# 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2014 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı 6'ncı tur görüşmeleri münasebetiyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 26. Dönem) - **Konuşmacı:** Bülent Tüfenkci (AK Parti, Malatya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim - **Tarih:** 3 Mart 2016 - **Gündem:** 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2014 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı 6'ncı tur görüşmeleri münasebetiyle - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=45547 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/bulent-tufenkci-26-2016-03-03-2016-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-tasarisi-ile-2014-yili-merkezi > Bülent Tüfenkci (AK Parti), 3 Mart 2016 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2014 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı 6'ncı tur görüşmeleri münasebetiyle); konuşma 1.582 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) GÜMRÜK VE TİCARET BAKANI BÜLENT TÜFENKCİ (Malatya) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Bugün şehit olan askerlerimiz ile bütün şehitlerimize Cenab-ı Allah’tan rahmet, yaralılara acil şifalar diliyorum. 2016 Mali Yılı Bütçe Kanunu Tasarısı kapsamında Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bütçesini sunmak ve bu vesileyle Bakanlık faaliyetleri, hedefleri hakkında bilgi vermek üzere huzurlarınızda bulunmaktayım. Bakanlığımız iç ticaretin tüm yönleri ve gümrükler aracılığıyla da dış ticaretin tüm akışını düzenlemektedir. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı olarak iç ticaretten dış ticarete, gümrük işlemlerinden lojistik merkezlerine, kaçakçılıkla mücadeleden tasfiyelik hâle gelen eşyanın ekonomiye tekrar kazandırılmasına kadar, esnaf ve sanatkârlardan kooperatiflere, tüketici haklarından piyasa gözetimi ve denetimine kadar birçok alanda önemli yetki ve görevler üstlenmiş bulunmaktayız. Bakanlık olarak önceliklerimiz, yasal ticareti kolaylaştırmak, yasa dışı ticaretle daha etkin mücadele etmek, gümrük işlemlerinden kaynaklanan bürokratik işlemleri azaltarak işlem maliyetlerini minimum düzeye indirmek, iç ve dış ticarette tam otomasyonu sağlayarak ticaret erbabımızın rekabet gücünü artırmak, böylece ülkemizi daha kolay ve daha güvenli ticaret merkezi hâline getirmektir. Çalışmalarımızı, elektronik sistemleri esas alan ve sınır geçişlerini hızlandıran, bu sayede tüm işlemlerin mümkün olan en kısa sürede ve en güvenilir şekilde tamamlanmasını sağlayan projeler ve faaliyetler üzerinde yoğunlaştırdık. 2015 yılında tüm kapılarımızdan 8 milyon 303 bin 275 araç, 113 milyon 481 bin 318 yolcu giriş ve çıkışı olmuştur. Gümrüklerimiz aracılığıyla, 2015 yılında, ülkemiz merkezî yönetim vergi gelirlerinin yüzde 20,82’sine tekabül eden 84 milyar 851 milyon lirayı da tahsil ettik. 2015 yılında 69.330 firmamız ihracat, 77.077 firmamız ise ithalat işlemleri yaparak toplamda 351 milyar dolarlık dış ticaret hacmi gerçekleştirilmiştir. Bugün ülkemiz 220 ülkeye ihracat yapar hâle gelmiştir. 2002 yılında 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptığımız ürün sayımız 9 iken 2015 yılında 31 üründe 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptık. 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptığımız ülke sayısı 2002 yılında 8 iken bugün 32’ye çıkmıştır. 2002 yılında 1 milyar doların üzerinde ihracat yapan 5 şehrimiz varken bugün bu sayı 15 şehrimize ulaşmıştır. Birileri özellikle Türkiye’yi çukurlarla kendi kabuğuna kapatma senaryoları yazarken biz Türkiye'nin kapılarını dünyaya açıyoruz. Gümrük kapılarımızı artan dış ticaret hacmimize, ihtiyaç ve taleplere göre yeniliyor, tam otomasyona kavuşturuyoruz. Bunun son dönemlerdeki örnekleri Dilucu ve Çıldır Aktaş gümrük kapılarımızdır. Yeniden inşa çalışmaları devam eden Halkalı Gümrük Müdürlüğü ile Esendere Gümrük Kapısı’nı ise 2016 yılında hizmete alacağız. Bundan sonraki dönemde öncelikle Sarp, Hamzabeyli, Gürbulak, Kapıköy ve Dereköy gümrük kapılarını da yeniden inşa ediyoruz. 2015 yılında Gürbulak Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünü; Bolu, Kütahya, Iğdır, Niğde, Aktaş gümrük müdürlüklerini de faaliyete geçirmiş bulunmaktayız. Buna ilaveten, yeni olarak Adıyaman, Sinop, Ordu Giresun Havalimanı’nı, Amasya Gümrük Müdürlüğünü de kurmuş bulunmaktayız. Bakanlık olarak hedefimiz tüm gümrük işlemleri açısından maliyetleri düşürmek, kırtasiyeciliği bertaraf etmek, işlem sürelerini azaltarak eşyanın bir an önce nihai varış noktasına ulaşmasını sağlamaktır. 35 ülkenin elektronik ağlarla birbirine bağlandığı Ortak Transit Sözleşmesi’ne taraf olmamızla, taşımacılarımız ülkemizin en doğusundan Avrupa’nın en batısına kadar yaklaşık 5.500 kilometreyi tek bir beyannameyle geçebilmektedir. Tek Durak çalışmalarımızla kara hudut kapılarımızda hâlihazır durumda altı yedi aşamada yapılan kayıt ve kontrol işlemlerini asgari düzeye indirmek istiyoruz. Yetkilendirilmiş yükümlü uygulamasıyla ticaret erbabımıza ihracat ve ithalat işlemlerini kendi tesislerinde gerçekleştirebilme, daha az ve öncelikli muayene kolaylıkları ve teminat avantajları başta olmak üzere, pek çok basitleştirilmiş ve hızlandırılmış usulle zaman ve maliyet tasarrufu kazandırmak istiyoruz. 64’üncü Hükûmet Eylem Planı’nda da yer alan Tek Pencere gümrük işlemleri sırasında istenen tüm belgelerin tek noktadan temin edilmesini ve işlemlerin tek noktaya yapılacak başvuruyla tamamlanmasını öngörmektedir. 14 kurum ve kuruluşu Tek Pencere Sistemi’ne entegre etmiş bulunmaktayız. 2016 Eylem Planı’mızda yer aldığı üzere, TIR Sistemi’ne ilişkin teknik altyapısı hazırlanan elektronik TIR’a dünya çapında da öncülük ediyoruz. Bu çerçevede, İran ve Gürcistan’la e-TIR pilot projelerini başlattık. E-TIR projeleriyle ulusal gümrük sistemleri ve diğer paydaşlar arasında güvenli veri değişimini sağlamayı ve eşyanın ülkeler arası düzenli, güvenli ve hızlı aktarımını mümkün kılmayı amaçlıyoruz. Dünyada ilk defa TIR Sistemi’nde gümrükler arası veri paylaşımını da bu projeyle ortaya koymuş bulunmaktayız. Son dönemde, dünyanın önde gelen ülkelerinin de üzerinde hassasiyetle durduğu bir konu olan yolcu bilgilerinin seyahat öncesi risk analizine tabi tutulması için Varış Öncesi Yolcu Bildirim Projesi’ni de ülkemizde hayata geçirmiş bulunmaktayız. Varış Öncesi Yolcu Bildirim Projesi’yle yolcu bilgileri seyahat öncesi alınarak risk analizleri yapılmaktadır. Taşıt onay belgeleri elektronik ortama aktarılmış, transfer bildirim formlarının elektronik ortama aktarılmasıyla kıymet kontrolünün daha etkin yapılması sağlanmakta ve kâğıt ortamında beyannameye eklenmesi zorunlu belgeler ortadan kaldırılmaktadır. Turistik kolaylıklar kapsamında getirilen kişisel kullanıma mahsus taşıtlar için ön beyan uygulamasıyla ülkemize özel araçlarıyla giriş yapan tüm kişilerin, bilhassa da yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın beklemeksizin yurda girişi sağlanmaktadır. Bunun için, kişilerin seyahat öncesinde kendilerine ve taşıtlarına ait bilgileri kaydettikleri ve gümrük kapısına gelindiğinde görevli memur tarafından beyan edilen bu bilgilerin kontrol edildiği bir ön beyan uygulaması oluşturulmuştur. Konteyner ve Liman Takip Sistemi’nin kurulmasıyla ülkemize giriş yapan eşyanın limanlarımıza gelişinden limanlardan ayrılışına kadar liman idaresince gerçekleştirilen tüm işlemlerin gümrük idaresince elektronik ortamda takibi amaçlanmaktadır. Sistem sayesinde, gümrük denetimlerinin etkinliği artırılacak, limanda işlemlerin hız kazanmasıyla firmalara zaman ve maliyet avantajı sağlanacaktır. Gümrük laboratuvarlarımızın yenilenmesiyle gümrük laboratuvarlarındaki iş ve işlem süreçleri hızlandırılmakta ve diğer gümrük işlemlerinde olduğu gibi, gümrük laboratuvarlarında da kâğıt ortamındaki tüm işlemler aşamalı olarak elektronik ortama taşınmaktadır. Bu amaçla oluşturulan Laboratuvar Analiz ve Raporlama Programı yani LARA’yla, tescil edilmiş gümrük beyannamesi, muhteviyatı, eşyanın laboratuvara sevkinden itibaren tüm işlemler elektronik ortamda yürütülmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bakanlığımızca gümrükler alanında yürütülen çalışmalar sonucunda gümrük işlemleri gözle görülür biçimde azalmış, ticaret erbabının gümrük işlemleri daha hızlı tamamlanarak zaman ve maliyetten tasarruf sağlanmıştır. 2002 yılında ihracat beyannamelerinin yüzde 3’ünün işlemleri ilk bir dakikada sonuçlanırken 2015 yılında bu oran yüzde 64’e çıkmıştır. İlk yarım saatte işlemleri tamamlanan beyannamelerin oranı 2002’de yüzde 35 iken 2015 yılında bu oran yüzde 81’e ulaşmıştır. 2015 yılı verileri ile 2002 yılına ilişkin veriler kıyaslandığında bir ihracat beyannamesinin ortalama işlem süresinin önemli ölçüde kısaldığını görmekteyiz. 2002 yılında bir ihracat beyannamesinin işlemleri ortalama olarak on saat on dakika iken bu süre şu anda iki saat otuz yedi dakikaya düşmüştür. 2015 yılında ithalatta işlem gören gümrük beyannamesinin yüzde 56’sının işlemleri ilk sekiz saatte, yüzde 71’inin işlemleri ise ilk yirmi dört saat içinde tamamlanarak eşyası teslim edilebilir hâle gelmiştir. Sayın Başkan ve değerli milletvekilleri; Bakanlığımızca hedefimiz, ülkemizi dış politika önceliklerimizle uyumlu olarak gümrük hizmetlerinin ve ticaretin daha kolay ve güvenli yapıldığı dünyanın sayılı ticaret merkezlerinden biri hâline getirmek, ikili bölgesel ve çok taraflı uluslararası platformlarda aktif politika takip edebilmektir. Suriye’de yaşanan olumsuzluklar nedeniyle bu ülkeye açılan hudut kapılarımızda en üst düzeyde güvenlik tedbirleri alınarak hizmet verilmektedir. Suriye kapılarımızı personel takviyesi ve teknik cihazlarla güçlendirdik. Bu kapsamda, eşyalar tamamıyla fiziki muayeneye tabi tutulmakta, kişilerin girişinde ise biyometrik veriler alınarak ve yüz tarama sistemleri kullanılarak ülkeye girişlere izin verilmektedir. Cilvegözü ve Öncüpınar’da “Back Scatter” mobil tarama sistemlerimiz mevcut olup gözün göremeyeceği, ulaşamayacağı yerleri görecek teknik cihazlarımız, yoğunluk ölçüm cihazlarımız ve radyoaktif madde kontrolü sağlayan cihazlarımız mevcuttur. Ayrıca, özellikle patlayıcı maddeler konusunda uzman detektör köpeklerimizi de bu kapılarımızda kullanmaktayız. Rusya’yla yaşanan gelişmeler sonrasında ihracatçılarımızın mağdur olmaması adına Hükûmetimizce alınan önlemlere Bakanlık olarak da katkıda bulunduk. Bu noktada şunu da ifade etmek isteriz ki biz, bu ülkenin bir karış toprağını hiçbir ticari faaliyetle değişmeyi düşünemeyiz. Sayın Başkan ve değerli milletvekilleri; dış politikamıza uygun olarak bölge ülkelerinin kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesine de katkı sağlamaktayız. Bu kapsamda, kaçakçılıkla daha etkin mücadele etmek amacıyla, Bakanlığımızın diğer ülke gümrük idareleriyle doğrudan iş birliğine imkân sağlayan ve karşılıklı idari ve teknik iş birliğinin yasal altyapısını oluşturan 63 gümrük alanında iş birliği ve karşılıklı idari yardım anlaşmalarını imzalamaktayız. Başta Türki cumhuriyetler olmak üzere Balkan ülkeleri, İslam ülkeleri ve Afrika ülkelerine yönelik teknik yardım faaliyetlerimize de devam etmekteyiz. Tarihî İpek Yolu’nu tekrar canlandırmak amacıyla İpek Yolu güzergâhındaki gümrük idareleri arasında oluşturulan İpek Yolu girişiminin başlatılmasında Bakanlığımız öncü rol oynamıştır. 2008 yılında Bakanlığımızca başlatılan bu girişimle gümrük idarelerinin ticaretin kolaylaştırılmasındaki kilit rolü de dikkate alınarak hudut kapılarında gümrük işlemlerinin iş birliği içerisinde yürütülmesi ve tarihî İpek Yolu’nun ticaret erbabı için tercih edilebilir olması hedeflenmektir. Yine, ülkemizin önerisiyle hayata geçirilen Kervansaray Projesi ise İpek Yolu üzerinde bir rota ve bu rota üzerinde çalışma yapılacak sınır kapılarının belirlenmesi ve sonradan da sınır geçişlerine engel teşkil eden unsurların bertaraf edilmesine yönelik eylem ve proje tesislerini içermektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bakanlığımızın asli görevlerinden birisi olan kaçakçılıkla mücadele kapsamındaki çalışmalarımız etkin ve kararlı bir biçimde devam etmektedir. Kaçakçılıkla mücadele ederken ülkemizin ekonomik hedeflerinde herhangi bir sapma, ticaret akış hızında yavaşlama olmamasına da ayrıca özen göstermekteyiz. Teknolojik gelişmeleri yakından takip ederek kaçakçılıkla mücadelede kullanılan teknik cihaz ve sistemleri hem nitelik hem nicelik olarak geliştiriyoruz. İzmit Yarımca Limanı’nda ülkemizde ilk kez kullanılan araç ve konteyner hızlı tarama sistemi faaliyete geçirilmiştir. Dilucu ve Çıldır Aktaş Gümrük Sahaları ile Tekirdağ Asyaport Limanı’na kurulan araç ve konteyner tarama sistemleri ile x-ray tarama sistemlerinin sayısı 42’ye yükseltilmiştir. Öte yandan, Habur Gümrük Sahası’nda güvenliğin sağlanmasına yönelik özellikle patlayıcı ve mühimmat tespitinde etkin kullanılan “back scatter” türü tarama sistemleri temin edilerek alana kurulmuştur. Yine, teknik kapasitemizi güçlendirme kapsamında geçtiğimiz yıl Dilucu, Çıldır Aktaş Gümrük Sahalarına üçer adet olmak üzere toplamda 6 adet bagaj tarama cihazının kurulumu da tamamlanmıştır. Yüz tarama sistemleri kara kapılarımızda kullanılmaktadır. 18 mobil bagaj sisteminin kurulumuna mart ayı içerisinde başlanılmıştır. Transit eşya taşıyan araçların uydu üzerinden takibini sağlayan 6 bin mobil ünitelik ilave araç takip sisteminin alımı tamamlanarak mobil ünite sayımız 9.250’ye çıkarılmıştır. 2014-2015 yıllarında 10 adet devriye botu ve 25 adet de kara devriye aracı alınmıştır. Değerli arkadaşlar, Komuta Kontrol Merkezi’mizi son teknolojiyle tümüyle yeniledik. Merkezimizde kaçakçılıkla mücadele ile saha güvenliği, yoğunluk açısından önemli geçiş noktaları ve riskli alanlar yirmi dört saat canlı olarak izlenilmektedir. Tüm bu teknik altyapı ve insan kaynağımıza yaptığımız bu yatırımlarla doğru orantılı olarak 2015 yılında… ATİLA SERTEL (İzmir) – Sayın Bakanım, canlı okuyun biraz, canlı! Uykumuz geldi Sayın Bakanım. Biraz yüksek okuyun. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANI BÜLENT TÜFENKCİ (Devamla) – Peki… Fıkra da anlatabilirim isterseniz. --- **Kaynak gösterme:** Bülent Tüfenkci (AK Parti, Malatya). “2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2014 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı 6'ncı tur görüşmeleri münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim tutanağı, 3 Mart 2016. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/bulent-tufenkci-26-2016-03-03-2016-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-tasarisi-ile-2014-yili-merkezi (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=45547 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.