# 15.05.2002 tarihli ve 4756 sayılı kanunun geçici 1 inci maddesinin değiştirilmesi (s.s. 226) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Atilla Kart (CHP, Konya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 109. Birleşim - **Tarih:** 22 Temmuz 2003 - **Gündem:** 15.05.2002 TARİHLİ VE 4756 SAYILI KANUNUN GEÇİCİ 1 İNCİ MADDESİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ (S.S. 226) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/atilla-kart-22-2003-07-22-15-05-2002-tarihli-ve-4756-sayili-kanunun-gecici-1-inci-maddesinin-deg-2 > Atilla Kart (CHP), 22 Temmuz 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 109. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 15.05.2002 TARİHLİ VE 4756 SAYILI KANUNUN GEÇİCİ 1 İNCİ MADDESİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ (S.S. 226)); konuşma 901 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA ATİLLA KART (Konya) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; getirilen tasarının 1 inci maddesi hakkında Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlarım, getirilen tasarıyla ilgili genel gerekçede de açıklandığı üzere, Anayasanın 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre, Meclise geri gönderilen kanunda yeni bir değişiklik yapılması halinde Cumhurbaşkanının değiştirilen kanunu Meclise tekrar geri gönderebileceği düşüncesiyle, 21 inci Yasama Döneminde, 4756 sayılı Kanunun hiçbir değişiklik yapılmaksızın kabul edilmesi tercih edilmiş ve geçici 1 inci maddedeki TRT Genel Müdürüyle ilgili bölüm metinden çıkarılmamıştır, muhafaza edilmiştir. Daha sonra ise, 4756 sayılı Kanunla yapılan değişikliklerin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması ve yeni Üst Kurul üyelerinin seçimine ilişkin maddenin yürürlüğünün durdurulması sebebiyle, yeni Üst Kurul üyeleri de atanamaz hale gelmiştir. Bu sebeple, 3984 sayılı Yasada yapılacak değişikliklerin zaman alacağı gerekçesiyle, işbu 1 maddelik yasa tasarısının Meclise gündemine sunulduğu, getirilen tasarının gerekçesinde ifade ve kabul edilmiştir. Tasarının gerekçesinde, bu durum, son derece açık ve yalın ifadeyle belirtilmiştir. Değerli arkadaşlarım, görüldüğü gibi, Üst Kurulun oluşum esaslarının içeriği konusunda, gelinen sürece rağmen, yasal anlamda istikrar sağlanamamış olup, belirsizlik hali söz konusudur. Belirsizlik, Üst Kurulun oluşumu noktasında itibaren başlamaktadır. Bu durumda, geçici maddeyle ilgili ve sınırlı olacak şekilde münferit düzenleme yapılması, hukuka, olaya ve amaca uygun düşmeyecektir. Konuyla ilgili hukuka aykırılıkların tamamını giderecek veya en azından Üst Kurul yapısını daha sağlıklı ve objektif esaslara bağlayacak bir düzenlemenin bütünlük içerisinde ele alınması daha gerçekçi ve hukuka uygun bir yaklaşım olacaktır. Değerli arkadaşlarım, bilindiği gibi, Anayasa Mahkemesine intikal eden yapılanma içinde, RTÜK üyeleri, ağırlıklı olarak Meclis tarafından seçilmektedir. Bu seçim biçiminin Kurulun özerkliğine gölge düşürdüğü, siyasî etkilerin Kurulun kararlarında ağır bastığı görüşü, bu sistemde değişiklik yapılması düşüncesini getirmektedir. Bu yapılanmada ve RTÜK'ün seçilme tarzında, başından itibaren bir bağımlılık hali söz konusudur. Bu sebeple, bu Kurulun siyasî organ tarafından değil, ağırlıklı olarak meslek mensupları tarafından oluşturulması, hukuka ve anayasal sistemimize daha uygun olacaktır. Öte yandan, Parlamentonun, bir yürütme birimini seçmesi ve bu birimin oluşumunda etkili olması, kuvvetler ayrılığı sisteminin esasıyla da bağdaşmaz. Parlamento, bu durumda, aslî işlevinin dışında bir görevi, âdeta yürütme görevini üstlenmiş olmaktadır. Böylece de, Anayasanın 87 nci maddesinin açık bir şekilde ihlali durumu söz konusu olmaktadır. Nitekim, Sayın Bakan da, komisyon çalışmaları esnasında başka birtakım gerekçeleri dile getirmiş, konunun tümünü kapsayacak şekilde bir çalışmanın gerekliliğini ve hatta, ağustos, eylül aylarında bu hazırlığın tamamlanacağını ve yeni yasama yılında Meclis gündemine getirileceğini ifade etmişlerdir. Hal böyle iken, bu yolda çalışmalar yapılması ve bu çalışmaların iki aylık bir süreç içinde Meclis gündemine getirilmesi söz konusu olması durumunda, böylesine münferit ve sınırlı bir düzenleme yapılmak istenilmesinin anlam ve öneminin olamayacağı ortadadır. Değerli arkadaşlarım, gelinen süreçte Üst Kurulun mevcut yapısına ilişkin düzenleme, açık bir şekilde, tartışmalıdır. 4756 sayılı Kanunla bu yapıyı değiştirmek üzere getirilmiş bulunan düzenlemenin yürürlüğü ise, Anayasa Mahkemesince durdurulmuştur. Bu sürece göre, Üst Kurulun oluşumuna ilişkin esaslarla ilgili tartışma, zorunlu ve doğal olarak, bu kurulun seçeceği TRT Genel Müdürüne de yansıyacak; getirilen düzenleme, çözüm üreten değil, ihtilaf yaratan bir özellik kazanacaktır. Bir diğer husus şudur: Anayasa Mahkemesinin, oluşumuyla ilgili düzenlemenin yürürlüğünü durdurduğu bir kurulun, TRT Genel Müdürlüğü gibi çok önemli fonksiyonu olan bir görev yerine seçim konusunda ve bu şekilde özel bir kanun değişikliğiyle yetkilendirilmesi de, hukuk devleti anlayışıyla bağdaşacak bir gelişim olarak kabul edilemez. Sayın milletvekilleri, TRT Genel Müdürlüğü görevi, son dört beş aydan bu yana vekâletle sürdürülmektedir. Bu süre içerisinde nasıl vekaletle idare edilmiş ise aradan geçecek iki üç ay içerisinde de, pekâlâ, aynı şekilde idare edilebilir. Böylesine özel bir düzenleme yapmak gayretinin altında, doğal olarak, birtakım özel amaçların var olup olmadığı sorusu da akla gelmektedir. Bunun en gerçekçi açıklaması ise, nasıl bir oluşumla yapılanacağı belli olmayan yeni kurulun TRT Genel Müdürünü seçmesine fırsat vermemektir. Öyleyse, mevcut Üst Kurul aracılığıyla TRT Genel Müdürünü seçmek, bu aşamada, en pratik çözüm olacaktır. Değerli arkadaşlarım, Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına konuşan arkadaşımın -sayın sözcünün- konu dışındaki bazı açıklamaları karşısında, zorunlu olarak, kısa bir değerlendirme yapmak istiyorum. Sayın milletvekilleri, gelinen altı yedi aylık süreç içerisinde yapılan atamalar, maalesef, arka plan konusundaki endişelerimizi haklı çıkaracak boyutlara ulaşmıştır. Bunu, birkaç somut örnekle, takdirlerinize ve bilgilerinize sunmak istiyorum. Değerli arkadaşlarım, bir ülkede, Sayın Başbakan, yargı mekanizmasını ve birtakım idarî denetim mekanizmalarını bertaraf etme pahasına özel tim kurma arayışı içine giriyorsa, orada, Cumhuriyet Halk Partisi olarak, arka plan arayışları konusunda ihtiyatlı olmak, bizim temel ve aslî varlık sebebimizdir. Değerli arkadaşlarım, bir ülkede -diğer kadrolaşmaları ifade etmek istemiyorum- emniyet kadrolaşması konusunda 300 kişilik bir kıdem ve liyakat listesinde, liyakat ve ehliyet listesinde 254 üncü sıradaki bir adayı terfi listesinin 1 inci sırasına getiriyorsanız, 222 nci sırasındaki adayı terfi listesinin 2 nci sırasına getiriyorsanız, 190 ıncı sırasındaki adayı 3 üncü sıraya getiriyorsanız ve -enteresandır- 1 kişi dışında, ilk 81'e giren kişilerin -terfi listesinin 81 inci sırasına kadar olan kişilerin- tamamı 200 üncü sıradan sonraki kıdem ve liyakat listesinde ise, müsaade buyurun, biz, arka plan konusunda ihtiyatlı olmak durumundayız. (CHP sıralarından alkışlar) Yolsuzlukları araştırma iddiasıyla topluma birtakım mesajlar verilmeye çalışılırken "yolsuzlukların damarına giriyoruz, yolsuzlukların damarına girmek üzereyiz" derken, ticarî sır konusunda getirilen İçtüzük değişikliğine hiçbir destek vermiyorsanız, kamuoyuna verilen mesajlara rağmen hiçbir destek vermiyorsanız ve üstelik, bu konuda Anayasa Komisyonunu, tarafımızdan yapılan taleplere rağmen, tarafımızdan yapılan başvurulara rağmen toplantıya çağırmıyorsanız, biz, orada, arka plan konusunda ihtiyatlı olmak durumundayız değerli arkadaşlarım. Bunları, bu tasarının görüşmelerinde ifade etmek istemezdim; ama, sayın sözcünün konuşmaları karşısında, bu kısa açıklamaları ve somut örnekleri verme gereğini duydum. Değerli arkadaşlarım, konuyu tekrar toparlamak istiyorum. Yukarıda ayrıntılı olarak ve tamamen hukukî gerekçelerle açıkladığım sebepler karşısında bir belirsizlik.... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Atilla Kart (CHP, Konya). “15.05.2002 tarihli ve 4756 sayılı kanunun geçici 1 inci maddesinin değiştirilmesi (s.s. 226)”. TBMM Genel Kurulu, 109. Birleşim tutanağı, 22 Temmuz 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/atilla-kart-22-2003-07-22-15-05-2002-tarihli-ve-4756-sayili-kanunun-gecici-1-inci-maddesinin-deg-2 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.