# Kooperatifler kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.496)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Bekir Bozdağ (AK Parti, Yozgat)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim
- **Tarih:** 2 Haziran 2010
- **Gündem:** KOOPERATİFLER KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.496)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/bekir-bozdag-23-2010-06-02-kooperatifler-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d

> Bekir Bozdağ (AK Parti), 2 Haziran 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KOOPERATİFLER KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.496)); konuşma 501 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA BEKİR BOZDAĞ (Yozgat) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben de sözlerimin başında hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bu kanun teklifi ve tasarı beraber görüşülürken burada değişik eleştiriler yapıldı, değerlendirmeler yapıldı, herkes de bunları yakinen takip etti.

Ben sadece iki hususun altını çizmek isterim. Bugün, Sanayi ve Ticaret Bakanlığına bağlı kooperatiflerin sayısı nedir diye sorduğumuzda, rakamın 72 bin civarında olduğunu görüyoruz. Tarım Bakanlığı ve diğer bakanlıklarla ilgili kooperatiflerin sayısına baktığımızda da toplam 87 bin kooperatif sayımızın olduğunu görüyoruz.

Peki, bu 87 bin kooperatifi denetleyen… Ben, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı kısmını sordum; işte, kontrolör 70 tane, müfettiş 70 tane, toplam 140 tane. Yani, 72 bin…

BEYTULLAH ASİL (Eskişehir) – Kadro verin, elinizden tutan mı var?

BEKİR BOZDAĞ (Devamla) – Bakın, bir şey söyleyeyim, 72 bin tane kooperatif 140 kişiyle denetleniyor. Bunun adı nedir? Kooperatifler layüsel olsun demektir, yani bunu denetleyemezsiniz siz.

ALİM IŞIK (Kütahya) – Sekiz senedir aklınız yeni mi başınıza geldi?

BEKİR BOZDAĞ (Devamla) – Bakın, tek tek gitse bu 140 kişi -bunların başka görevi de mutlaka var- şimdi baktığınızda, kaç senede bu kooperatiflerin denetimine sıra gelebilir? İşte, o nedenle, o görevlendirilecek personel… Bunların dışında bir imkânla bunların denetimi konusunda yararlanmak ve bunlara hesap sormak, denetlemek, iş ve işlemlerinin yasalara uygun olup olmadığını denetlemek, bir nevi onları denetim altına almak. Denetimsiz birtakım yapılar var. Kötü bir şey değil. Denetlenmeyen, denetlenmemeye alışarak birtakım haksız, hukuksuz yapılar ortaya çıkıyorsa, o zaman hepimiz ondan mesulüz. Bunun denetimine imkân veriyor.

Bir başka şey: Bir soruşturma yapılıyor, memurlardan herhangi biriyle, bir kaymakamla ilgili. Soruşturmanın selameti açısından açığa alınması gerektiği zaman yetkili olan kişi bunu açığa alabiliyor mu? Alabiliyor. Bir vali, bir belediye başkanı, bir asker kişi veya başkaca bir kamu görevlisi hakkında ciddi iddialar var ise, soruşturmanın selameti de bunun görevden alınmasını gerektiriyor ise, ilgili idari makam, yetkili kimse, bunu soruşturmanın sonuna kadar görevden el çektirme yetkisi var mı? Anayasa’mız ve yasalarımız bu hakkı tanımış mı? Tanımış. Niçin? Ortada ciddi isnatlar var. Soruşturma bu isnatlar altında bu makamda bu kişi yürür bulunursa sağlıklı bir biçimde yürütülemez, o nedenle yetki vermiş. Bu yetkiyi kullandığınızda da yargı denetimini de açık koymuş, gidecek yargıya. Şimdi, kooperatiflerde böyle bir şey var mı? Yok. Adam malı almış götürmüş. Bütün herkes konuşuyor. Trilyonlarca liranın iç edildiğine dair iddialar var, müfettişlerin raporları var. Ne hikmetse, gidiyorlar mahkemeye, şuraya, buraya, bir bakıyorsunuz bir sürü kirli şeyin üzerinde bir yapı. Herkes diyor ki: “Burada sıkıntı var.” Şimdi, bu yolsuzluk iddiası, müfettiş raporlarıyla, gerekli şeylerle sabitse; eğer orada görev yapanlar, görev yaptığı zaman kamunun ve milletin, ilgili üyelerin açısından telafisi imkânsız zararlar doğuyorsa idare burada tedbir alamaz mı? Alabilir. Ne diyor? O zaman bir tedbir alacaktır. Aldığı tedbir yargıya kapalı mı? Hayır kapalı değil çünkü netice itibarıyla idari bir işlemdir, idari işlemlere de yargı yolu zaten açıktır. Eğer haksız, hukuksuz bir tasarruf varsa zaten mahkemeden dönecektir. Burada yapılan birilerini aklamak veya birilerini korumak veya birilerini yok etmek değil. Denetimsiz bir biçimde işleyen bir yapıya, denetimsizliği nedeniyle haramzadeler oluşturmaya müsait bir yapıya hukuk içinde bir denetim mekanizması kurmaktan ibarettir.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Bekir Bozdağ (AK Parti, Yozgat). “Kooperatifler kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.496)”. TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim tutanağı, 2 Haziran 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/bekir-bozdag-23-2010-06-02-kooperatifler-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
