# Türkiye büyük millet meclisi içtüzüğünde değişiklik yapılması hakkında içtüzük teklifi ( ss. 161 )

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Burhan Kuzu (AK Parti, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 122. Birleşim
- **Tarih:** 30 Haziran 2005
- **Gündem:** TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ İÇTÜZÜĞÜNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA İÇTÜZÜK TEKLİFİ ( SS. 161 )
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/burhan-kuzu-22-2005-06-30-turkiye-buyuk-millet-meclisi-ictuzugunde-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-2

> Burhan Kuzu (AK Parti), 30 Haziran 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 122. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ İÇTÜZÜĞÜNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA İÇTÜZÜK TEKLİFİ ( SS. 161 )); konuşma 703 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Şimdi, Sayın Küçükaşık diyor ki: "Bölümler halinde görüşülmesi, 15 madde halinde görüşülmesi esasını neye göre belirliyorsunuz?" Konuşmalarımızda bunu söyledik; 15 dersin, 25 dersin, sonuç olarak bu bir takdirdir. Demin, dünya ülkelerinden binlerce örnek verdim, birçoğunun maddesini size burada açık açık okudum; her ülkede bir formül bulunmuş. Komisyon bunu takdir etmiş, burada müzakere edilecek; belki önergeyle bu değiştirilecek, o ayrı bir mesele; ama, ben, mevcut metne göre cevap vermeye çalışıyorum. "Faşist yönetimlerde bunlar olur" filan dediniz; demin, size, Avrupa ülkelerinden örnekler verdim, bunların faşist ülke olmadığını biliyorsunuz. Şimdi "değişiklik önergelerinin sayısı azaltılıyor, çok sayıda değişiklik önergesi verilirse" dediniz; bu, evet eleştiri olarak yerinde bir eleştiri; zaten, Anayasa Mahkemesi kararı dikkate alınarak bu yönde verilen önergeler var, bunlar dikkate alınacaktır; cevabın bir kısmı bu.

Şimdi, Sayın Ercenk diyor ki: "Yasama faaliyetleri, madde madde görüşme esasına dayanıyor; genel görüşülmesi buna aykırı mı?" Aslında, burada, maddelerin görüşülmesi tam sınırlanmış olmuyor; zaten, madde madde görüşme usulünde kalacak olursak, o normal yöntemdir. Dünyada, madde madde yöntemi de var, böyle farklı olan yöntem de var; ikisi de var. Esasen, bir şeyi daha belirteyim; bu yöntemin kabul edilmesi durumunda, bu yönteme gitmek zorunluluğu yok aslında; yani, ille de o yönteme gideceksin diye bir kaide de yok; durur bir kenarda bu. İlle de, iktidar partisi ya da partileri, koalisyon durumlarında, bu yönteme gidecek diye bir kaide yok. O yüzden, getirilen yöntemin, bu açıdan, yani, madde madde görüşme yönteminin istisnası olduğunu, elbette ki, kabul etmemiz lazım; ama, genel olarak, gene, madde üzerinde önergeler verilebilecek.

Çerçioğlu, temel yasa kavramı, hukuk sistemimizde sık uygulanmıyor; dolayısıyla, bu yönteme neden gidiliyor filan dedi. Tabiî, söylediğim gibi, bizde uygulanan bir yöntem değil; zaten, ilk defa geliyor; ama, bilesiniz ki, bu yöntem, birkaç defa denendi Türkiye'de; 1996'da, ilk şeklinde de var İçtüzüğün, 2001'de tekrar getirilmiş; farklı olarak var; ama, belki aynı değil; ama, yani, bir ihtiyaç anlamında var. Bu getirilen yöntem, yeni bir yöntem değil; ama, söylediğim gibi, Anayasa Mahkemesi kararı dikkate alınarak, mümkün olduğu kadar, o arıza giderilmeye çalışılıyor.

Sayın Kart'ın sorusu bana ait değil.

Özakcan "193 madde var, 15 bölüm halinde getirilecek" diyor. Zaten, amacı da bunun bu; yani, 193 maddeyi, 193 madde halinde burada görüşürsek, bunu tartışmanın bir anlamı da yok; zaten, farkı bunun burada, tartıştığımız da bu zaten bizim. 15 bölüm halinde, bölümler üzerinde önergeler verilebilecek, bölümler üzerinde konuşmalar yapılabilecek, madde hakkında önergeler verilebilecek; yani, tek tek madde görüşmenin biraz daha farklı hali, çok da rahatlık getireceğini ben zannetmiyorum iktidar grubuna, ama, en azından bir denge kurmaya çalışılıyor.

Sayın Baloğlu "konuşmadan mı kaynaklıyor bu" diyor. Kısmen ondan olabilir; hakikaten, arkadaşlarımız... Tek sebebi bu değil tabiî ki; ama, yürütme maddesi üzerinde söz alan arkadaşlarımızın ya da başka bir maddeyle ilgili söz hakkı kullanan arkadaşlarımızın, ilgisi olmayan birçok konulara girdiği... İlk defa da olmuyor bu, iktidar, muhalefetten... Eskiden beri olan bir usul. Buna biraz daha kısıtlama getirilmiş olunuyor. Gerçi, Başkan sık sık uyarıyor; ama, söylediğim gibi, tek gerekçesi bu değil; yani, lüzumsuz konuşmalar var, bundandır demek istenmiyor bu gerekçe, daha doğrusu metin. Biraz daha farklı bir yöntem getirilmeye çalışılıyor.

"İçtüzük, dışardaki kurumlar için kötü örnek olmaz mı?" Sayın Gazalcı'nın buradaki sorusu. Olmaması lazım; yani, her kurul bu kadar kalabalık değil. Kaldı ki, İçtüzük, Meclisin kendine has bir içtüzüktür. Diğerleri belki aynı yöntemi benimsemez; ama, farklı yöntemlere gidebilir. Bizim bir zorunluluğumuz var, bundan doğan bir usuldür. Eğer bu kadar kalabalık kurullar varsa -bizim dışımızda- çalışamıyorsa, pekâlâ bu örneği de alabilir tabiî ki, bir anlamda.

Tatile giderken yapılması… Tabiî, zamanlama sorunu ayrı bir mesele. Bu, bizden altı ay önce çıktı biliyorsunuz, zaten Genel Kurulda bekliyordu. Benim şahsımla alakalı bir mesele değil bu.

Sayın Koç'un sorusu bana ait değil.

Sayın Işık "ikame düzenleme olabilir mi" dedi. İkame düzenleme yok. Yani, Meclisin tatile girmeden çalışması olabilir mi?.. Kısmen çözer; ama, tamamen bu konuyu çözmez; yani, bir ay daha çalışsak bu mesele çözülmez.

Söylediğim gibi, arkadaşlar, burada bütün mesele, iktidar-muhalefet ikilisinde, iki tarafın mümkün olduğu kadar dengesini kurarak özel bir yasama yönteminin konuşulması. Demin de söyledim, dünyada çok çeşitli örnekleri var, bunun çok çok üstünde. Ben, onları buraya getirelim demiyorum, onları uygun da bulmuyorum; ama, demin verdiğim örnekleri gördünüz; çok farklı.

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Başkan da cevap verecek!..

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Evet, ben burada sözümü bitirmiş oluyorum; teşekkür ediyorum.

---

**Kaynak gösterme:** Burhan Kuzu (AK Parti, İstanbul). “Türkiye büyük millet meclisi içtüzüğünde değişiklik yapılması hakkında içtüzük teklifi ( ss. 161 )”. TBMM Genel Kurulu, 122. Birleşim tutanağı, 30 Haziran 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/burhan-kuzu-22-2005-06-30-turkiye-buyuk-millet-meclisi-ictuzugunde-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.