# Yalova termal kaplıca tesisleri, aşı üretimine ve ithaline ilişkin,aile planlamasıyla ilgili, çermik devlet hastanesi, akp genel başk. aldığı rapor hk (6/89,95,103,104,106,109,110)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Cânân Aritman (CHP, İzmir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim
- **Tarih:** 5 Mart 2003
- **Gündem:** YALOVA TERMAL KAPLICA TESİSLERİ, AŞI ÜRETİMİNE VE İTHALİNE İLİŞKİN,AİLE PLANLAMASIYLA İLGİLİ, ÇERMİK DEVLET HASTANESİ, AKP GENEL BAŞK. ALDIĞI RAPOR HK (6/89,95,103,104,106,109,110)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/canan-aritman-22-2003-03-05-yalova-termal-kaplica-tesisleri-asi-uretimine-ve-ithaline-iliskin-ail

> Cânân Aritman (CHP), 5 Mart 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YALOVA TERMAL KAPLICA TESİSLERİ, AŞI ÜRETİMİNE VE İTHALİNE İLİŞKİN,AİLE PLANLAMASIYLA İLGİLİ, ÇERMİK DEVLET HASTANESİ, AKP GENEL BAŞK. ALDIĞI RAPOR HK (6/89,95,103,104,106,109,110)); konuşma 422 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CANAN ARITMAN (İzmir ) - Teşekkür ediyorum.

Sayın Bakana cevapları için teşekkür ediyorum. Birkaç katkı koymak istiyorum ve önemli bir sorum var Sayın Bakanımıza.

Sayın Bakanım, 2827 sayılı Kanun, cerrahi kısırlaştırmayı ve onuncu haftaya kadar gebeliğin sonlandırılmasını aile planlaması yöntemi olarak kabul etmektedir. Biliyorsunuz, bu yasa, öğretim üyelerinin, profesörlerin ve uzmanların danışmanlığında hazırlanmış bir yasadır. Uluslararası bir deyim olan, yeni bir bakış açısı olan "üreme sağlığı" tabirini tabiî ki bir kadın doğum uzmanı olarak kabul ediyorum; ama, üreme sağlığı konusunun en önemli alt başlıklarından biri de aile planlamasıdır. Otuzsekiz yıllık devlet politikası olmasına rağmen ve bu konuda bir hayli önemli mesafeler almış olmamıza rağmen, henüz, aile planlaması hizmetlerinde istenilen düzeye ve hedeflere ulaşabilmiş değiliz. Hâlâ, nüfus artış oranımız, toplam doğurganlık hızımız çağdaş batılı ülkeler düzeyine gelememiştir. Yapılan araştırmalara göre -ki, bunlar, hem üniversitelerin hem de devletimizin yaptığı araştırmalardır- ülkemizde hâlâ yüzde 60 oranında karşılanmamış bir aile planlaması hizmeti ihtiyacı eksikliği vardır.

Değerli milletvekilleri, bakın, dünyanın en kalabalık nüfusuna sahip 20 ülkesinden biriyiz; ama, en kalabalık olmak, ne yazık ki, en güçlü olmak anlamına gelmiyor. Özkaynakları kısıtlı olan ülkelerde nüfus arttıkça sosyal kargaşa ve ekonomik sorunlar da artıyor. Ekonomik yetersizlik, yoksulluk, işsizlik ülkemizin ve halkımızın en öncelikli sorunlarıdır. Böyle bir ülkede, tabiî ki, nüfus artışı, yüksek doğurganlık hızı sorunları artırır; aş, iş yetmemeye başlar; altyapı da üst yapı da yetmez ve yaşanan tüm bu olumsuzluklar, sadece toplumu değil, aileyi, bireyi de mutsuz etmektedir, umutsuz bırakmaktadır.

Değerli milletvekilleri, aile planlaması hizmetleri, Dünya Sağlık Örgütünün ve UNICEF'in raporlarında da belirtildiği gibi, anne ve bebeklerin, çocukların hayatını kurtaran bir uygulamadır; çünkü, aile planlaması hizmetleriyle gebelik ve doğuma bağlı nedenlerle olan ana ölümleri ve bebek ölümleri en az beşte 1 oranında azaltılmaktadır.

Bakın, ülkemiz, ana ölüm hızı yüksek olan bir ülkedir. Henüz ülkemizde bu konuda kesin rakamları bilmiyoruz; çünkü, sadece hastanelere bağlı rakamları bilmekteyiz. Ana ölüm hızımız yüzbinde 54,2'dir.

Ne yazık ki, evde yapılan doğumlarla ilgili hiçbir bilgi yok ve sadece hastane rakamlarına göre, Avrupa ülkelerinden 13 kat daha fazladır ana ölüm hızımız. Bebek ölüm hızımız binde 43'tür; çocuk ölüm hızımız da binde 52'dir. Avrupa ülkelerinde, bu oranların binde 5 ile 7 arasında olduğunu söylemek istiyorum.

Kısaca, Avrupa ülkeleri arasında, ana, çocuk ve bebekleri en çok ölen ülke Türkiye'dir. Ana, bebek ölüm hızı oranları, gelişmişliğin en önemli göstergeleridir. Türkiye, bu göstergeleriyle kötü performans sergileyen ülkeler arasındadır.

Ana, bebek, çocuk ölüm hızını en çok artıran nedenlerimiz, ne yazık ki, çok basit ve önlenebilir nedenlerdir. Eğer nitelikli aile planlaması hizmetleri verilecek olursa ülkemizde, ana, bebek ve çocuk ölüm hızımızı düşürebiliriz; daha iyi, daha çağdaş, daha gelişmiş bir ülke olabiliriz.

---

**Kaynak gösterme:** Cânân Aritman (CHP, İzmir). “Yalova termal kaplıca tesisleri, aşı üretimine ve ithaline ilişkin,aile planlamasıyla ilgili, çermik devlet hastanesi, akp genel başk. aldığı rapor hk (6/89,95,103,104,106,109,110)”. TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim tutanağı, 5 Mart 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/canan-aritman-22-2003-03-05-yalova-termal-kaplica-tesisleri-asi-uretimine-ve-ithaline-iliskin-ail (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.