# 9.7.2004 tarihli ve 5215 sayılı belediyeler kanunun geri gönderilen kısmının görüşülmesi hk.(s.s.669)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Bülent Baratalı (CHP, İzmir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim
- **Tarih:** 7 Aralık 2004
- **Gündem:** 9.7.2004 TARİHLİ VE 5215 SAYILI BELEDİYELER KANUNUN GERİ GÖNDERİLEN KISMININ GÖRÜŞÜLMESİ HK.(S.S.669)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/bulent-baratali-22-2004-12-07-9-7-2004-tarihli-ve-5215-sayili-belediyeler-kanunun-geri-gonderilen-ki

> Bülent Baratalı (CHP), 7 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 9.7.2004 TARİHLİ VE 5215 SAYILI BELEDİYELER KANUNUN GERİ GÖNDERİLEN KISMININ GÖRÜŞÜLMESİ HK.(S.S.669)); konuşma 427 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA BÜLENT BARATALI (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan Belediye Kanununun 14 üncü maddesiyle ilgili olarak Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Cumhurbaşkanımız, Anayasanın 89 ve 104 üncü maddeleri gereğince, kendisine verilen taliki veto yetkisini kullanarak, Belediye Kanununun 3 üncü, 14 üncü ve geçici 4 üncü maddelerinin Anayasanın 126 ve 127 nci maddelerine aykırı olduğunu belirtmiş ve yasayı, bir kez daha görüşülmek üzere, Millet Meclisine iade etmiştir. Plan ve Bütçe Komisyonunda yapılan görüşmeler sonucu, Sayın Cumhurbaşkanının 3 üncü maddedeki itirazları, endişeleri giderilmiştir. Hakikaten, belde, idarî teşkilatımız içinde merkezî idarenin bir alt organıdır; köy, belde, ilçe, il diye giden, merkezî idareye ait olan bir organdır. Bu nedenle, beldenin ihtiyaçlarını ancak merkezî idare karşılar, yani, genel ortak organ olan merkezî idare yapabilir. Bunun madde metninden çıkarılması doğru olmuştur. Ancak, 14 üncü maddedeki, başka bir idareye bırakılmayan malî müşterek ihtiyaçların tekrar malî müşterek organ olan belediyelere bırakılmasında Anayasaya aykırılık bizce devam etmektedir. Bu görüşümüzü, Plan ve Bütçe Komisyonunda tekrar karşı oy olarak belirttik; ancak, bu olamadı ve kanunla tekrar önümüze getirilmiş bulunuyor.

Değerli milletvekilleri, Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunuyla başlayan, İl Özel İdaresi Kanunu ile Büyükşehir Belediyeleri Kanunu ve Belediyeler Kanunuyla devam eden bu alanın düzenlemesinde, Cumhuriyet Halk Partisi olarak sorumlu muhalefet anlayışı içinde bu kanunlara katkıda bulunmaya çalıştık, Anayasaya aykırılıkları belirttik; ancak, iktidar, Meclis üstünlüğünü kullanarak bizim yapmaya çalıştığımız bütün katkıları reddetti ve bizim muhalefet şerhlerimiz doğrultusunda da Sayın Cumhurbaşkanı, bütün bu kanunları, Büyükşehir Belediyeleri Kanunu hariç olmak üzere, geriye gönderdi. Biz, Cumhuriyet Halk Partisi olarak, sorumlu muhalefet anlayışı içinde, görüşlerimizi Plan ve Bütçe Komisyonunda belirttik ve burada da ben ifade etmeye çalışıyorum.

14 üncü maddenin bu haliyle geçirilmesi nedeniyle, tabiî, Cumhurbaşkanı kanunu yayımlayacaktır; ama, bu kanun Anayasa Mahkemesinden geri dönecektir ve kanunun yürürlüğü oldukça geç bir zamana ertelenecektir. Bu nedenle, bu fıkranın -biraz sonra önergemiz var, konuşacağız- madde metninden çıkarılması gerekmektedir. Bunu ifade etmeye çalışıyorum; çünkü, belediyeler, Anayasanın 127 nci maddesine göre, mahallî müşterek ihtiyaçlar için, belde halkının seçimle oluşturduğu organlardır, ancak mahallî ve müşterek ihtiyaçları karşılarlar. Oysa, merkezî idareler -biliyorsunuz, Anayasamız, yönetimi (düalist) ikili olarak düzenlemiştir- genel ortak ihtiyaçları karşılamak için kurulmuşlardır. Madde bu haliyle geçerse, genel ve ortak ihtiyaçları karşılayan bir idarenin yerini, mahallî ve müşterek ihtiyaçları karşılamak için kurulan belediyeler karşılayacaktır; bu da, Anayasaya aykırıdır. Bu konuda, biz, bu maddeye olumlu oy veremeyeceğimizi peşinen ifade etmek istiyorum.

Az önce Sayın Ürün'ü dinledim. Yeni Belediyeler Kanununu çok methederek,1580 sayılı Kanunun dönemini doldurduğunu ifade etti; ben, o görüşte değilim. 1580 sayılı Kanun, cumhuriyetimizin en demokratik, en katılımcı ve en şeffaf yasalarından birisidir, bugüne kadar idare etmiştir.

---

**Kaynak gösterme:** Bülent Baratalı (CHP, İzmir). “9.7.2004 tarihli ve 5215 sayılı belediyeler kanunun geri gönderilen kısmının görüşülmesi hk.(s.s.669)”. TBMM Genel Kurulu, 28. Birleşim tutanağı, 7 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/bulent-baratali-22-2004-12-07-9-7-2004-tarihli-ve-5215-sayili-belediyeler-kanunun-geri-gonderilen-ki (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.