# Gündemdışı konuşmalara hükümet adına cevaplar

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Bülent Arınç (AK Parti, Manisa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim
- **Tarih:** 5 Mayıs 2009
- **Gündem:** GÜNDEMDIŞI KONUŞMALARA HÜKÜMET ADINA CEVAPLAR
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/bulent-arinc-23-2009-05-05-gundemdisi-konusmalara-hukumet-adina-cevaplar

> Bülent Arınç (AK Parti), 5 Mayıs 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GÜNDEMDIŞI KONUŞMALARA HÜKÜMET ADINA CEVAPLAR); konuşma 940 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI BÜLENT ARINÇ (Manisa) – Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle, Mersin Milletvekili Sayın Vahap Seçer, 2009 yılı hububat hasadı sezonunda üreticilerin beklentileri konusunda gündem dışı bir konuşma yaptılar. Sayın Tarım Bakanımız bu konuşmaya cevap olarak bazı notlar hazırlamıştı ancak dün hepinizin üzüntüyle hatırladığı Mardin’de yaşanan acı, trajik olay sebebiyle İçişleri Bakanımız, Tarım Bakanımız ve Adalet Bakanımız Mardin’de bulunuyorlar. Bana bu notlarını göndererek gündem dışı konuşmaya cevap vermem konusunda ricada bulunmuşlardı. Ben, prensip olarak, çok iyi bilmediğim, hazırlıklı da olmadığım bir konuda konuşma yapmak istemiyorum. Sayın Vahap Seçer’e Sayın Bakanımızın gönderdiği notları takdim edeceğim. Ayrıca kendisinden de uygun bir zamanda Meclisimizde bu konuyla ilgili bilgi vermelerini rica edeceğim. Hepinize saygılar sunuyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

Sayın Gümüşhane Milletvekilimiz Yahya Doğan, vakıfla ilgili bir konuşma yaptı. Kendisine çok teşekkür ediyorum.

Dün, bildiğiniz gibi, Vakıflar Haftası her yıl kutlandığı şekliyle güzel bir törenle başladı. Sayın Meclis Başkanımız ve Sayın Başbakanımız da katıldılar. Her yıl kutlamalar bir konu etrafında daha çok güncelleniyor. Bu yılın kutlamaları da “Sağlık Yılı” olarak konuldu.

Değerli dostlar, Sayın Doğan’ın vakıfla ilgili konuşmalarına aynen katılıyorum ancak birkaç konuda, rakamsal olarak da Vakıflar Genel Müdürlüğümüzün yaptığı çalışmalar konusunda yüce Meclisi bilgilendirmek isterim. Vakıf kavramına yabancı değiliz çünkü biz bir vakıf medeniyetinin çocuklarıyız. Ülkemizde nereye baksak bir vakıf eserini yüzlerce yıl öncesinden bugüne kadar dimdik ayakta kalmış şekliyle görüyoruz. Hatta, Vakıflar Genel Müdürlüğümüzün geçmiş yıllarda bastırdığı “İlginç Vakıflar” isimli bir kitabı var. Sanıyorum, milletvekillerimize de gönderilmişti. Burada, insanların, hatta hayvanatın tüm ihtiyaçları için, çok iyi bir gözle, şefkatli bir düşünceyle hazırlanmış vakıfların isimleri ve anlamları sıralanmıştı.

Vakıf kavramı, tarihsel bir süreçten geçerek bugüne ulaşan, özünde de karşılık beklemeksizin başta insanlar olmak üzere kişinin birlikte yaşadığı diğer canlıları ve içinde bulundukları doğayı da hizmet sahasına alan geniş bir düşünce platformunu ifade etmektedir, Medeni Kanun içerisindeki tarifiyle de “Fiil ehliyetine sahip kişilerin, hiçbir tesir altında kalmadan, hür iradeleriyle, kendilerine ait menkul ve gayrimenkul mallarını, ekonomik değerlerini, emeklerini, kendilerine göre kutsal gördükleri bir gaye için hasretmeleridir.”

Farklı toplumlarda farklı isimlerle ortaya çıkan dayanışma ve yardımlaşma yöntemleri kültürümüzde “vakıf” adıyla kendini göstermiştir. Cumhuriyet öncesi devletin dış güvenlik, iç işleri, adalet hizmetleri dışındaki tüm hizmetleri vakıflar eliyle yürütülmüş olup altyapıdan şehirciliğe, çevreden sağlığa, eğitimden kültüre, ekonomiden ticarete tüm hizmetler vakıflara konu olmuştur.

Vakıfta amaçlar farklı olmasına rağmen vakıf kuran açısından temel hedef, yardım etme, hayırla anılma, hayırla yad edilme, arkasında güzel bir iz bırakma, ebediyete kadar adının baki kalmasıdır ve Allah’ın rızasını kazanmak arzusudur.

Vakıf hizmetleriyle, insan şahsiyetinin, haysiyetinin ve hayatının korunması, geliştirilmesi, insanların hayatta karşılaşabilecekleri maddi ve manevi zorlukların giderilmesi, ıstırap ve sefaletin dindirilmesi, hayatın güzelleştirilmesi, hayatın her türlü tehlike ve sarsıntılarından insanlığın ve diğer mahlukatın korunması amaçlanmaktadır.

Bugün Vakıflar Genel Müdürlüğümüz, cumhuriyet öncesi kurulmuş 41.720 adet vakfın temsilcisidir. Bu vakıfların bugün yaşatılmalarını, ayakta kalmalarını sağlıyor ve amaçlarını gerçekleştiriyor. Bu vakıflara ait binlerce eserin gelecek kuşaklara intikal ettirilmesi, hayır amaçlarının gerçekleştirilmesi ve akarlarının da etkin şekilde değerlendirilmesi için çalışıyor. Medeni Kanun’a göre kurulmuş 4.509 adet yeni vakfın kuruluş işlemlerini yürütüyor, tüm vakıfları denetliyor ve vakıf bilincini gelecek nesillere aktarmak için çalışıyor.

Vakıfların kültür varlıklarını şöyle sıralayabilirim: Tescilli vakıf kültür varlığımız 2002 yılında 9.483 iken 2009 yılında 19.825 olmuştur.

Vakıf kültür varlığının restorasyonu: 1998-2002 yılları arasında sadece 46 adet iken 2003-2008 yıllarında 3.363 adet restorasyon yapılmıştır. 1998-2002 yılları arasında 38 milyon TL harcanmışken 2003-2008 yıllarında 609 milyon 403 bin TL harcama yapılmıştır.

İmaret hizmetlerini sosyal hizmetler olarak sayabiliyoruz. 2002 yılında 14 bin aileye imarette hizmet verilirken 2009 yılında 82 bin aileye evlerinde sıcak yemek verilmektedir. 2007 yılından itibaren her ay 794 ilçede 75 bin aileye on kalemden oluşan kuru gıda yardımı yapılmaktadır.

Muhtaç maaşı da sosyal hizmetler kapsamında. 2002 yılında 1.200 kişi muhtaç aylığından yararlanırken 2009 yılında 5 bin kişiye aylık 283,36 lira maaş verilmektedir.

Öğrenim bursu olarak 2006 yılında ilk kez 3 bin, ikinci dönem 5 bin olmak üzere 2008 yılından itibaren 10 bin öğrenciye aylık 50 TL burs verilmektedir.

Kültür hizmetleri ve projeler kapsamında 2007 yılında altı ilde

-Ankara, Konya, Tokat, Kastamonu, Edirne ve Gaziantep’te- vakıf müzesi açılmış ve yıllarca depolarda kilitli kalmış, bakımsız bırakılmış binlerce eser artık bu müzelerde sergilenmektedir.

Müze olmak üzere çalışmalarına devam ettiğimiz vakıf eserleri: Sivas Gök Medrese, Bursa Emir Sultan Hamamı, Kayseri Gevher Nesibe Medreseleri, Kütahya İshak Fakih Medresesi, Diyarbakır İskender Paşa Konağı, Niğde Ak Medrese, Samsun Süleyman Paşa Medresesi.

Vakıflarla ilgili tüm belgelerin derlenip bilgisayar ortamına alınması VAYS Projesi olarak hayata geçirildi. On iki milyon belgenin tarama işlemleri devam etmektedir.

Vakıf taşınmazlarının değerlendirilmesine gelince: CBS Projesi oluşturuldu ve bu projeyle Vakıflar Genel Müdürlüğü kayıtlarında hiç görünmeyen 27.403 adet taşınmaz tespit edildi. Kat karşılığı 1998-2002 yıllarında 18 adet taşınmaz değerlendirilmişken 2003-2008 yıllarında 276 adet taşınmaz değerlendirilmiş ve 396 apart daire, 65 villa, 1.813 daire, 212 dükkân, 88 büro idaremize kalmıştır.

Yap-işlet-devret: 1998-2002 yıllarında hiçbir taşınmazımız bu şekilde değerlendirilememişken 2003-2008 yılları arasında 85 adet taşınmaz değerlendirilmiş ve 7 akaryakıt istasyonu, 27 iş merkezi, 14 iş yeri, 15 otel, 3 spor kompleksi, 2 günübirlik tesis, 2 otopark ve 1 sosyal tesis idaremize kalmıştır.

Vakıf taşınmazlarının değerlendirilmesinde restore et-işlet-devret kapsamında 1998-2002 yıllarında 8 adet taşınmaz değerlendirilmişken 2003-2008 yılları arasında 74 adet eserin değerlendirilme çalışmalarına başlanmış ve 36 adedi ihale edilmiştir.

Kat karşılığı yap-işlet-devret ve restore et-işlet-devret modelleriyle 1,5 milyar Türk lirası yatırım yapılmış ve sonucunda 55 bin kişiye istihdam sağlanmış ve 30 milyon TL yıllık kira geliri ve 340 milyon TL kümülatif kira geliri elde edilecek duruma gelinmiştir.

Vakıflar Genel Müdürlüğümüzün bütçesi 2002 yılında 37 milyon Türk lirası iken 2009 yılı bütçesi 443 milyon Türk lirası olmuştur.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Vakıflar Genel Müdürlüğümüzün bu süre içerisinde yaptığı çalışmaların başarılı olduğunu düşünüyor, medeniyetimizin, kültürümüzün en güzel örnekleri olan vakıf eserlerimize tüm Meclisimizin ve milletvekillerimizin sahip çıkacağı düşüncesiyle hepinize selam ve saygılarımı sunuyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Bülent Arınç (AK Parti, Manisa). “Gündemdışı konuşmalara hükümet adına cevaplar”. TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim tutanağı, 5 Mayıs 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/bulent-arinc-23-2009-05-05-gundemdisi-konusmalara-hukumet-adina-cevaplar (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
