# Toprak koruma ve arazi kullanımı kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun ve diğer kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.: 111)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Atilla Kart (CHP, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 80. Birleşim
- **Tarih:** 20 Mart 2008
- **Gündem:** TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIMI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN VE DİĞER KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.: 111)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/atilla-kart-23-2008-03-20-toprak-koruma-ve-arazi-kullanimi-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkin

> Atilla Kart (CHP), 20 Mart 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 80. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIMI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN VE DİĞER KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.: 111)); konuşma 540 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ATİLLA KART (Konya) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; vermiş olduğumuz önerge üzerinde söz almış bulunmaktayım. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, 22’nci Yasama Döneminde Bursa Milletvekili Sayın Ertuğrul Yalçınbayır’ın 16 Kasım 2006 tarihinde yaptığı konuşmayı aynen bilgilerinize aktarmak, sizlerle değerlendirmek ve sizlerin sorgulamasına sunmak istiyorum. Aynen okuyorum:

“Değerli milletvekilleri, bunu Cargill’e indirmek haksızlık olur, ama Cargill bu işin içinde vardır. 21'inci Dönemde, Tekstil Komisyonu olarak -ki, o Komisyonun Başkanıydım- Türkiye'nin çeşitli yerlerini gezdik. Birinci sınıf tarım alanları üzerinde kurulan tesisleri gördük. O tesislerin sayısı gerçekten 20 bine yaklaşıyor. O tesisleri yıkmak, o tarım alanlarını kazanmak mümkün olmayabilirdi, fakat onların çevreyle uyumunu gözetmek suretiyle ıslahını sağlamak mümkündü ve Komisyon Raporu olarak biz bu hususu Komisyon Raporu'na da dercettik. Ama, öyle sanayi tesisleri var ki -örneğin, boya fabrikaları- bunların atıkları arazilere giriyor. Örneğin, Cargill aynı şekilde. Bunların korunması mümkün değildir. Bunları yasayla koruyabilmek de mümkün değildir. Anayasa'ya aykırılık iddiam var. O hususta bunları ayrıca arz edeceğim.

Konu gündeme geldiğinde, o dönemde Bursa Milletvekili olan çeşitli partilere mensup tüm milletvekilleri hazırladığımız metni imzaladılar ve Başbakana, başbakan yardımcılarına, Çevre Bakanına, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanına, Tarım ve Köyişleri Bakanına, Bayındırlık Bakanına bir yazı takdim ettiler ve orada yapılacak yatırımın yerine itiraz ettiler, gerekçelerini sıraladılar. Eğer 29 Nisan 1998 günlü bu talebimiz dikkate alınıp Yüksek Planlama Kurulu kararıyla Cargill’e ait arazilerin tarımsal amaçlı bir araziye kullanılmasına izin verilmeseydi bunlar hiç başımıza gelmeyecekti.

Bu hususu Meclis kürsüsünden defalarca ifade ettik, bu dönemde de geçen dönemde de 20'nci Dönemde de. Aynı hususları tekrarlamaktan insan zaman zaman bıkıyor, ama hatalardaki ısrar, insanın azmini, insanın gücünü daha da artırıyor. Geçen dönem, buna sebebiyet veren Başbakan ve yetkililer, devletin uğraması muhtemel olan, Cargill’in maliyet gideri olan 90 milyon dolar artı muhtemel kâr kayıpları da dikkate alınarak 200 milyon dolar Türkiye ödemek durumunda kalırsa bunları kendi ceplerinden ödemelidir, dedik. Bu konudaki sözümüzü, kim olursa olsun, hangi zamanda olursa olsun, hiç esirgemedik.”

Devam ediyor Sayın Ertuğrul Yalçınbayır: “Bu kararı değiştirdiler, Yüksek Planlama Kurulu kararına imarı uygun hâle getirdiler. Ondan bir sene önce, on altı firma başvurmuştu, hepsi hukuka uygun bir şekilde reddedilmişti, ama zorladılar. Fakat, şüphesiz ki, yürütmenin gücü var, ‘zorladılar’ mazeret değil. Biz, bu nedenle size zarar verdiysek bu zararı tazmin etmek borcu altındayız.” diyor.

Hemen şunu ifade edeyim: Burada Sayın Ertuğrul Yalçınbayır’ı, Bursa Barosunu ve Bursa’daki meslek odalarını huzurunuzda saygıyla bir kez daha anmak ihtiyacını duyuyorum, anmak gereğini duyuyorum, hakşinaslık adına, milletvekilliği sorumluluğu adına buna ihtiyaç duyuyorum.

Bakın, değerli arkadaşlarım, çok açık bir şekilde Anayasa’nın 137’nci maddesinin ihlali var, Anayasa’nın 138’inci maddesinin ihlali var, İç Tüzük’ün 38’inci maddesinin ihlali var. Peki, bütün bunlara rağmen, bunlar ortada iken -bunları, inanıyorum ki, en az bizim kadar sizler de biliyorsunuz.- neden ısrar ediyorsunuz?

Sayın Faruk Çelik’in ifadesiyle, Bursa Milletvekilinin ifadesiyle, bunları temin eden unsur nedir? Bunları temin eden unsur nedir, biliyor musunuz? Üzülerek ifade ediyorum, biraz evvel iktidar sözcüleri konuştular “Peki, çözüm nedir?” dediler. Çözüm, bakın, Sayın Ertuğrul Yalçınbayır’ın anlattığı şu metnin içinde var. Yeter ki çözüm iradesi içinde olun, yeter ki çözüm amacı içinde olun. Ama bu amacın içinde olamazsınız. Niye? Başbakandan başlayarak, Maliye Bakanından başlayarak, çıkar ilişkileri söz konusu.

VEYSİ KAYNAK (Kahramanmaraş) – Çok ayıp!

ATİLLA KART (Devamla) – Çıkar ilişkileri söz konusu. Bunları 4’üncü maddedeki konuşmamda, yine belgeleriyle ifade edeceğim, yine anlatacağım. Bütün mesele bu.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Atilla Kart (CHP, Konya). “Toprak koruma ve arazi kullanımı kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun ve diğer kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.: 111)”. TBMM Genel Kurulu, 80. Birleşim tutanağı, 20 Mart 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/atilla-kart-23-2008-03-20-toprak-koruma-ve-arazi-kullanimi-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkin (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.