# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Atilla Kart (CHP, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim
- **Tarih:** 21 Nisan 2010
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/atilla-kart-23-2010-04-21-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas-3

> Atilla Kart (CHP), 21 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 478 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ATİLLA KART (Konya) – Sayın Başkan, teşekkür ediyorum.

Değerli milletvekilleri, siyaset adamları mesleki ve akademik kariyerlerini inkâr etmek pahasına çalışma yaptıkları takdirde gerçekten çok hazin sonuçlar ortaya çıkıyor. Sayın İyimaya, benim kişisel olarak gerçekten saygı duyduğum bir meslek büyüğümdür ancak bakın, 2005 yılında TESAV’ın düzenlediği bir toplantıda ne diyor: “Oyunda yarışanların, rekabet içinde olanların ‘falanca partiyi kapatın.’ demesi hem ahlaka hem demokrasiye uymaz.” diyor. Bugün “Siyasete, ahlaka, demokrasiye uymaz.” dediği eylemi gerçekleştiriyor.

MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Yanlış anlıyorsun, çok yanlış anlıyorsun.

SUAT KILIÇ (Samsun) – Anlamıyorsun, anlamıyorsun.

ATİLLA KART (Devamla) – Sadece İyimaya mı yapıyor? Sadece Adalet Komisyonu Başkanı mı yapıyor? Anayasa Komisyonu Başkanı da ondan geri kalmıyor, 1982 yılında yazdığı kitapta diyor ki: “Anayasa Mahkemesindeki hukukçu olmayan yargıç yapılanması yanlıştır.” Bunu diyen bir akademisyen, bir bilim adamı. Bakıyoruz, getirilen teklifte, bu defa Anayasa Mahkemesinin yarıdan fazlasının hukukçu olmasının savunucusu olabiliyor. Siyaset dürüst yapılmadığı zaman, siyaset ahlaka uygun yapılmadığı zaman işte bu tablolar ortaya çıkıyor. O zaman bunun anlamı nedir? Getirilen bu teklifin inandırıcı bir tarafı yok, dürüst bir tarafı yok, tutarlı bir tarafı yok, bunun anlamı budur.

Bakın, değerli arkadaşlarım, tabii, bu minval üzere siyaset yapıldığı zaman, bu teklifle ilgili gerekçelerde de çok büyük yanlışlar ve inandırıcı olmayan ifadeler ortaya çıkıyor. Yargıtay üyelerinin yargılanması bir yargısal faaliyettir. Bu faaliyet teknik bir faaliyettir, profesyonel bir faaliyettir. Bu faaliyetin Yargıtay bünyesinde -ama nedir- belli denetim mekanizmaları içinde sürdürülmesi gayet olağandır. Bunun yadırganacak bir şeyi yok. Meclis, yargısal faaliyete esas olacak işlemleri yapamaz. Zira, bu faaliyet uzmanlık gerektirir ve profesyonel bir faaliyettir. Öte yandan, Meclis Genel Kurulunun faaliyetlerini, ne yapıyoruz? Yargı denetimine tabi tutuyoruz, Anayasa Mahkemesine gidiyoruz.

MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Meclis kararları yargı denetimine tabi değildir.

ATİLLA KART (Devamla) – Ama getirilen bu düzenlemeyle, komisyonun faaliyetini yargı denetimi dışına çıkarıyoruz. Meclis Genel Kurulu bünyesinde olan bir komisyonun faaliyetini hangi gerekçeyle yargı denetimi dışında bırakabilirsiniz? Bunun akademik misyonunuzla, mesleki misyonunuzla bağdaşır bir yönü olabilir mi?

Bakın, değerli arkadaşlarım, siyasi partilerin kapatılması noktasında da her 2 Komisyon Başkanı yine Genel Kurulu aldattılar, yanılttılar. Bakın, Türkiye Büyük Millet Meclisi Araştırmalar Merkezinin yaptığı çalışma, Meclisin yaptığı çalışma. Ne zaman yapıyor? Mart 2008 tarihinde yapıyor. Ne diyor burada, aynen okuyorum. Anayasa Komisyonu Başkanının Anayasa Komisyonunda Venedik İlkeleri Komisyonunun o ilgili paragrafını atladığı gibi okumuyorum yani bir metni tahrif etmeye tenezzül etmeden aynen okuyorum. Ne diyor burada, sonuç olarak ne diyor: “Siyasi partilerin kapatılması konusunun başta ülkemiz olmak üzere çeşitli ülkelerde yürürlükte bulunan mevzuat bakımından ele alındığı bu çalışmada, incelenen yasal düzenlemelerin hemen hepsinde görülen ortak özellik, kapatma kararını alma yetkisinin Anayasa Mahkemesi veya benzer statüde bir yüksek yargı organına ait olduğudur. Ayrıca kapatma yönünde karar alınması için başvuruda bulunma hakkının da, bazı ülkelerde farklı düzenlemeler olmakla birlikte, savcılara ait olmasının yasal düzenlemeler arasındaki ortak hükümlerden olduğu görülmektedir.” Kim diyor bunu? Türkiye Büyük Millet Meclisi Araştırmalar Merkezi diyor. O zaman bu çalışmaları inkâr etmek pahasına sistemi neden alt üst ediyoruz?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Atilla Kart (CHP, Konya). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim tutanağı, 21 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/atilla-kart-23-2010-04-21-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas-3 (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.