# Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı (ss.349) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Birgen Keleş (CHP, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 55. Birleşim - **Tarih:** 19 Şubat 2004 - **Gündem:** KAMU YÖNETİMİ TEMEL KANUNU TASARISI (SS.349) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/birgen-keles-22-2004-02-19-kamu-yonetimi-temel-kanunu-tasarisi-ss-349 > Birgen Keleş (CHP), 19 Şubat 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 55. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAMU YÖNETİMİ TEMEL KANUNU TASARISI (SS.349)); konuşma 429 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) BİRGEN KELEŞ (İstanbul) - Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 9 uncu maddeyle ilgili olarak şahsım adına söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. 9 uncu madde, merkezî idare ile mahallî idarelerin arasındaki ilişkiyi düzenlemektedir. Anayasamızın 123, 124, 126 ve 127 nci maddeleri de merkezî idarenin ve mahallî idarenin yapılandırılmasını, görev yapma sırasında izleyecekleri ilkeleri ve birbirleriyle olan ilişkilerini ele almaktadır. Değerli arkadaşlarım, 9 uncu madde, Anayasanın bu 4 maddesine de aykırıdır; çünkü, 9 uncu maddede, getirilen kısıtlamalar, Anayasa maddelerindeki idarenin bütünlüğü, yetki genişliği ve idarî vesayet ilkelerini dikkate almadan düzenlenmiştir ve onlarla bağdaşmamaktadır. Merkezî idarenin taşra teşkilatı kurması, ihale ve harcamalar yapması yasaklanmaktadır. Merkezî idarenin yönetmelik, tüzük gibi düzenlemeler yapması, mahallî idarelerin hareketini sınırlamamak gibi bazı koşullarla sınırlandırılmaktadır. Oysa, merkezî idarelerle, belediyeler arasında görev ayırımı yapıldığı zaman, belediyelerin kapasitesi, iş görme çapı hiç düşünülmemiştir. Sayın milletvekilleri, bu yüzden de, 9 uncu maddede getirilen sınırlamalar, sadece Anayasanın biraz önce değindiğim maddelerine değil, aynı zamanda, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartına da aykırıdır; çünkü, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartında, hizmetin bir başka birime aktarılmasında görevin niteliği, verimlilik ve ekonomik gereklilik gibi bazı unsurların dikkate alınması öngörülmektedir. Yerel yönetimlerin uhdesinde olan bir hizmetin başka bir otoriteye aktarılmasında gözetlenmesi gereken bu ilkelerin, hizmetin bizzat yerel yönetimlere verilmesinde gözetileceği gayet açıktır, mantığın ve aklın bir gereğidir. Sayın milletvekilleri, her belediye kendi olanaklarına, kendi iş görme kapasitesine göre, belli boyutta ve nitelikte görecektir kendisine tevdi edilen hizmetleri. Anayasanın 127 nci maddesinde öngörülen idarî vesayet ise, bu birimler arasında ve hizmet standartları arasında bir denge kurmaya ve bir uyum sağlamaya yöneliktir. 9 uncu maddeyle, yerel yönetimlere devredilen alanlarda merkezî idarenin sınırlandırılması ve âdeta iş göremez hale getirilmesi, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartının da bir gereği değildir; çünkü, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartında ilgili maddede -4 üncü maddenin üçüncü bendinde- "genellikle" ve "tercihen" gibi ifadeler kullanılmaktadır. Böylece, üye devletlere bir serbesti tanınmaktadır. 9 uncu maddeyle merkezî idareye getirilen kısıtlamalar, Anayasaya aykırı olduğu gibi, gerçekçi de değildir değerli arkadaşlarım; çünkü, örneğin, Tarım ve Köyişleri Bakanlığının hizmetlerini, eğer, yerel yönetimlere devrediyorsanız ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığının köylüyle olan bağlantısını koparıyorsanız, o zaman, Türkiye'deki tarım üreticisini, Avrupa'nın çok iyi yöntemlerle, etkin yöntemlerle korunan tarım üreticisi karşısında hangi yöntemlerle ve nasıl korunacağını da açıklamak ve hesaplamak durumundasınız. Gerekli sağlık yatırımını yapamayan veyahut da gerekli sayıda doktor bulundurmayan bir belediyenin, temel insan haklarından en önemlilerinden biri olan sağlıklı yaşam hakkını nasıl sağlayacağını da öngörmek durumundasınız. Sosyal devlet olmanın bu en önemli unsurunu, ilkesini nasıl yaşama geçireceksiniz? Tasarının tam bir karmaşaya yol açacağı açıktır ve 9 uncu maddeyle getirilen kısıtlamalar, bu karmaşayı daha üst boyutlara yükseltecektir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Birgen Keleş (CHP, İstanbul). “Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı (ss.349)”. TBMM Genel Kurulu, 55. Birleşim tutanağı, 19 Şubat 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/birgen-keles-22-2004-02-19-kamu-yonetimi-temel-kanunu-tasarisi-ss-349 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.