# Ankara milletvekili haluk ipek'in; seçimlerin temel hükümleri ve seçmen kütükleri hakkında kanun ile milletvekili seçimi kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ile kastamonu milletvekili mehmet serdaroğlu ve 18 milletvekilinin; afyonkarahisar milletvekili halil ünlütepe ve denizli milletvekili ali rıza ertemür'ün; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 10 milletvekilinin; diyarbakır milletvekili gültan kışanak ve 19 milletvekilinin; şırnak milletvekili sevahir bayındır'ın; milliyetçi hareket partisi grup başkanvekilleri izmir milletvekili oktay vural ve mersin milletvekili mehmet şandır'ın; tunceli milletvekili kamer genç'in; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 5 milletvekilinin benzer mahiyetteki kanun teklifleri (s.s.:490) (*)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Behiç Çelik (MHP, Mersin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim
- **Tarih:** 6 Nisan 2010
- **Gündem:** ANKARA MİLLETVEKİLİ HALUK İPEK'İN; SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUN İLE MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ İLE KASTAMONU MİLLETVEKİLİ MEHMET SERDAROĞLU VE 18 MİLLETVEKİLİNİN; AFYONKARAHİSAR MİLLETVEKİLİ HALİL ÜNLÜTEPE VE DENİZLİ MİLLETVEKİLİ ALİ RIZA ERTEMÜR'ÜN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 10 MİLLETVEKİLİNİN; DİYARBAKIR MİLLETVEKİLİ GÜLTAN KIŞANAK VE 19 MİLLETVEKİLİNİN; ŞIRNAK MİLLETVEKİLİ SEVAHİR BAYINDIR'IN; MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ GRUP BAŞKANVEKİLLERİ İZMİR MİLLETVEKİLİ OKTAY VURAL VE MERSİN MİLLETVEKİLİ MEHMET ŞANDIR'IN; TUNCELİ MİLLETVEKİLİ KAMER GENÇ'İN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 5 MİLLETVEKİLİNİN BENZER MAHİYETTEKİ KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:490) (*)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/behic-celik-23-2010-04-06-ankara-milletvekili-haluk-ipek-in-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secme

> Behiç Çelik (MHP), 6 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ANKARA MİLLETVEKİLİ HALUK İPEK'İN; SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUN İLE MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ İLE KASTAMONU MİLLETVEKİLİ MEHMET SERDAROĞLU VE 18 MİLLETVEKİLİNİN; AFYONKARAHİSAR MİLLETVEKİLİ HALİL ÜNLÜTEPE VE DENİZLİ MİLLETVEKİLİ ALİ RIZA ERTEMÜR'ÜN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 10 MİLLETVEKİLİNİN; DİYARBAKIR MİLLETVEKİLİ GÜLTAN KIŞANAK VE 19 MİLLETVEKİLİNİN; ŞIRNAK MİLLETVEKİLİ SEVAHİR BAYINDIR'IN; MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ GRUP BAŞKANVEKİLLERİ İZMİR MİLLETVEKİLİ OKTAY VURAL VE MERSİN MİLLETVEKİLİ MEHMET ŞANDIR'IN; TUNCELİ MİLLETVEKİLİ KAMER GENÇ'İN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 5 MİLLETVEKİLİNİN BENZER MAHİYETTEKİ KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:490) (*)); konuşma 856 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MHP GRUBU ADINA BEHİÇ ÇELİK (Mersin) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 490 sıra sayılı, 298 sayılı Kanun ile 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nda değişiklik yapan kanun teklifi üzerinde MHP Grubu adına birinci bölüm hakkında konuşmak için söz aldım. Hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

Anayasa’mız uyarınca seçimler yargının genel yönetim ve denetimi altında yapılır ve Türk demokrasisinin de kapısı şüphesiz ki seçimdir. Burada Türk demokrasisi dediğimiz zaman aklımıza ilk gelecek metin sanırım 298 sayılı Kanun’dur. İşte bu kadar önemli bir kanun üzerinde değişiklikleri görüşüyoruz ve bu kanun ve değişiklik hükümlerine baktığımız zaman, öncelikle 1’inci maddeden başlayarak en çok oy alan ilk dört siyasi partinin Yüksek Seçim Kurulunda temsilci bulundurabilmesi, açık yerlerde, güneşin batmasından sonra sözlü propaganda yapılamaması, seçim bürolarına ilişkin düzenlemeler, özellikle büroların devlet ve kamuya ait bina ve tesislerde açılamaması ve diğer yandan da büro adresi ve sorumlusunun kimlik bildiriminin mülki amire, daha sonraki süreçte de ilçe seçim kuruluna vermesiyle açılmış olması ve seçim bürolarının sözlü propaganda amacı dışında da kullanılabilmesine imkân tanınması, diğer yandan siyasi partilerin açık ve kapalı yer toplantılarının radyo ve televizyonlardan canlı yayınlanabilmesine imkân tanıması ama burada “açıklık ilkesi gözetilerek” şeklinde bir hükmü ne yazık ki içermemesi nedeniyle bir eksiklik olarak görüyoruz.

Vatandaşın e-posta adreslerine gönderi yapılmaması ve vatandaşın elektronik saldırıya uğramaması konusunda bir düzenleme ve medya araçları ile kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler, bilgi ve iletişim telefonları yoluyla mini referandum gibi adlarla bir siyasi partinin veya adayın lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyunu etkileyecek biçimde yayın yapılmasının ve herhangi bir surette dağıtımının yasaklanması.

El ilanları ve her türlü matbualar üzerinde Türk Bayrağı ve dinî ibarelerin kullanılmaması ve radyo ve televizyonlarda ve diğer seçim propagandalarında Türkçenin kullanılması zorunluluğu gibi birtakım hükümler içermekte ve bunun yanında 60’ıncı maddeyi düzenleyen 8’inci madde hükmü de yine madde başlığını değiştirerek seçimin başlangıç tarihinden itibaren sona erdiği tarihe kadar bayrak, afiş, poster, pankart ve benzeri malzemelerin asılabilmesi hükmünü getiriyor ve seçimin son otuz gününde sabit ilan ve reklam yerlerinden yararlanma -parasız ya da ücretli, ticari amaçlı- billboard’ların tahsisinin düzenlenmesi hususu, seçimin son gününden kırk gün öncesine kadar ilan ve reklam yerlerinin ilçe seçim kurullarınca belirleneceği ve üç gün içinde de ilçe seçim kurullarınca siyasi partilere bunun duyurulacağı ve kiralama amaçlı duyurulacağını düzenliyor.

İlan ve reklam yerleriyle ilgili yasaklar getiriliyor ve burada mülki makam yetkili kılınıyor. Seçim takviminin son otuz günlük süresi dışında mülki amir, son otuz gün içinde de ilçe seçim kurulu ve bu 10’uncu maddede de seçim sandıklarıyla oy verme kabinlerinin boyutları ifade edilmekte. Ayrıca 11’de birleşik oy pusulası ve zarflara bir standart getirilmesi düzenlenmiş ama bu arada Yüksek Seçim Kurulunun o 16 Mart 2010 tarihli yazısının gereğinin de yerine getirilmediği netlikle görülmektedir ve yeni bir kavram olarak da “sandık çevresi” getirilmekte ve sandık çevresinde çağrı üzerine gelen “kolluk güçleri” şeklinde bir kavram geliştirilmekte. Medya mensuplarının sağlık çevresinde sandık başı işlemlerine engel olmamak şartıyla haber amacıyla görüntü ve bilgi elde etmelerinin serbestiyeti tanınmakta, bunun da nasıl uygulanacağı ve nasıl kullanılacağı konusunda tereddütler içermektedir.

Yine, sandık alanında alınacak güvenlik önlemleri ve yasaklar konusunda özellikle sandık alanında bina sorumlusunun kolluk güçlerini çağıracağı hükmünü amir bir düzenleme yapılmakta. Bina sorumlusu yoksa sandık kurulu başkanı veya sandık kurulu üyesinin de çağırabileceğini düzenlemektedir.

15’inci madde de, onaylı sandık seçmen listelerinde kayıtlı olmayanların oy kullanması, seçme yeterliliğini bu esnada kaybetmiş olanların, tutuklu sandık seçmen listesine kayıtlıyken tahliye olanların ve hüküm giymiş olanların oy kullanamayacağını düzenlerken, diğer yandan, Türkiye Cumhuriyeti kimlik no.su olmayanların oy kullanabileceğine ilişkin yeni bir düzenleme getiriliyor. Burada, seçmen bilgi kâğıdı ya da Yüksek Seçim Kurulunca kabul edilen kimlikle oy vermeye işaret ediyor.

Yine 17’nci madde de ayrıca kapalı oy verme yerinde uyulması gereken hususları düzenle-mektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 298 sayılı Yasa’nın ilk 17’nci maddesinde, yani birinci bölümünde yapılmakta olan bu düzenlemelerin çok önemli bir kısmının Yüksek Seçim Kurulunun ilgili genelgeleri uyarınca zaten uygulanageldiğini bilgilerinize sunmak isterim ancak 298 sayılı Kanun’da yeni bir düzenlemeye gidilmesinin zamanlamasının şu aşamada yanlış olduğunu düşünmekteyiz. Çünkü zaten uygulanmakta olan ve şu ana kadar en ufak sorun çıkarmayan seçim uygulamalarının 298 olarak bugünlerde getirilmesinin başka anlamlar taşıdığını biz ciddiyetle düşündük ve bunların, özellikle başta da ifade ettiğim gibi, demokrasinin kapısının özellikle seçim olduğuna ve seçim düzenlemelerinde hakkaniyeti, adaleti, eşitliği en iyi şekilde korumamız gerektiğine biz gerek alt komisyonda gerekse Anayasa Komisyonunda vurgu yapmıştık. Ancak biz, her şeye rağmen, Milliyetçi Hareket Partisi olarak, Anayasa Komisyonu üyeleri olarak komisyon çalışmalarında -gerek Sayın Faruk Bal gerek şahsım gerekse Nevzat Korkmaz- birlikte söz konusu kanun teklifinin içeriğinin birçok bölümünün yanlış olduğunu belirterek, bu bölümlere katkı yaparak hiç olmazsa düzeltilmesi yönünde katkılarımızı ifade ettik ama bunların iktidar partisi mensupları tarafından kısmen dikkate alındığını ve bizim uyarılarımızın tamamıyla dikkate alınmadığını burada özellikle dikkatlerinize sunuyoruz.

Güvenlik güçlerinin kullanılması seçimde fevkalade önemlidir. Güvenlik güçlerini olur olmaz, alelusul ya da farklı şekillerde istihdam ederek, farklı yerlere kaydırarak ya da onların görev anlayışını ve intizamını bozacak şekilde kullanmak ve sandık ve çevresinde görevli olanların dürüstlüğünün ve bütün partilere aynı mesafede olmasının çizgisini bozmuş olursak Türk demokrasisi için en büyük yarayı açmış oluruz. Buna özellikle dikkat etmek gerekiyor.

Bunun dışında şunu ifade edebilirim, toplarsam: Aslında, kanun teklifi olarak gelen bu metnin, demokrasimiz için fevkalade önemli olan bu kanun teklifinin tasarı olarak Genel Kurula sunulması çok daha anlamlı ve uygun olurdu. Buna dikkat edilmemiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Behiç Çelik (MHP, Mersin). “Ankara milletvekili haluk ipek'in; seçimlerin temel hükümleri ve seçmen kütükleri hakkında kanun ile milletvekili seçimi kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ile kastamonu milletvekili mehmet serdaroğlu ve 18 milletvekilinin; afyonkarahisar milletvekili halil ünlütepe ve denizli milletvekili ali rıza ertemür'ün; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 10 milletvekilinin; diyarbakır milletvekili gültan kışanak ve 19 milletvekilinin; şırnak milletvekili sevahir bayındır'ın; milliyetçi hareket partisi grup başkanvekilleri izmir milletvekili oktay vural ve mersin milletvekili mehmet şandır'ın; tunceli milletvekili kamer genç'in; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 5 milletvekilinin benzer mahiyetteki kanun teklifleri (s.s.:490) (*)”. TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim tutanağı, 6 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/behic-celik-23-2010-04-06-ankara-milletvekili-haluk-ipek-in-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secme (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
