# İş kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı; trabzon mv.cevdet erdöl ve 2 mv. ile şanlıurfa mv.ramazan başak'ın çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifleri (s.s.:224) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Cânân Aritman (CHP, İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 104. Birleşim - **Tarih:** 14 Mayıs 2008 - **Gündem:** İŞ KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TASARISI; TRABZON MV.CEVDET ERDÖL VE 2 MV. İLE ŞANLIURFA MV.RAMAZAN BAŞAK'IN ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:224) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/canan-aritman-23-2008-05-14-is-kanunu-ve-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-tasar > Cânân Aritman (CHP), 14 Mayıs 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 104. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İŞ KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TASARISI; TRABZON MV.CEVDET ERDÖL VE 2 MV. İLE ŞANLIURFA MV.RAMAZAN BAŞAK'IN ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:224)); konuşma 554 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CANAN ARITMAN (İzmir) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; işveren, maliyet artışlarına neden olduğundan, bir emzirme odası açmamak için 100’üncü kadın işçiyi, bir yurt açmamak için de 150’nci kadın işçiyi işe almamaktadır. Kadın zaten iş yaşamında her zaman, en son işe alınan ve en önce işten çıkarılan konumdadır. Kadınlar sadece cinsiyetleri nedeniyle iş yaşamında büyük bir ayrımcılığa, eşitsizliğe ve hak ihlallerine maruz kalmaktadırlar. Tüm dünyada kadın istihdamı artarken bizde düşüyor. İstihdamdaki kadın sayısı son on yıl içinde tüm dünyada 200 milyon kadın olarak artmıştır. Doğu Asya ülkelerinde bile kadın istihdam oranı yüzde 65 iken, bizde ancak yüzde 22’dir ve biz, bu oranla, otuz OECD ülkesi arasında en kötü durumdayız. AB ülkeleri ortalaması yüzde 56 olup AB’nin Lizbon Stratejisi hedefi kadın istihdamını 2010’da yüzde 60’a çıkarmak ve 2025’te de yüzde 65’te stabil hâle getirmektir. Biz, AB hedeflerinin çok gerisindeyiz. Türkiye'nin AB’nin 2010 hedefine ulaşması için kadın istihdamında yüzde 150’lik bir artışı sağlaması gerekir. Uluslararası Yönetim Geliştirme Enstitüsü raporlarına göre, Türkiye kadın istihdamı açısından 54 ülke arasında 53’üncü sıradadır. Kadın işsizliği erkeklerden fazladır, iş gücüne dâhil olmayanların dörtte 3’ü kadındır, tarım sektörü hariç tutulduğunda ve eksik istihdam da hesaplandığında, kadınlarda işsizlik oranı yüzde 25’tir. Tüm bu rakamlar, Türkiye'de kadınların acıklı durumunu gözler önüne sermektedir. Son bir yıl içerisinde 237 bin çalışan kadın ev kadını olmak durumunda kaldı. Ev kadını olmak, Hükûmet tarafından teşvik edilen bir politikadır. Kadınlarımız, bizzat Başbakan tarafından “En az 3 çocuk doğurun.” denerek eve yollanmaktadır. Çalışma hakkı, kadının en temel insan haklarından biridir. Çalışma yaşamı, ülkemizde, cinsiyet eşitsizliğinin, ayrımcılığın en ağır biçimde yaşandığı alanlardan biridir. Kadının iş yaşamına katılımının önünde bir dizi engel vardır, en önemli faktör geleneksel cinsiyete dayalı iş bölümü ve erkek egemen yapıdır. Kadına verilen rol ve görev ev işleri, çocuk, yaşlı, hasta bakımıdır. Bu bakım hizmetleri için kamusal destek kurumlarının yeterli olmaması, özel sektörde kreş ve emzirme odalarının işveren için ek maliyet getirmesi nedeniyle kadın işçi sayısının hep yasal hudutların altında tutulmasına neden olmakta, bu da kadını çalışma yaşamının dışında bırakmaktadır. Analık görevini yerine getiren kadının mağdur olmaması için ortaya çıkan yükü tüm topluma paylaştıran kamusal politikalar gereklidir. Destek kurumları, yerel yönetimler ve SHÇEK tarafından yaygın olarak hizmete sokulmalıdır. Özel sektörde ise süt odaları ve kreş açılması için işverenlere vergi muafiyetleri gibi teşvikler getirilmelidir. Süt odası ve kreş açılması için kadın işçi sayısına bağımlı kalınmamalı, kadın-erkek tüm çalışanlar için değerlendirilerek uygulanmalıdır. Çocuk bakımı, kadın ve erkeğin birlikte paylaşması gereken bir sorumluluktur. Bu nedenle iş yerindeki kadın işçi sayısı değil toplam çalışan sayısı göz önüne alınarak yasal düzenlemeler yapılmalıdır ki “Kadın istihdamını artırabilecek bir şeyler yaptık.” diyebilelim. Avrupa Komisyonunun 2006-2010 yol haritasının öncelik alanları, iş gücü piyasasında kadın-erkek farklılığının giderilmesi, kadın ve erkeğin iş ve aile hayatındaki sorumluluklarının dengelenmesi, cinsiyet eşitliği politikalarının desteklenmesi ve yasal düzenlemelerin etkili şekilde uygulanmasıdır. Avrupa’nın hedefleri bizim de hedeflerimiz olmalıdır. Kadınların insana yaraşır, üretken ve ücretli istihdama erişiminin sağlanması, onların ekonomik özgürlüğünü, eşitliğini, güçlenmesini sağlayarak toplum olarak da sosyoekonomik gelişimimizi, çağdaşlaşmamızı ve sürdürülebilir kalkınmamızı sağlayacaktır. Kadınlara iş yaşamında eşit fırsatlar, eşit zeminler tanınması, salt bir hak olmanın ötesinde, aynı zamanda aklın da gereğidir. 1 Mayısta işçisine, vatandaşına, turistlere bile orantısız güç kullanan, acımasızca coplayan, yere düşmüş kadını bile tekmeleyen bir anlayışın işçiden ve kadından yana olduğuna hiç kimseyi inandıramazsınız. Ayrıca, AKP Genel Başkan Yardımcısı Dengir Mir Fırat’ın, “AKP’nin kadınları feminist ideolojinin kölesi olmayacaklardır.” şeklindeki beyanatı da İktidarın kadına bakış açısını göstermektedir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Cânân Aritman (CHP, İzmir). “İş kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı; trabzon mv.cevdet erdöl ve 2 mv. ile şanlıurfa mv.ramazan başak'ın çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifleri (s.s.:224)”. TBMM Genel Kurulu, 104. Birleşim tutanağı, 14 Mayıs 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/canan-aritman-23-2008-05-14-is-kanunu-ve-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-tasar (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.