# Ceza infaz kurumları ve tutukevleri izleme kurulları kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.46) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Ayla Akat Ata (Batman) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 21. Birleşim - **Tarih:** 15 Kasım 2007 - **Gündem:** CEZA İNFAZ KURUMLARI VE TUTUKEVLERİ İZLEME KURULLARI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.46) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ayla-akat-ata-23-2007-11-15-ceza-infaz-kurumlari-ve-tutukevleri-izleme-kurullari-kanununda-degisik > Ayla Akat Ata, 15 Kasım 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 21. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: CEZA İNFAZ KURUMLARI VE TUTUKEVLERİ İZLEME KURULLARI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.46)); konuşma 698 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AYLA AKAT ATA (Batman) – Konuşacağım. BAŞKAN – Buyurun. AYLA AKAT ATA (Batman) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şimdi, cezaevi izleme kurulları ve tutukevi izleme kurulları bizler açısından gerçekten önemli, az önce İsa Bey de belirtti. Demokratikleşme adımları atıldığı bir dönemde, reform diyebileceğimiz bir yasa ve önemsiyoruz. Birçok zaman kapalı kapılar ardında bulunan insanların neler yaşadığı, sorunlarının ne kadar dışarıya yansıdığı noktasında uzun yıllar çalışan biri olarak, kamuoyunun bilgisiz olması, bu sorunların giderilmesi noktasında da çoğu zaman aciz kalınmasını da beraberinde getirmiştir. Şimdi, biz, şunu belirttik, dedik ki: Mutlaka bu kurullarda en az 1 kadın asıl ve 1 kadın yedek üye bulunması gerekiyor. Şimdi siz derseniz ki, sadece 1 kadın yer alacak, o zaman o 1 kadın da katılamadığı durumlarda bu kurullarda kadınlar yer almayacaklar mı? O zaman mutlaka bir de yedek kadın olması gerekiyor -ki, biz başta da ifade ettik- bu kurullarda toplumsal cinsiyete önem verilmesi gerekiyor. Yani en az 1 kadın olması lazım, illa ki tek kadın olması gerekmiyor. Ki, zaten, illerde sanırım bu komisyonlarda bazen üye kadınlar arasında 1 ya da 2, bu sayı değişebiliyor, bazı kurullarda da hiç yer almıyor. O yüzden kanunla düzenlenmesi önemlidir ve bunun en az olarak da belirtilmesi gerekiyor. Yine, şimdi, Başkanla birlikte en az 5 asıl, 5 yedek üye, demişiz. Bu da bir “en az” belirtmemiz var. Çünkü şimdi İstanbul’da da 5 kişilik bir komisyon görev alacak, Şırnak’ta da 5 kişilik bir komisyon görev alacak, Siirt’te de. Şimdi, İstanbul’un koşulları içinde barındırmış olduğu tutuk ve hükümevi, bir de Siirt’in içinde barındırmış olduğu tutuk ve hükümevi aynı değildir. Bu nedenle, kurulun gözlem yapma ve performansı da her iki il açısından farklı olacaktır. O yüzden, bu kurullar, en az sınırını koymak kaydıyla, İstanbul için belki üye tam sayısının da artırılmasını da beraberinde getirecektir. Yine, bu kurullarda dört yıllık görev alınması noktasında bizim de kaygımız vardır. Hem işlevi yapan insanlar için bu işin sıkıcı olmaması… Ki cezaevleri alanında çalışan biri olarak şunu da ifade edeyim: Gidip gördüğünüzde, tartıştığınızda, paylaştığınızda, yaşananlar için bir dönemden sonra, hani, tamam, bilgi sahibisiniz, bunu paylaşabiliyorsunuz, bunun etkin çözümünü bulabiliyorsunuz belki, ama, daha sonrasında bu işten sıkılabiliyorsunuz ve bu yaşadıklarınız karşısında bir travma hâli de yaşayabiliyorsunuz, bu birinci boyutu. İkincisi, bu kurullar dört yıl boyunca görev yapacaklar ve iki yıla indirilmezse, denetim için de dört yılı beklemek zorunda kalacaklar. Daha kısa bir süre içerisinde bile olabilir ama, iki yıl şartı getirmek koşuluyla kurullarda görev alacakların da kendi içinde ve görev aldıkları kurumlara dair bir sorumluluklarının söz konusu olması gerekiyor. Yine, biz bu kurullarda baroların ve tabip odalarının ilgili komisyonlarının temsilcilerinin yer almasını istedik. Dün, Sayın Bakan, komisyonlarda yer alan meslek gruplarını ifade ettiler. Evet, bu meslek grupları yer alıyor, avukatların da sayısı çoğunlukta. Ancak arkadaşlar, şimdi, bir avukatın, her avukatın cezaevleri konusunda ilgili olması beklenemez, tabip odasına kayıtlı her doktorun da cezaevleri konusunda ilgili olması beklenemez ama birçok baronuzun cezaevi izleme komisyonları var, birçok tabip odasında cezaevi izleme birimleri var. Bu konularda görev alacak insanların da, görev alacak avukat ve doktorların da mutlaka bu kurullarda baro yönetimlerinin bilgisi dâhilinde görevlendirilmeleri gerekiyor. Bu yasadan eğer etkin bir sonuç bekliyorsak –ki bizim için nihai amaç etkin bir sonuç alınabilmesidir- bu tür eksikliklerinin giderilmesi gerektiğini düşünüyoruz. 1 kadın üye, en az 1 kadın üye ve 1 yedek üye olmalıdır. Bu konuyu eğer kurulların inisiyatifine bırakırsak ben değişebileceğini zannetmiyorum, illaki 1 kadın üye aransın ihtimali taşımayacaktır ama tesadüfen de 1 ya da 2 sayısını da bulabilecektir. Ama hepimiz biliyoruz, kadın tutukevlerinde bir kadının gidip kadınlarla konuşması ve çocuklarla konuşması, sorunun kendilerine aktarılması boyutuyla da farklılık arz eder. Yine, konuya ilgili ve duyarlı çevrelerin bu izleme komisyonunda yer alması, mesela baroların izleme komitesi gibi, sizin görüştüğünüz insanların size aktaracakları bilgiler babında da çok önemlidir. Ben bir insan hakları savunucusu olarak cezaevlerine gittiğimde bana aktarılanla baro izleme kurullarının giden –ki ikisi de aynı amaca hizmet eder, ben iki komisyonda da görev alırım- ama ikisine aktarılan arasında bile fark vardır. Eğer bu durumda biz bunu, işte, Adalet Komisyonu tarafından öngörülen ya da uygun görülen insanlara bırakırsak çok sonuç alınamayacağını düşünüyorum. Bir de, içeriden, içeride yatan babında ele almak lazım, sorunların dışarıya aktarılması babında içeride yatanın gözüyle de bakabilmek lazım, kime kendisini daha iyi ifade edebileceğini de düşünmek lazım. Saygılar sunuyorum, teşekkür ediyorum. (DTP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Ayla Akat Ata (Batman). “Ceza infaz kurumları ve tutukevleri izleme kurulları kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.46)”. TBMM Genel Kurulu, 21. Birleşim tutanağı, 15 Kasım 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ayla-akat-ata-23-2007-11-15-ceza-infaz-kurumlari-ve-tutukevleri-izleme-kurullari-kanununda-degisik (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.