# Türk ticaret kanunu (s.s.96)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Bekir Bozdağ (AK Parti, Yozgat)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim
- **Tarih:** 13 Ocak 2011
- **Gündem:** TÜRK TİCARET KANUNU (S.S.96)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/bekir-bozdag-23-2011-01-13-turk-ticaret-kanunu-s-s-96

> Bekir Bozdağ (AK Parti), 13 Ocak 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK TİCARET KANUNU (S.S.96)); konuşma 989 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA BEKİR BOZDAĞ (Yozgat) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Büyük Millet Meclisi bir haftadır, bana göre, tarihî bir süreci yaşıyor çünkü cumhuriyet tarihinin en kapsamlı temel yasalarını büyük bir uzlaşı içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde gerçekleştirmenin onurunu yaşıyoruz.

Salı günü Türk Borçlar Kanunu’nu görüştük, 649 madde; Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nu görüştük, 460 madde; Borçlar Kanunu’nun yürürlük ve uygulamasına ilişkin kanunu görüştük, 12 madde; bugün Türk ticaret kanununu görüşüyoruz, 1.535 madde ve geçici 6 madden oluşuyor, arkasından da tatbikat kanununu görüşeceğiz.

Baktığınız zaman, âdeta özel hukukun anayasası ve yasaları yeniden dizayn edildi, yeniden yapıldı. Dünya çok değişti, bizim Türk Ticaret Kanunu’muz 1956 tarihli ve 1957 yılında yürürlüğe giriyor. O günün şartlarına baktığınızda, dünyanın iki kutuplu bir dünya olduğunu görüyoruz; ve farklı yapıların, ideolojik yapıların dünyada ayakta olduğunu görüyoruz, ekonomik yapıların da ona göre yapılandığını, ticaret hayatının ona göre şekillendiğini, dünyanın iki tane yıkıcı harbin arkasından 1929 krizini yaşadığını ve İkinci Cihan Harbi’nin yaşandığını ve bu dönemde, bu şartlarda oluşan ticaret anlayışının, ekonomi anlayışının Türk Ticaret Kanunu’na yansıdığını görüyoruz. Esasında, Sayın Hirsch’in Başkanlığında hazırlanan Türk Ticaret Kanunu, yapıldığı döneme baktığınız zaman dünyadaki bütün ticaret kanunlarından istifade etmiş, dünyanın tecrübelerinden yararlanmış, o günün şartlarında ileri bir ticaret kanunu idi ama gelişen zaman içerisinde, değişen dünya, değişen ticaret ve ekonomik anlayışlar içerisinde Türk Ticaret Kanunu da çağa ayak uyduramadı. Zaman zaman kısmi değişiklikler yapıldı ama bunlar kâfi gelmedi. Ekonomik anlayışlar, ticaret anlayışları, devletlerin bakışları baştan aşağı, kökten değişti. Bu değişimin bizim ticari hayatımıza yansıması lazım, borç ilişkilerine yansıması lazım, ihtilaflar çıktığı zaman bu ihtilafları hızlı ve ekonomik bir biçimde çözecek hukuk muhakemeleri mevzuatına yansıması lazım ama bugüne kadar bunun yansımasını maalesef başaramadık.

Türk Ticaret Kanunu olsun, Hukuk Muhakemeleri Kanunu olsun, Borçlar Kanunu olsun biz bugün bunları burada bir hafta içerisinde değerli milletvekillerimizin, iktidar ve muhalefetin uzlaşısı içerisinde kabul ediyoruz ama bu bir haftada yasalaşan bir çalışma değil, bunun geriye dönük çalışması var. Baktığınız zaman, 90’lı yıllardan beri devam eden bir çalışma olduğunu görüyoruz ve değişik hükûmetlerin adalet bakanlarının ve bürokratlarının, Türk ticaret hukukçularının ve diğer hukukçularımızın emeğini görüyoruz. AK PARTİ iktidarları döneminde bütün adalet bakanları bu kanunlara önem vermiş.

Sayın Cemil Çiçek’in Adalet Bakanı olduğu dönemde, bu yasaların her biri, Türkiye Büyük Millet Meclisine Hükûmet tasarısı olarak gelmiş ancak komisyondan geçmiş, yasalaşma imkânı bulunamamış. Daha sonra, şu anki Meclis Başkanımız Mehmet Ali Şahin Beyefendi’nin Adalet Bakanı olduğu dönemde, bu tasarılar yenilenerek Türkiye Büyük Millet Meclisine yeniden gönderilmiş ve komisyonlarda görüşüldükten sonra Genel Kurula gelmiş. Genel Kurulda kanunlarımıza başlanmış ancak bir uzlaşı temin edilemediğinden mesafe alınamamış ve görüşmeler kesilmiş. Daha sonraki Adalet Bakanımız, şu andaki Adalet Bakanımız Sayın Sadullah Ergin Beyefendi döneminde de bu konudaki çalışmalar kesintisiz devam ettirilmiş ve bugün, Mecliste bulunan bütün siyasi parti gruplarının büyük bir uzlaşmasıyla bu tasarıların sonu olan ticaret kanununu görüşüyoruz.

Ben, buradan Cenabıallah’a şükrediyorum, milletimize böylesi onurlu bir hizmeti yapmayı, 23’üncü Dönem Parlamentosuna ve bu değerli milletvekillerine, partilerimizin gruplarına nasip ettiği için. İnşallah, milletimizin yararına olacaktır. Ticaret hayatımız, borç ilişkilerimiz, hukuk ihtilaflarımız ve bütün bunlarla ilgili konularda, bugünkünden daha iyi bir noktaya gideceğiz ama şurada bir hususun altını özellikle çizmek istiyorum, daha önceki konuşmalarımda da söyledim, o da şu: Bu temel yasaları değiştirirken -biz, ceza mevzuatını değiştirirken de gördük- ticaret hukuku, borçlar hukukuyla ilgili olan kişiler, kesimler, kurumlar, bunlar, kendilerini ilgilendiren kanunları bile yakından inceleme, okuma imkânı maalesef bulamıyorlar. Basından okuduklarıyla, duyduklarıyla, nelerin getirildiği, nelerin gittiği konusunda birtakım değerlendirmeler yapıyorlar. Biz o zaman gördük ki Ceza Kanunu yürürlüğe girdikten sonra, bu konuda yazan çizenlerin bile Ceza Kanunu’nu okumadığını anladık çünkü Ceza Kanunu yürürlüğe girdikten sonra pek çok eleştiriler geldi, Ceza Muhakemesi için de geldi ve daha sonra bu eleştiriler ne yapıldı? Bu kanunlar yürürlüğe girmeden karşılandı, yanlışlıklar düzeltildi, eksiklikler giderildi.

Ben, bu yasalar çıktıktan sonra, hem ticaret hukukunun hem borçlar hukukunun hem Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun hem de tatbikat yasalarının ilgili kesimler ve taraflarca çok ciddi bir şekilde yeniden inceleneceği kanaatindeyim. Elbette ki pek çok eleştiriler gelecek, denilecek ki: “Şuralar yanlış oldu. Şuralar eksik oldu. Şunların çıkarılması lazım.” Birtakım şeyler söylenebilecektir. Türkiye Büyük Millet Meclisi bu yasaların yürürlük tarihini 1 Temmuz 2012 olarak tayin etti ki bu arada eleştiriler bu açıdan bir değerlendirmeye tabi tutulduğunda Türkiye Büyük Millet Meclisinin de bunları karşılama imkânı olsun, yasalar yürürlüğe girerken hem uygulayıcılar kendilerini bu geçiş döneminde yeni döneme hazırlasın hem mahkemeler kendilerini yeni döneme hazırlasın hem devlet kurumları kendilerini yeni döneme hazırlasın hem iş dünyası kendilerini yeni döneme hazırlasın. Onlara yeni döneme hazırlık ve bu döneme giderken uyum için de bir fırsat, yaklaşık bir buçuk yıllık süre tanımış oluyoruz.

Ben buradan bütün kamuoyuna bir kez daha çağrıda bulunuyorum: Lütfen, bu yasaları çok ciddi bir şekilde herkes okusun ve kendi ekipleri içerisinde, kendi grupları içerisinde, eğitim çalışmalarıyla, Türkiye'nin 21’inci yüzyıldaki ticaret mevzuatını, borçlar mevzuatını, hukuk muhakemeleri mevzuatını kendi açısından değerlendirsin. Eğer birtakım sıkıntılar varsa onun da yetkili makamlara bildirilmesinde fayda var.

Ben bu vesileyle -bugün ticaret kanununun sonuna yaklaştık- buradan, bu çalışmaların hepsinde emeği olan adalet bakanlarımıza, şu andaki Adalet Bakanımız Sayın Sadullah Ergin Bey’e ve önceki adalet bakanlarımıza, Adalet Komisyonu Başkanımız Sayın Ahmet İyimaya Beyefendi’ye ve Komisyonun her biri değerli, kıymetli üyesi arkadaşlarıma, Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasi partilerimizin grup başkan vekillerine, özellikle uzlaşma konusunda gösterdikleri yaklaşıma ve partilerini ikna etme noktalarındaki gayretlerinden dolayı bütün partilerimizin grup başkan vekillerine, bu çalışmalara başından sonuna özveriyle destek olan bütün milletvekillerimize, bürokratlarımıza, hocalarımıza, kamuoyuna, özellikle Divana ve Değerli Başkanımız, Meclisimizi yöneten Sayın Güldal Mumcu Hanımefendi’ye de teşekkür ediyorum, böylesi tarihî bir süreci ve uzlaşmayı yönetmek de ona kısmet oldu diyorum.

Ben, bu vesileyle, bütün bu çalışmalar nedeniyle herkesi kutluyorum ama son olarak Meclisimizin Değerli Başkanını da tebrik ediyorum çünkü bu uzlaşma süreçleriyle ilgili partileri bir araya getiren, konuşturan, uzlaştıran da Değerli Meclis Başkanımız. Ben, huzurlarınızda ona da teşekkür ediyorum, bu tarihî çalışmanın milletimiz için hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

Böylesi onurlu bir görevi 23’üncü Dönem yaptı. Eminim, bundan sonra, yıllarca, belki yüz yıldan fazla bir süre, sizin altına imzanızı attığınız bu eser bu millete, bu ülkeye hizmet edecektir diyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Bekir Bozdağ (AK Parti, Yozgat). “Türk ticaret kanunu (s.s.96)”. TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim tutanağı, 13 Ocak 2011. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/bekir-bozdag-23-2011-01-13-turk-ticaret-kanunu-s-s-96 (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.