# İl özel idareleri kanunu tasarısı ile içişleri avrupa birliği uyum ve plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.583)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Asım Aykan (AK Parti, Trabzon)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 105. Birleşim
- **Tarih:** 23 Haziran 2004
- **Gündem:** İL ÖZEL İDARELERİ KANUNU TASARISI İLE İÇİŞLERİ AVRUPA BİRLİĞİ UYUM VE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.583)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/asim-aykan-22-2004-06-23-il-ozel-idareleri-kanunu-tasarisi-ile-icisleri-avrupa-birligi-uyum-ve

> Asım Aykan (AK Parti), 23 Haziran 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 105. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İL ÖZEL İDARELERİ KANUNU TASARISI İLE İÇİŞLERİ AVRUPA BİRLİĞİ UYUM VE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.583)); konuşma 334 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA ASIM AYKAN (Trabzon) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 583 sıra sayılı İl Özel İdareleri Kanunu Tasarısı hakkında, AK Parti Grubu adına, görüşlerimi arz etmek üzere huzurlarınızdayım; bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, bugün kanunlaştıracağımız yasa tasarısı sıradan bir anlam ifade etmiyor. Osmanlıdan cumhuriyete yüzelli yıldır tartışılan çok önemli bir konuyu, iktidar muhalefet bütünlüğü içerisinde, enine boyuna tartışarak, bir sonuca bağlamaya çalışıyoruz. Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısı görüşmeleri sırasında da sık sık gündeme geldiği gibi, konu 1800'lü yıllarda Osmanlıdan gündeme taşınmış, 1860 yılında ademimerkeziyet yönünde ilk uygulamalara başlanılmış, 1993 yılına kadar bu alanda yaklaşık 21 tane yasal düzenlemeye gidilmiştir.

Bundan yüzelli yıl önce, Osmanlıda bugünkünden çok daha geniş coğrafyayı yöneten idarecilerimizin ademimerkeziyeti esas alan bir idarî anlayışa gelmeleri, siyasî ve idarî tarihçiler tarafından derinlemesine irdelenmesi gereken bir konudur.

Böylesine hayatî ve yıllardır tartışılan bir konunun 22 nci Dönem Parlamentosu tarafından bir sonuca bağlanması, siyasî tarihimiz açısından memnuniyet verici önemli bir mihenk noktasıdır. Kadirşinas milletimizin, bu konuda emeği geçen bürokrat ve siyasîleri hayırla yâd edeceğini özellikle burada vurgulamak istiyorum.

Saygıdeğer milletvekilleri, öncelikle bugünkü özel idare faaliyetleri hakkında bazı bilgiler arz etmek istiyorum: Fransız örneğinden etkilenerek 1864 yılında çıkarılan Teşkili Vilayet Nizamnamesiyle kurulan vilayet umumi meclisleriyle, özel idarelerin temeli oluşturulmuştur.

İl özel idarelerinin kuruluş ve görevlerine ilişkin ilk esaslı düzenleme 1913 yılında geçici bir kanun olarak yürürlüğe konulan İdarei Umumiyei Vilâyat Kanunudur. 1987 yılında 3360 sayılı Kanunla adı İl Özel İdaresi Kanunu olarak değiştirilen yasa halen yürürlüktedir.

İl özel idareleri, kırsal kesimde yol, su, sanat yapıları, kanal ve benzeri hizmetleri yürütmekte ve özel idarelerin bütçelerinin yaklaşık üçte 2'si bu alanlarda kullanılmaktadır. Ayrıca, imar, tarım, sağlıkocakları, spor sahaları, erozyonla mücadele, sosyal hizmetler ve ilköğretimde Millî Eğitimin taşradaki inşaat hizmetlerini de yürütmektedirler.

Öncelikle, 1946 yılında demokratik hayata adım attığımız yıldan beri, ülkemizi yönetenlerin "şehirde ne varsa, köyde de o olacaktır" hedefine ne kadar başarılı biçimde ulaşabildiğimizi gözden geçirmekte fayda vardır.

Yukarıda arz ettiğim kırsal alanlardaki hizmetleri, özel idareler ve Köy Hizmetleri beraber sürdürmektedir. Bu noktada hangi seviyeye geldiğimizi çarpıcı birkaç örnekle arz etmek istiyorum.

---

**Kaynak gösterme:** Asım Aykan (AK Parti, Trabzon). “İl özel idareleri kanunu tasarısı ile içişleri avrupa birliği uyum ve plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.583)”. TBMM Genel Kurulu, 105. Birleşim tutanağı, 23 Haziran 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/asim-aykan-22-2004-06-23-il-ozel-idareleri-kanunu-tasarisi-ile-icisleri-avrupa-birligi-uyum-ve (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.