# Uluslararası saydamlık örgütü tarafından hazırlanan küresel yolsuzluk raporu hk. - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Berhan Şimşek (CHP, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim - **Tarih:** 24 Mart 2005 - **Gündem:** ULUSLARARASI SAYDAMLIK ÖRGÜTÜ TARAFINDAN HAZIRLANAN KÜRESEL YOLSUZLUK RAPORU HK. - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/berhan-simsek-22-2005-03-24-uluslararasi-saydamlik-orgutu-tarafindan-hazirlanan-kuresel-yolsuzluk > Berhan Şimşek (CHP), 24 Mart 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ULUSLARARASI SAYDAMLIK ÖRGÜTÜ TARAFINDAN HAZIRLANAN KÜRESEL YOLSUZLUK RAPORU HK.); konuşma 918 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) BERHAN ŞİMŞEK (İstanbul) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Sadık Yakut arkadaşıma, bu duyarlı konuşmasından dolayı, sözlerime başlamadan önce, çok teşekkür ediyorum. Uluslararası Saydamlık Örgütü tarafından 16 Mart 2005 tarihinde açıklanan Küresel Yolsuzluk Raporu hakkında gündemdışı söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygıyla selamlarım. Uluslararası Saydamlık Örgütü, 2001 yılından bu yana her yıl, uluslararası uzmanların, sivil toplum kuruluşları ve ülke kollarının katkısı ve katılımıyla, Küresel Yolsuzluk Raporu hazırlamaktadır. Bu sene hazırlanan raporun birinci bölümünde, yolsuzluğun, sadece tepedeki siyaset ve iş âlemi elitlerinin ceplerini doldurmadığı, aynı zamanda, insanları hayat kurtarıcı ilaçlardan, asgarî kamu hizmetlerinden, yaşanabilir meskenlerden yoksun bıraktığı yer almaktadır. Kısacası, yolsuzluğun maliyetini insanlar hayatıyla ödemektedir. Raporda yer alan bu tespit, ülkemizde son yıllarda sıkça vurgulanan "yoksulluğun nedeni yolsuzluktur" yargısıyla örtüşmektedir. Bu yılın raporunda, yolsuzluğun, inşaat sektöründe derinleştiği ağırlıklı olarak ifade edilmekte. Konya'da 2 Şubat 2004 günü çöken ve 92 kişinin ölümüne yol açan 11 katlı Zümrüt Apartmanı, Uluslararası Saydamlık Örgütünün raporuna kapak oldu. Raporda, yapı sektöründe yapılan usulsüzlüklerin ve hilelerin kalkınmakta olan ülkeleri, düşük nitelikli temel altyapı ve aşırı borç yüküyle karşı karşıya bıraktığı belirtilmektedir. Raporun Türkiye bölümü, 2004 yolsuzluk algılama endekslerindeki yolsuzluk dereceleri verilerek başlamakta. Türkiye, 2004 yılında, yolsuzluk konusunda en temiz ülkelere verilen 10 puan üzerinden, maalesef, 3,2 puan alarak, 146 ülke arasında 77 nci sıradadır. Küresel yolsuzluk ligindeki yerimiz, 2001 yılında 54 üncü, 2002 yılında 64 üncü, 2003 ve maalesef 2004 yılında da 77 nci sıraya gelmiştir. Bu sıralamalar, yolsuzlukla mücadelede yerinde saydığımızın en somut örneğidir. Yolsuzlukla mücadele hükümetin en büyük iddiasıdır. ve doğrudur. "Hortumlar kesildi", "yolsuzlukların damarına girdik", "tüyü bitmemiş yetim hakkı" gibi güçlü söylemlerle Sayın Başbakan tarafından dile getiriliyor. Bu iddianın uygulamada cılız kaldığı bu raporda da ayan beyan ortaya konulmakta. Bu raporda, Türkiye'nin bulunduğu sıralama ve bu İktidar döneminde yaşanan, maalesef, Balıkesir SEKA, Toplu Konut İdaresi, enerji operasyonu, okul ihaleleri, mısır, gemi alışverişleri gibi olaylar, hükümetin yolsuzluklara, üzgünüm, damardan giremediğini, aksine, yolsuzlukların hükümetin damarına işlediğini görüyoruz. Okul inşaatı ihalelerinde usulsüzlük yapıldığını ifade ettik, duyulmadı. Meclis soruşturması önergesi oylarınızla reddedildi. Bizim söylediklerimizi Kamu İhale Kurumu da söyledi, yine kabul etmediniz. Sayın Başbakan, okul inşaatı ihalelerinde yolsuzluk ve usulsüzlük iddialarına ilişkin, milletvekillerine yapmış olduğu konuşmasında "ben inceledim ve yolsuzluk ve usulsüzlük bulamadım" demiştir. Kısaca, cumhuriyet tarihindeki yolsuzluklara da bir değinmek istiyorum. 1927 Osmaniye Milletvekili ve Bahriye eski Bakanı İhsan Bey hakkında, Yavuz Zırhlısı onarımında yolsuzluk yaptığı gerekçesiyle, Başbakan İsmet İnönü'nün Malatya Milletvekili sıfatıyla verdiği önerge doğrultusunda, 24 Aralık 1927 tarihinde, Meclis soruşturması komisyonu kuruldu ve bu komisyon, İhsan Beyin dokunulmazlığını kaldırarak, Yüce Divana sevk etti. İhsan Bey Yüce Divanda yargılandı ve mahkûmiyet cezası aldı. Soyadı Kanunu çıktığında da, Mustafa Kemal Atatürk "ar etsin" diye, İhsan Beye "Eryavuz" soyadını verdi. Bu karar, Yüce Divanın cumhuriyet tarihinde verdiği ilk mahkûmiyet kararıdır değerli arkadaşlar. Bunun dışında, 1950 öncesinde buna benzer birkaç münferit olay var; Ali Cenani Bey olayı, Hayri Ürgüplü olayları gibi. Yolsuzluk ve usulsüzlük alanında, 1950 öncesinde "kirli" denildiği, söylenildiği, geçmişimizde görülen olaylar bunlardır. Bunlarda İsmet Paşa bizzat kendisi önerge vererek soruşturulmalarını istemiştir. Ama, 1950 sonrası Türkiye'de yolsuzluklar başlamıştır. Gündemde de olan Ermeni meselesiyle ilgili bir örnek vermek istiyorum. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BERHAN ŞİMŞEK (Devamla)- Demokrat Milletvekili olan Ermeni kökenli Mığırdıç Şellefyan'la başlayan hayalî ihracat olayından 2005 yılına kadarki geçen süre içerisinde Cumhuriyet Halk Partisi koalisyonlarda 6 yıl iktidarda kalmıştır. Geri kalan 55 yıllık sürede merkez sağ iktidarların Türkiye'yi yönetmesiyle 400 milyar dolardan fazla yolsuzluk yapılmıştır. Bugün Türkiye'nin iç-dış borcundan fazladır. Değerli arkadaşlarım, yolsuzluklar bir taraftan borçlanmaya, bir taraftan faiz ödemeye neden olurken, diğer taraftan da, yatırıma, üretime, sağlığa, eğitime ayrılabilecek olan kaynakların iktidara yakın olan çevrelere aktarılmasına neden olmakta. Anayasal bir kurum olan Devlet Denetleme Kurulu raporuna konu olan evlere şenlik bir TOKİ olayı var. Bunu sizinle paylaşmak istiyorum. Devlet Denetleme Kurulu raporunda, milletvekillerinin TOKİ'ye dilekçeyle başvurarak bedelinin altında ev almak istedikleri yer almakta. Sayın Başbakana sesleniyorum: Belge ve bilgi DDK raporunda var. Bu dilekçeye istinaden konutlar için önerilen fiyat, idare tarafından belirlenen satış bedelinden düşük olmasına rağmen, bu konutları satıştan çeken TOKİ Başkanı bu meselede suçüstü yakalanmıştır. Bu olay gazetelere manşet, Devlet Denetleme Kurulu raporuna konu olmasına rağmen TOKİ Başkanının o koltukta hâlâ oturuyor olması, Sayın Başbakanın "bilgi belge getirin, kafasını koparayım" sözünde ne kadar samimî olduğunu da göstermektedir. Bu, işin idare kısmı. Bir de milletvekili boyutu var değerli arkadaşlar. Sayın Başbakanımın meydanlarda ak kadrolar olarak tanıttığı milletvekili arkadaşlarımızın, milletvekili olma nüfuzunu kullanarak ucuza konut almaya çalıştıkları ortada değil midir? Sayın Başbakanın TBMM'de AKP Grubunda yaptığı ilk konuşmada "milletin içinde oturun" dediği milletvekili arkadaşlarımızın, milletin aldığı fiyattan daha ucuza konut almaya çalışmaları sizce doğru mudur?! Dün AKP Grup Başkanvekilim ifade buyurdular: "Parlamentoya güven olmalı ve dokunulmazlıkları sürekli gündeme getirerek bu güveni kaybediyoruz." Halk bu Parlamentoya, bu anlayışa mı güvenecek Sayın Başkan?! Sayın Başbakanın TOKİ olayıyla ilgili söylediği tek bir söz yoktur. "Hortumları kestik, hortumlayanları cezalandırıyoruz, zararları tahsil ediyoruz" diyen sayın hükümet, TMSF Başkanının, batan bankalardan kaynaklanan 37,6 milyar doların üzerine su içildiğine, artık tahsil edilemeyeceğine ilişkin açıklamalarına ne diyor acaba?! Uluslararası Saydamlık Örgütünün raporunun Türkiye bölümünde, el konulan 22 bankanın, Türk vergi mükelleflerine, Türk Halkına maliyetinin 42 milyar dolar olduğu, banka hortumlarının kamu fonlarıyla finanse edildiği belirtilmiştir. O 37,6 milyar dolarda, Başbakanlık önünde kasa fırlatanın hakkı var, Muş'ta hasadını alamayan yurttaşın hakkı var, çocuğuna süt almak için bedenini satan kadınlarımızın hakkı var, parasızlıktan, yoksulluktan kapkaç, hırsızlık gibi olaylara başvuran gençlerimizin, çocuklarımızın hakkı var; bu parada, üniversite mezunu olduğu halde iş bulamayan çocuklarımızın hakkı var. Geçtiğimiz hafta sonu, Kahramanmaraş'ta, borçlarını ödeyemeyen çiftçilere Sayın Başbakanım "yok öyle 25 kuruşa simit"diyor. Eğitimli onlara söylüyor da, bu bankaları boşaltan eğitimli hırsızlara da bu sözü söylemeli; o zaman adalet yerini bulacaktır. Bu hafta, Endüstri Holding Yönetim Kurulu Başkanı tutuklandı. --- **Kaynak gösterme:** Berhan Şimşek (CHP, İstanbul). “Uluslararası saydamlık örgütü tarafından hazırlanan küresel yolsuzluk raporu hk”. TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim tutanağı, 24 Mart 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/berhan-simsek-22-2005-03-24-uluslararasi-saydamlik-orgutu-tarafindan-hazirlanan-kuresel-yolsuzluk (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.