırımcılara ait gerçek ve tüzel kişilerin Türkiye’de taşınmaz edinmesi serbest bırakılmış, 442 sayılı Köy Kanunu’nun 87’nci maddesi ile Tapu Kanunu’nun en fazla 30 hektar sınırının yer aldığı 36’ncı maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Yapılan düzenlemeler, 2005 yılında Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. 2005’te 5444 sayılı Kanun’la, yabancı uyruklu gerçek kişilerin 2,5 hektara, Bakanlar Kurulu izniyle 30 hektara kadar taşınmaz edinebilmeleri ve çeşitli nedenlerle mülk edinilemeyecek alanların belirlenmesinde il yüz ölçümünün binde 5’ini geçmemek kaydıyla Bakalar Kurulunun yetkili kılınması esasları getirilmiştir. Son olarak, 3/7/2008 tarih ve 5782 sayılı Kanun’la, yabancı uyruklu gerçek kişilerin merkez ilçe ve ilçeler bazında, uygulama imar planı ve mevzi imar plan sınırları içerisinde kalan toplam alanların yüz ölçümünün yüzde 10’una kadar kısmında taşınmaz edinebilmeleri ve tüzel kişiliğe sahip şirketlerin taşınmaz mülkiyeti edinebilmelerine imkân tanınmıştır. Bu Yasa hâlen yürürlüktedir. Özetle, Atatürk döneminde yasaklanan yabancıların taşınmaz edinmesine yönelik mevzuatta, ANAP ve AKP dönemlerinde yasaklar ve sınırlamalar kaldırılarak taşınmaz satışlarının önü açılmıştır. Değerli milletvekilleri, ülkemizde cumhuriyet tarihi boyunca yabancı gerçek kişilere satılan ana taşınmazlar, yani arsa arazi ve benzeriyle kat mülkiyetli taşınmazların, yani daire, iş yeri, dükkân ve benzeri nasıl değiştiğini ve hangi noktaya geldiğini sizlerle ve değerli Türk kamuoyuyla paylaşmaya çalışacağım. Bayındırlık ve İskân Bakanı Sayın Faruk Nafız Özak’ın 7/3333, 7/3334 ve 7/7227 esas numaralı yazılı soru önergelerime verdiği cevapların birlikte değerlendirilmesiyle elde ettiğim sonuçları şu şekilde özetleyebilirim: 1) 31/3/2009 tarihine kadar gerçek kişilere toplam 44 milyon 479 bin 191 metrekare büyüklüğünde 24.632 ana taşınmaz satılmıştır. Bu taşınmazların 1/1/2003-31/3/2009 tarihleri arasında, yani AKP hükûmetleri döneminde satılanların oranı alan olarak yüzde 76, sayı olarak da yüzde 57 olmuştur. 2) Aynı dönemde satılan kat mülkiyetli taşınmazların toplam miktarı ise 6 milyon 613 bin 587 metrekare, sayısı da 50.911 olmuştur. Yine 2003 sonrasında bu değerlere oran olarak bakıldığında, alan olarak yüzde 85, sayı olarak da yüzde 80 gerçekleşme olmuştur. 3) Bu verilere göre 31 Mart 2009 tarihine kadar yabancı gerçek kişilere satılan toplam taşınmaz miktarı 51 milyon 92 bin 778 metrekare, sayı da 75.543 olmuştur. Bu toplam taşınmazların 2003’ten sonra satılanlarının oranı alanda yüzde 78, sayıda ise yüzde 72 olmuştur. 4) Bu satışların yaklaşık yüzde 25’i Mayıs 2008’den sonraki satışlardan oluşmaktadır. Bunun en önemli nedeni yukarıda değindiğim 5782 sayılı Kanun’un uygulamaya girmesidir. 5) Ülkemizde 81 ilden 73’ünde taşınmaz satışı yapılmış olup ilk on beş ildeki satılan taşınmaz büyüklüğünün tüm taşınmazlara oranı yüzde 71’dir. Yabancılara 1 milyon metrekarenin üzerinde satışın yapıldığı ilk on beş ilden toplamda yüzde 5’in üzerinde paya sahip illeri Muğla, Antalya, Ankara, Hatay, İstanbul, İzmir, Mardin ve Aydın illeri olarak sıralayabiliriz. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun Sayın Işık, devam edin efendim. ALİM IŞIK (Devamla) – Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Bu sonuçlara göre ülkemizin önemli turizm bölgelerini oluşturan kıyı şeridimiz âdeta yabancılar tarafından işgal edilmiştir. Nitekim konu ulusal basında da birkaç gün önce sizlerin değerlendirmesine sunulmuştur. Ülkemizden bugüne kadar seksen dört yabancı ülkeye ait gerçek kişiler taşınmaz alımı yapmış olup toplam 1 milyon metrekarenin üzerinde taşınmaz alımı yapan ülkeler sırasıyla Almanya yüzde 52, Avusturya yüzde 11, İngiltere yüzde 10, Yunanistan yüzde 6, Hollanda yüzde 4 ve Danimarka yüzde 3’tür. Özetle, gerek alan gerekse parasal değerler bazında yabancı gerçek kişilere yapılan taşınmaz satışları AKP hükûmetlerinin iş başında olduğu 2003-2009 yıllarında âdeta patlamış ve özellikle çok değerli turizm bölgeleri olan sahiller ile metropol illerimiz başta olmak üzere Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde önemli miktardaki taşınmazlar hızla yabancıların eline geçmiştir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Alim Işık (MHP, Kütahya). “Türkiye'de yabancılara taşınmaz satışlarının değerlendirilmesi hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim tutanağı, 5 Mayıs 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/alim-isik-23-2009-05-05-turkiye-de-yabancilara-tasinmaz-satislarinin-degerlendirilmesi-hakkind (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.