# Konya milletvekili okan öksüz ve 22 arkadaşının, tuz gölündeki kirlenmenin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla anayasanın 98 inci, içtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarıca bir meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/5)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Atilla Kart (CHP, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 30. Birleşim
- **Tarih:** 4 Şubat 2003
- **Gündem:** KONYA MİLLETVEKİLİ OKAN ÖKSÜZ VE 22 ARKADAŞININ, TUZ GÖLÜNDEKİ KİRLENMENİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLERİN BELİRLENMESİ AMACIYLA ANAYASANIN 98 İNCİ, İÇTÜZÜĞÜN 104 VE 105 İNCİ MADDELERİ UYARICA BİR MECLİS ARAŞTIRMASI AÇILMASINA İLİŞKİN ÖNERGESİ (10/5)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/atilla-kart-22-2003-02-04-konya-milletvekili-okan-oksuz-ve-22-arkadasinin-tuz-golundeki-kirlenm

> Atilla Kart (CHP), 4 Şubat 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 30. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KONYA MİLLETVEKİLİ OKAN ÖKSÜZ VE 22 ARKADAŞININ, TUZ GÖLÜNDEKİ KİRLENMENİN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLERİN BELİRLENMESİ AMACIYLA ANAYASANIN 98 İNCİ, İÇTÜZÜĞÜN 104 VE 105 İNCİ MADDELERİ UYARICA BİR MECLİS ARAŞTIRMASI AÇILMASINA İLİŞKİN ÖNERGESİ (10/5)); konuşma 550 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA ATİLLA KART (Konya) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; görüşülmekte olan araştırma önergesi hakkında Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Benden evvel AKP Grubu adına konuşan değerli arkadaşım Sayın Öksüz, son derece yararlı ve ayrıntılı bilgiler verdi. Bu sebeple, tekrardan kaçınmak amacıyla, ben, konuşmamı daha kısa kesmeye çalışacağım, konuyu ana başlıklarıyla anlatmaya çalışacağım.

Türkiye'nin ikinci büyük gölü olan Tuz Gölü, uluslararası kriterlere göre (a) sınıfı sulak bir alan özelliği taşımaktadır. Ülkemizin tuz üretiminin çok önemli bir bölümünü sağlayan Tuz Gölü 19 500 kilometrekarelik bir alana sahip olup, özellikle Aksaray İli, Şereflikoçhisar, Cihanbeyli, Kulu ve Eskil İlçelerindeki ekonomik yapıyı tuz sanayii çok olumlu ve önemli bir ölçüde etkilemekte, yönlendirmektedir; ancak, bu göle 1974 yılında açılan tahliye kanalıyla başlangıçta Konya Ovasının yüzeysel suları akıtılmaktayken, daha sonra bu kanala Konya kanalizasyonu ile ilin evsel ve endüstriyel atıkları da verilmeye başlanmıştır. Bu durum ise, zamanla, Tuz Gölünde gözle görülür bir kirlenmeye yol açmış, tahliye kanalının kirli sularıyla, kontrolsüz bir şekilde tarım sulaması yapılmaya başlanmıştır.

Bakanlar Kurulunun 9 Mart 1998 tarihli kararıyla, Tuz Gölünün doğal yapısının ve tuz rezervinin korunması ile kirlenmesinin önlenmesine ilişkin çalışmaların, Çevre Bakanlığının eşgüdümünde, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Tekel Genel Müdürlüğü, İller Bankası Genel Müdürlüğü ve Konya Büyükşehir Belediyesince yürütülmesi yolunda bir düzenleme getirilmiş ise de, bürokratik yapıdaki aksamalar sebebiyle, burada, istenilen amaca ulaşılamamıştır. Bu karar gereğince oluşturulan komisyon, çalışmalarını tamamlamış, ancak, pratik bir sonuç sağlanamamıştır.

Daha sonra, 8 Şubat 2000 tarihinde, Tuz Gölünün doğal yapısının ve tuz rezervinin korunması ile kirliliğin önlenmesine ilişkin daha da kapsamlı bir Bakanlar Kurulu kararı alınmış, Tuz Gölü Entegre Çevre Projesi hazırlanması için, iç ve dış kaynaklı finans imkânları araştırılmaya başlanmıştır. İspanya Hükümetinden çevre yatırımları için sağlanan kredi çerçevesinde, yaklaşık 80 000 000 doların bu proje için ayrıldığı Valilik kayıtlarına intikal etmiştir; ancak, bu bilginin sıhhatinin araştırılması gerektiği düşüncesindeyiz.

Çevre Bakanlığı tarafından yürütülen fizibilite çalışmalarına 578 000 dolar destek sağlanmış, bu çalışmalar sonucunda, 480 000 dolarlık ihale yapılmıştır. Yapımı planlanan arıtma tesisinin 2002 yılı yatırım programlarına alındığı bilinmekte olup, Ocak 2002 tarihinde ihale ilanı yapılmış, ancak, ihalenin akıbeti henüz kamuoyuna yansımamıştır.

Gelinen aşamada, Tuz Gölüne, tarım sulama suyu, kanalizasyon ve endüstriyel suların deşarjı halen devam etmektedir. Gölden elde edilen tuz kaynakları, bu sularla sulanan ürünler insan sağlığını tehdit etmekte, göçmen kuşlar kontrolsüz avlanmakta, tarım alanları çoraklaşmaktadır.Tedbirlerin gecikmesi halinde, Tuz Gölünün 2010 yılında bütün özelliğini kaybedeceği tahmin edilmektedir; başka bir anlatımla, Tuz Gölünü kaybetme riskiyle karşı karşıyayız.

Değerli arkadaşlarım, artık, yurtiçi ve yurtdışı kaynaklı projelerin uygulanmasındaki gecikmelerin sebepleri hemen ortadan kaldırılmalıdır. Tuz Gölü havzası altyapı çalışmalarının 2003 veya olabilecek en erken yatırım programına alınması sağlanmalıdır. Bu kapsamda da Tuz Gölünün korunması amacıyla oluşturulan özel çevre koruma bölgesinin hedefine uygun bir şekilde çalışmalar yapması sağlanmalıdır.

Kirliliğin önlenmesiyle ilgili olarak, en geç bir yıl içinde somut adımlar atılmalıdır. Tamamlanıp da kullanılamayan tesislerin sorunları giderilip, uygulamaya alınmaları hemen sağlanmalıdır. Tuz Gölüyle ilgili yapılan çalışmalar değerlendirilmeli, Tuz Gölü Yönetim Planı acilen hazırlanmalıdır.

Açıkladığımız sebeplerle, olay artık, sadece kaynak aktarımıyla halledilebilecek boyutları aşmıştır. Söz konusu kirlilik sebebiyle, Tuz Gölünde tuz üretiminin tehlikeye düşmesi yanında, çevrenin ekolojik dengesi ciddî bir şekilde bozulmaya başlamıştır. Bu sebeple, kirlilik, ıslah edilemez ve dönüşü olmayan boyutlara ulaşmadan, bu konuda alınması gereken tedbirlerin tespiti ve buna yönelik olarak kaynak ayrılmasının önemi açık bir şekilde ortaya çıkmıştır.

Bu anlayış içinde, önergeyi olumlu karşıladığımızı ifade ediyor, Yüce Heyeti saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Atilla Kart (CHP, Konya). “Konya milletvekili okan öksüz ve 22 arkadaşının, tuz gölündeki kirlenmenin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla anayasanın 98 inci, içtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarıca bir meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/5)”. TBMM Genel Kurulu, 30. Birleşim tutanağı, 4 Şubat 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/atilla-kart-22-2003-02-04-konya-milletvekili-okan-oksuz-ve-22-arkadasinin-tuz-golundeki-kirlenm (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.