# Tüketicinin korunması hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hk (s.s. 61) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Atilla Başoğlu (CHP, Adana) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 42. Birleşim - **Tarih:** 6 Mart 2003 - **Gündem:** TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI HK (S.S. 61) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/atilla-basoglu-22-2003-03-06-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-kan > Atilla Başoğlu (CHP), 6 Mart 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 42. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI HK (S.S. 61)); konuşma 660 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA ATİLLA BAŞOĞLU (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Muhterem Heyetinizi saygılarımla selamlıyorum. Tüketici haklarıyla ilgili düzenlemeler için vermiş olduğumuz, temerrüt faizlerinin aktif hale geldiği süreçte, ilk sözleşmenin yüzde 15'inden fazla olmaması hakkındaki kanun teklifimiz, Sanayi Komisyonunda ve daha sonra Plan ve Bütçe Komisyonunda uzun müzakereler neticesinde yüzde 30 olarak, huzurlarınıza, görüşleriniz için gelmiş bulunuyor. Aziz milletvekilleri, birkaç rakam arasında geçen tartışma, aslında, temel bir soruna işaret eder; siyaset kurumları bireyi nasıl algılıyor; insan tabiatı iyi mi, yoksa, kötü müdür; bir başka deyişle, insan hüsnüniyetle mi suiniyetle mi tasarrufta bulunur yahut borçlu temerrüde düşerken iyi niyetli midir, yoksa, kötü niyetli midir; biz, vatandaş-devlet ilişkisini güven üzerine mi, yoksa, potansiyel sahtekârlık üzerine mi kurdurtacağız; tüm bunları, önce kendi vicdanımıza sorma lüzumunu hissetmeliyiz ve cevap aramalıyız ki, biraz sonra vereceğimiz kararlar toplumumuz için sağlıklı çıksın. Bildiğiniz gibi, ülkemiz ekonomisi, bilhassa son on senedir, âdeta, kurulmuş oyuncaklar gibi, birtakım güçler tarafından krizler içerisine itilmiş ve her kesim bundan nasibini almıştır; ama, bilhassa tüketicilerimiz, bu krizlerde en ağır hasarları alan grup olmuş ve doğal olarak, her krizden sonra, finans sektörünün âdeta atış tahtası olarak delik deşik edilmiştir. Peki, her krizde tüketici ve finans sektörünü bu kadar sık karşı karşıya getiren unsurlar nedir diye biraz gerilere dönüp sebeplerine baktığımızda, çok ama çok basitçe, bir zamanlar, ilgili yasalar yapılırken, birilerinin, patron edasıyla, sekreterine seslenip "yaz kızım" dediği ve diğerinin de yazdığı için, doğal olarak bir başka diğerinin de; yani, tüketicimizin de hakları zayi olmuştur. Değerli milletvekilleri, şimdi, burada, devletin, devlet olarak çoğunluğun haklarını koruyacağı ve çoğunluğu mutlu edeceği bir fırsatı hep beraber yakalamış bulunuyoruz. İşte, bunun adına, çoğunluğun haklarının konuşulduğu ve korunduğu demokrasi denilir; geçmişte, almış olduğu yetkilerle zulüm ve eziyet eden azınlığın sistemi olan oligarşi değil. Saygıdeğer milletvekilleri, not edilmelidir ki, para alışverişi; yani, finans kurumları-müşteri ilişkisi ile bakkal-müşteri, tüccar-müşteri, sanayici-müşteri ilişkileri arasında ticaret yönünden bir fark yoktur; hepsi de, ticaretin, dolayısıyla, kazancın peşinde olan kurumlardır. Bir bakkal, bir tüccar ve sanayicinin, kötü bir satış yapıp da parasını tahsil edememesi ile bir bankanın; yani, finans kurumunun parasını iyi pazarlayıp, tahsil edememesi arasında ne fark vardır ki, finans sektörü, bugüne kadar, bu kadar korunmuş ve hâlâ, korunmaya çalışılmaktadır?! Finans kurumlarının, yapmış oldukları yanlış kredilendirmelerle, tahsil edemeyeceklerini bildikleri miktarlar için, bugüne kadar, yasaların kendilerine sağlamış olduğu ayrıcalıklarla, 2 000'leri geçen temerrüt faizlerini yazıp, ilgililerin ruh hallerini ve metabolizmalarını bozmalarını ve şubat krizinden evvel alınan 400 000 000 TL'nin 7 500 000 000'a gelişini; ayrıca, normallerden 3 kat daha fazla avukatlık giderini, hangi mantık, daha önemlisi, hangi vicdan, bizlere, sizlere izah edebilir?! Yukarıda anlatmaya çalıştığım ve buna benzeyen binlerce olaydan ötürü, yurdumuzda, kaç kişinin canına kıydığını, kaç ailenin dağıldığını biliyor muyuz? Hangi insan olan insan, almış olduğu borcunu vadesinde ödemek istemez?! İnsan zora düşmüş ise, devlet ve finans sektörü el ele, onu, daha perişan mı etmek gerekir, yoksa, güzel âdetlerimiz, ananelerimiz gereği ve yasa koyucular olarak elinden tutup kaldırmak mı?.. Üzgünüm, ama, mazlum ve masumların, mevcut yasalarla elleri bağlanmış, diğerleri de, en son teknolojiyle donatılmış; üzgünüm ama, birileri tutmuş, birileri de vurmuş. Saygıdeğer vekiller, finans sektörü ilgilileri "eğer, temerrüt yüzde 30 olarak kanunlaşırsa, dolaylı olarak faizleri artırırız" diye, aba altından sopa göstermektedirler. Ben olsam, paralarımı, doğru kurum ve kişilere nasıl plase eder ve zamanında geri toplarım diye, kendimi ve personelimi yetiştirebilmek için, eğitimlere, kurslara ve seminerlere zaman ayırırım. Saygıdeğer vekiller, son yıllarda, Türk bankacılık sisteminde arızalardan ve kötü niyetli yönetimlerden ötürü, onlarca milyar doların buharlaşmasından, mazlum ve masum Türk tüketicisi sorumlu ve suçlu değildir. Biliniz ki, bankacılık sisteminde, değil 40-50 milyar doları, 1 senti bile buharlaştıramazsınız; para dolaşırken iz bırakır, eğer, yakalamak istersen, hemen yakalarsın. Saygıdeğer vekiller, özetle, gönül ister ki, ülkemizde temerrüt faizi olmasın. Umarız, o güzel günleri de hep beraber görürüz; ama, eğer, her şeye rağmen, kanun tasarısı önerilen şekliyle kabul görüp çıkarsa, temerrüt bir koridora sıkıştırılacak ve en önemlisi, finans sektörü de ayağını yorganına göre uzatmak zorunda kalacak ve artık, tüketicimiz de ezilmeyecektir. İçinde sizlerin de var olduğu Türk tüketicileri ve mazlum ve masum insanlar adına desteğinizi bekler; Muhterem Heyetinizi saygılarımla selamlarım. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Atilla Başoğlu (CHP, Adana). “Tüketicinin korunması hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hk (s.s. 61)”. TBMM Genel Kurulu, 42. Birleşim tutanağı, 6 Mart 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/atilla-basoglu-22-2003-03-06-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-kan (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.