# Bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hakkında (s.s.610) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Bekir Bozdağ (AK Parti, Yozgat) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 62. Birleşim - **Tarih:** 9 Şubat 2011 - **Gündem:** BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI HAKKINDA (S.S.610) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/bekir-bozdag-23-2011-02-09-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-tasarisi-hakkinda-s-3 > Bekir Bozdağ (AK Parti), 9 Şubat 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 62. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI HAKKINDA (S.S.610)); konuşma 943 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) BEKİR BOZDAĞ (Yozgat) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Başkanlık Divanının tutumu lehinde söz aldım. Bu vesileyle hepinizi saygıyla selamlıyorum. Bugün bir temel yasayı görüşüyoruz. Tabii, temel yasanın görüşülmesi nasıl olacak, bunu bizim İç Tüzük’ümüz düzenliyor. İç Tüzük’ümüzün 91’inci maddesine baktığımızda bununla ilgili düzenleme var. İkinci fıkrasını okuyorum, diyor ki: “Milletvekilleri, esas komisyon veya Hükümet değişiklik önergeleri verebilir.” Burada değişiklik önergesi verilebilir. “Milletvekilleri tarafından Anayasaya aykırılık önergeleri dahil madde üzerinde iki önerge verilebilir. Ancak, her siyasî parti grubuna mensup milletvekillerinin birer önerge verme hakkı saklıdır.” Ne diyor? Temel yasa görüşülürken en fazla iki önerge verilebilir. Siyasi parti gruplarının önerge verme hakkı saklıdır. Gruplar önerge verdiği zaman bu iki önergeyi milletvekilleri veremez, grupların önergesiyle doldurulur; bu, özel bir düzenleme. Özel hüküm olan yerde genel hükmün uygulanma imkânı bulma şansı yoktur ama burada bir husus daha var, diyor ki beşinci fıkrada: “Diğer hükümler saklıdır.” Yani burada olmayan konu olunca -başka hükümler- o ilgili maddelerine bakın anlamına geliyor. O zaman, bu bizi 87’nci maddeye gönderiyor. 87’nci maddeyi açtığımızda birinci fıkrasını sizlerle paylaşmak istiyorum: “Kanunlarda veya İçtüzükte aksine bir hüküm yoksa, kanun tasarısı veya teklifinde bir maddenin reddi, tümünün veya bir maddenin komisyona iadesi, bir maddenin değiştirilmesi, metne ek veya geçici madde eklenmesi hakkında, milletvekilleri, esas komisyon veya Hükümet değişiklik önergeleri verebilir.” Bunların hepsini sayıyor, bu konularda hükûmet ve komisyon değişiklik önergeleri verebilir ama dikkat ederseniz, hepsi de değişiklik önergeleri olarak sonunda vasıflandırılıyor ve bir kategori içerisinde sayıyor. Devamına baktığımızda: “Bu esaslar dairesinde milletvekilleri tarafından Anayasaya aykırılık önergeleri dahil her madde için yedi önerge verilebilir. Her siyasî parti grubuna mensup milletvekillerinin birer önerge verme hakkı saklıdır. Ancak, bu hak; ilgili siyasî parti grubuna mensup milletvekillerince kullanılmaması halinde, diğer siyasî parti grubuna mensup olanlarla bağımsız sayılan milletvekillerince kullanılabilir.” Ne getiriyor? Geçici madde eklenmesine ilişkin önerge verilebilir. Burada bizim bir ihtilafımız yok, doğru, arkadaşlarımız verebilir ama ne diyor? Bütün önergeler, ne olursa olsun, Anayasa’ya aykırılık dâhil, tamamı yedi tane olur. Efendim “Bu geçici madde, bu değişiklik önergesi.” diyemezsiniz çünkü devamına baktığınızda bunları sayıyor sayıyor “…eklenmesi hakkında, milletvekilleri, esas komisyon veya Hükümet değişiklik önergeleri verebilir.” derken bunlarla ilgili hepsini de bu kapsamda aldığını açıkça ifade ediyor. O nedenle “Ben geçici madde koyuyorum, bu geçici madde değişiklik önergesi olarak algılanamaz.” denemez. Şimdi, bunu ikisiyle beraber birleştirdiğinizde, biz temel yasada görüşürken önergeyi ikiyle sınırlıyor, gruplar kullandığı zaman grup sayısı kadar önerge verilebiliyorsa o zaman, geçici madde ilavesine dair bir önerge verildiği zaman, aynı usulün burada da uygulanması lazım, aynı şekilde bunun da değerlendirilmesi lazım. Şimdi, Sayın Kart burada iki tane Meclis Genel Kurulunda yapılan usul tartışmasını gündeme getirdi. Benim hatırladığım, bu usul tartışmaları yapıldı, doğrudur ama usul tartışmalarında ne tartışıldı? MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Usul tartışması değil, uygulama. BEKİR BOZDAĞ (Devamla) – Uygulamayı söylüyorum. Bu uygulamada ne oldu? Şu oldu: Komisyon bulunsun mu, bulunmasın mı konuları geçmişte görüşüldü. Esasında, ek madde ile geçici madde aynı şeyde görüşülüyor. Ek madde koyduğunuz zaman komisyonu koyuyorsunuz, çoğunluk var mı, yok mu diye onu arıyorsunuz ama ek veya geçici madde hakkında diyor. Siz geçici madde koyarken komisyon aramıyorsunuz. Bana göre, burada bir yanlışlık var, Meclisin uygulamasında. Esasında, geçici madde koyulurken de komisyonun oturması, yeni madde gibi bunun komisyon salt çoğunluğuyla katılırsa görüşme açılması lazım ama Meclis böyle bir uygulama yapmamış. ATİLLA KART (Konya) - Tutanaklar onu göstermiyor Sayın Bozdağ, BEKİR BOZDAĞ (Devamla) – Sayın Kart’ın verdiği her iki örnekte de ne yapılıyor? Bunlar önerge olarak kabul ediliyor ve Mecliste bugüne kadar tasarı veya tekliflere geçici madde eklenmesi uygulamasında iki tane önerge örneği var, üçüncü geçici madde eklenmesine ilişkin -benim hatırladığım kadarıyla- bir önerge, bu Genel Kurulda görüşülmemiş. Eğer görüşüldüyse, buradan açıklanırsa, biz de bilgi sahibi oluruz. Şu anda, Cumhuriyet Halk Partisi, haricen Divan arkasında verilen bilgiye göre, beş yüz tane geçici madde eklenmesine ilişkin önerge vermiş durumda. Peki şimdi, beş yüz tane geçici madde eklenmesine ilişkin önergeyi… MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Yasanın tamamı kaç madde? BEKİR BOZDAĞ (Devamla) – …Divan işleme koyduğu zaman, her kanunun arkasına, her teklifin arkasına, yürütme maddesinden önce, efendim, biz, beş yüz tane… Bunu beş yüz niye yaptılar, onu da anlamıyorum, on milyon, beş milyon, bin, iki bin, beş bin, yüz bin de yapabilirlerdi. ABDULLAH ÖZER (Bursa) – Sana mı soracağız kaç tane olacağını! BEKİR BOZDAĞ (Devamla) – Eğer bu mantıkla giderseniz, o zaman, bizim Parlamentoyu kilitleyip gitmemiz lazım çünkü bu kadar önerge hakkının verildiğini kabul ettiğiniz zaman, isteyen kişi, Genel Kurulun çalışmasını tek bir kişi de bloke edebilir çünkü bir kişinin iki tane önerge verme hakkını sınırlayamaz, bir milletvekili binlerce önerge verip bu Genel Kurulu çalıştırmayabilir. Hâlbuki, Genel Kurulun çalışması lazım, çalışmaların sağlıklı yürümesi lazım. O nedenle 87’de sınırlama getirilmiş, ihtiyaç duyulduğu için sınırlama getirilmiş, 91’de ihtiyaç duyulduğu için getirilmiş konulmuş ve burada, muhalefet partileri veyahut da milletvekilleri, herhangi bir kanun tasarı veya teklifi görüşülürken elbette engelleme hakkını kullanacaktır. Bu da demokrasinin içinde var, kimse bu hakkı kullanıyor diye eleştirilemez, doğrusu, kullanmaları lazım ama bu hakkın kullanımının sınırlarını aştığı zaman, işte orada, Divan veya bu hakkın kullanımına izin verenler, bu hakkın kullanımını, hakkın kullanımının sınırları çerçevesinde tutmak için gerekli müdahaleyi yapabilir ve Divan, geçmiş uygulamalarına da baktığınızda, İç Tüzük’te boşluk olan konularda kendi oluşturduğu gelenekler, teamüller çerçevesinde uygulama ortaya koymuştur. Burada da bir boşluk var. Bu çerçevede bugüne kadarki uygulamaya baktığınızda, iki tane, geçici madde eklenmesine ilişkin önerge gündeme alınmıştır. Biz bu uygulamanın doğru olduğunu, şu an için Başkanlık Divanı uygulamasının doğru olduğunu kabul ediyoruz çünkü geçmiş geleneklere de uygun. Ama benim şahsi görüşüm -onu da ifade etmek istiyorum- geçici madde olsun, ek madde olsun, bunlar ayrı ayrı maddelerdir; bunlarla ilgili, Divanın görüşme yaparken komisyonun salt çoğunluğunu araması lazım, aksi takdirde önergeyi işleme koymaması lazım. Ek madde için komisyon arıyor ama geçici madde için aramıyor. Ben Meclisin uygulamalarına uygun olduğu için Başkanlık Divanının tutumunu destekliyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Bekir Bozdağ (AK Parti, Yozgat). “Bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hakkında (s.s.610)”. TBMM Genel Kurulu, 62. Birleşim tutanağı, 9 Şubat 2011. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/bekir-bozdag-23-2011-02-09-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-tasarisi-hakkinda-s-3 (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.