# 9.7.2004 tarihli ve 5215 sayılı belediyeler kanunun geri gönderilen kısmının görüşülmesi hk.(s.s.669)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Bülent Baratalı (CHP, İzmir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim
- **Tarih:** 7 Aralık 2004
- **Gündem:** 9.7.2004 TARİHLİ VE 5215 SAYILI BELEDİYELER KANUNUN GERİ GÖNDERİLEN KISMININ GÖRÜŞÜLMESİ HK.(S.S.669)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/bulent-baratali-22-2004-12-07-9-7-2004-tarihli-ve-5215-sayili-belediyeler-kanunun-geri-gonderilen-ki-2

> Bülent Baratalı (CHP), 7 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 9.7.2004 TARİHLİ VE 5215 SAYILI BELEDİYELER KANUNUN GERİ GÖNDERİLEN KISMININ GÖRÜŞÜLMESİ HK.(S.S.669)); konuşma 413 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

BÜLENT BARATALI (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bir kez daha saygılarımı sunuyorum.

İlk konuşmamda bahsettiğim gibi, bir kez daha, Türkiye'nin idarî yapısını anlatmak istiyorum. Anayasanın 126 ncı ve 127 nci maddelerinde, Türkiye'nin idarî yapısı düalist sisteme uygun olarak düzenlenmiştir; bir merkezî idare vardır, bir de mahallî idareler vardır. Merkezî idare, bütün coğrafyada ve hiçbir konuya bağlı kalmaksızın, genel, ortak ihtiyaçların giderilmesi için kurulmuştur. Bunun görevlerinin kazuistik olarak sayılmasına gerek yoktur; çünkü, bütün coğrafyada ve konuya bağlı olmaksızın görev yapan bir idaredir.

Yerinden yönetimler, mahallî idareler ise, konu ve coğrafya olarak bağlı, kuruldukları yerde organları seçimle teşekkül eden ve mahallî müşterek ihtiyaçları gidermekle görevli olan idarelerdir. Yerel yönetimlerin bu tür görevlerle görevlendirilmesi, yani, madde metninden çıkarılmasını istediğimiz şekilde görevlendirilmesi, Anayasanın Türkiye'nin idarî yapısını düzenleyen 126 ncı ve 127 nci maddelerine aykırıdır. Sayın Cumhurbaşkanı da, bunu, Anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maddelerinin kendisine verdiği yetkilere dayanarak, bir kez daha görüşülmek üzere, tâlikî veto yetkisiyle, Türkiye Büyük Millet Meclisine göndermiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülen yasanın 3 maddesinden 3 üncüsünde bizce de Anayasaya uygunluk sağlanmıştır. Geçici 4 üncü madde de, zaten, tekrar getirilmemiştir. Şimdi, üzerinde konuştuğumuz 14 üncü maddedir. 14 üncü maddede Sayın Cumhurbaşkanının üzerinde durduğu Anayasaya aykırılık endişeleri ve gerekçeleri bizce ortadan kaldırılmamıştır. Biz, buna, az önce, sorumlu muhalefet anlayışımız içinde, yasanın bir an önce yürürlüğe girmesine yönelik olarak söylediğim gibi, Plan ve Bütçe Komisyonunda katkıda bulunmaya çalıştık ve bu maddenin nasıl düzenlenmesi gerektiği konusunda görüşlerimizi belirttik. Ancak, Plan ve Bütçe Komisyonunda, ısrarla, Sayın Cumhurbaşkanının Anayasaya aykırı bulduğu bu madde tekrar konuldu. Bu maddeyi bir kez daha sizlerin bilgisine ve takdirine sunmak için okumak istiyorum: "Belediye, kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahallî müşterek nitelikteki diğer görev ve hizmetleri de yapar veya yaptırır."

Değerli milletvekilleri, bu madde, içinden "münhasıran" kelimesinin çıkarılmasıyla bile, Anayasaya uygun hale gelmemiştir. Muhtemeldir ki, eğer, bu okuduğum şekilde geçerse, Cumhurbaşkanı bunu Anayasaya göre yayımlayacaktır; ama, Cumhuriyet Halk Partisi, söylediğim ve karşı oy yazısındaki gerekçelerle, Anayasaya aykırılığı konusunda tekrar Anayasa Mahkemesine gidecektir ve yine muhtemeldir ki, Anayasa Mahkemesinden bu kanun iptal edilerek geri gelecektir. Sayın milletvekillerine bunu bir kez daha anlatmak için önerge verdik ve bir kez daha söylüyorum; gelin, maddeden bu bölümü çıkaralım ve Sayın Ürün'ün ifadesindeki gibi, belediyecilerimizin heyecanla, büyük bir coşkuyla bekledikleri, büyük bir coşkuyla bekledikleri, bütün beldelerin sorunlarını bir kerede, bir tılsımla ortadan kaldıracak olan bu kanun yürürlüğe girsin diyorum.

Bu fıkranın maddeden çıkarılmasını öneriyorum ve tekrar, sayın milletvekillerine saygı ve sevgilerimi sunuyorum.

Teşekkür ederim Sayın Başkan. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Bülent Baratalı (CHP, İzmir). “9.7.2004 tarihli ve 5215 sayılı belediyeler kanunun geri gönderilen kısmının görüşülmesi hk.(s.s.669)”. TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim tutanağı, 7 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/bulent-baratali-22-2004-12-07-9-7-2004-tarihli-ve-5215-sayili-belediyeler-kanunun-geri-gonderilen-ki-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.