# Türk ceza kanununun 492 nci maddesinin yedinci bendinin değiştirilmesi hk (2/54)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Cânân Aritman (CHP, İzmir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 72. Birleşim
- **Tarih:** 13 Nisan 2004
- **Gündem:** TÜRK CEZA KANUNUNUN 492 NCİ MADDESİNİN YEDİNCİ BENDİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HK (2/54)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/canan-aritman-22-2004-04-13-turk-ceza-kanununun-492-nci-maddesinin-yedinci-bendinin-degistirilmesi

> Cânân Aritman (CHP), 13 Nisan 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 72. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK CEZA KANUNUNUN 492 NCİ MADDESİNİN YEDİNCİ BENDİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HK (2/54)); konuşma 670 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CANAN ARITMAN (İzmir) - Söz istiyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN- Buyurun Sayın Arıtman.

Konuşma süreniz 5 dakikadır.

CANAN ARITMAN (İzmir) - Teşekkür ederim.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kapkaç eylemi olarak bilinen hırsızlık fiilleri son yıllarda giderek daha ciddî bir nitelik ve nicelik kazanmıştır. Emniyete yansıyan olay sayısı yılda ortalama 16 000 civarındadır. En az bir o kadar da emniyete yansımayan, emniyete intikal etmeyen vaka vardır. 2004 yılında, yani bu yıl, şubat ayında, sadece bir aylık süreçte, bu suçta yüzde 20 gibi ciddî bir artış gözlenmiştir. Sadece, İstanbul'da, günde 30-35 olay meydana gelmektedir ve ne yazık ki, birçoğu da ölüm ya da yaralanmayla sonuçlanmaktadır.

Kapkaç olaylarının mağdurları genellikle kadınlardır. Özellikle de büyük kentlerimizde, âdeta, bir kapkaç terörü yaşanmaktadır. Emniyet verilerine göre, özellikle kadınları hedef alan, yaralanma ve ölümlere neden olan, maddî kayıpların yanında fizikî ve psişik travmaya neden olan kapkaç olayları, halkımızı sokakta yürümeye korkar hale getirmiştir. Özellikle de kadınlarda bir tür kapkaç paranoyası gelişirken, halkta huzur ve güven kalmamış, halkın, adalete ve ne yazık ki, devlete itimadı azalmıştır.

Bu tür kapkaç suçlarının en büyük sebebi ekonomiktir. Yolsuzluk, işsizlik, gelir dağılımındaki adaletsizlik, kolay para kazanmanın cazibesi, eğitimsizlik, ahlakî değer yargılarının erozyona uğraması, köyden kente göç, polisiye tedbirlerin yetmemesi ve en önemlisi de, cezaların caydırıcılığının olmaması, suçu artıran nedenlerdir.

Bu suç, yürürlükteki Türk Ceza Kanununun 491 inci maddesine göre, basit hırsızlık kapsamında değerlendirilmekte ve suçlu, en fazla altı ay ceza alarak, indirimlerle birbuçuk ay kadar hapis yatmakta, üstelik, cezaevinde daha tecrübeli kapkaççılardan yeni teknikler öğrenip, daha profesyonel bir kapkaççı olarak dışarı çıkmaktadır.

Bir defa bu işi yapan, cebi tatlı para gördüğü için bırakmamaktadır. Gazete haberlerine göre, dört beş günde kapkaç yapmak suretiyle 20 milyar lira kazanıldığını öğrenen pek çok kişi, birbuçuk ay hapis yatmaya çoktan razı olmaktadır. Zaten, bu suçu işleyenlerin ancak yüzde 10'u yakalanabilmektedir. Yakalanabilen kapkaççılar tutuklanmamakta, mevcut yasalarımıza göre, serbest bırakılmaktadırlar. Emniyete verdikleri adresleri bile doğru olmayan bu kişiler, 65 000 000'un içerisinde kaybolup gitmektedirler.

Bu kişilerin tutuklanamayışları, kendilerine güven vermektedir. Sokaktaki adamın nazarında, tutuklanmamak ile beraat etmek eşdeğer sayılmaktadır. Onun nazarında, ilk etapta hapse girip girmemek önemlidir. Tutuklanmadığı zaman, Kendisini yaptığı işten suçsuz bulunmuş olarak algılar ve aynı işi yapmaya devam eder.

Emniyet görevlileri özverili bir şekilde çalışıyor; ancak, yakaladıklarını, ikinci, üçüncü, dördüncü kez yakalamak zorunda kalıyorlar. Canını tehlikeye atıp yakaladığı suçlunun salıverilmesi, polisin görev yapma şevkini kırıyor. Emniyet kayıtları bu suçtan 180 ila 300 kez yakalanmış suçluların varlığını göstermektedir; yani, tüm yapılanlar, yapanın yanına kâr kalıyor.

Değerli milletvekilleri, caydırıcı ceza verilmediği sürece bu terörün önüne geçilmesi çok zordur. Kanun teklifim, caydırıcılığı amaçlayarak, kapkaç suçunun nitelikli hırsızlık kapsamında değerlendirilmesini ve Türk Ceza Kanununun 492 nci maddesine göre cezalandırılmasını öngörmektedir.

Değerli milletvekilleri, turizm sezonunun açılmasıyla ülkemize turist olarak gelen konuklarımız da bu kapkaç terörünün mağduru olmaktadır ve sezonun ilerlemesiyle bu suç oranında ciddî artışlar beklenmektedir. Ülkemizin imajı ve turizm gelirlerimiz, bu suçu önleyemediğimiz sürece ciddî zarar görecektir.

Her ne kadar Adalet Altkomisyonu yeni Türk Ceza Kanunu Tasarısında bu suçun cezasını artıracak uygun düzenlemeyi yapmış ise de, tasarının yasalaşması, önümüzdeki yasama yılına kalacak gibi görünmektedir.

Değerli milletvekilleri, halkımızın bu konuda artık sabrı kalmamıştır. Her gün mağduru olduğu, canını malını kaybettiği bu suçun önlenmesi, cezaların artırılması, halkın gündeminin ilk sıralarında yer almaktadır.

Değerli milletvekilleri, görev, Türkiye Büyük Millet Meclisine ve biz milletvekillerine düşüyor; halkın, Meclisine, vekillerine, devletine güvenini kazandırmak için, şimdi, önümüzde bir fırsat var.

Bu yasa para istemez pul istemez, devlete de, Meclise de hiçbir yük getirmez. Şu anda bizi izleyen 65 000 000 vatandaşımız kapkaç teröründen kurtulmak, Meclisinin kendisine sahip çıktığını görmek, derdine, sorununa çare bulduğunu görmek istiyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

CANAN ARITMAN (Devamla) - Toparlıyorum Sayın Başkan, son cümlem.

BAŞKAN - Buyurun Sayın Arıtman.

CANAN ARITMAN (Devamla) - Teşekkür ediyorum.

Türk Ceza Kanununun 492 nci maddesinin yedinci bendinde bir cümlelik değişiklik öngören yasa teklifimde, kapkaçın tanımı yapılmakta, nitelikli hırsızlık kapsamına alınarak, cezası, caydırıcılığı amaçlayarak artırılmaktadır.

Ülkemizde giderek artan, toplumda korku, panik ve infial yaratan kapkaç suçunu büyük ölçüde önleyeceğini düşündüğüm bu yasa değişikliği teklifimin önce gündeme alınması, bilahara da gündemin ilk sıralarına alınarak bir an önce yasalaştırılması için siz değerli milletvekillerinin desteğini diler, Yüce Meclisi saygıyla selamlarım. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Cânân Aritman (CHP, İzmir). “Türk ceza kanununun 492 nci maddesinin yedinci bendinin değiştirilmesi hk (2/54)”. TBMM Genel Kurulu, 72. Birleşim tutanağı, 13 Nisan 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/canan-aritman-22-2004-04-13-turk-ceza-kanununun-492-nci-maddesinin-yedinci-bendinin-degistirilmesi (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
