# İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Cemal Uysal (AK Parti, Ordu)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim
- **Tarih:** 21 Mayıs 2003
- **Gündem:** İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/cemal-uysal-22-2003-05-21-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73

> Cemal Uysal (AK Parti), 21 Mayıs 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73)); konuşma 488 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CEMAL UYSAL (Ordu) - Sayın Başkan, çok değerli milletvekilleri; 114 üncü madde üzerinde, kişisel görüşümü açıklamak üzere huzurlarınızda bulunuyorum; hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

Efendim, uzun müzakereler sonunda, İş Kanunu Tasarısıyla ilgili görüşmelerde, üzerinde en az durulan konu, benim tespit edebildiğim kadarıyla, işsizlik konusu. Halbuki, şunu kabul edelim ki, özellikle globalizm döneminde, istihdam, yani endüstriyel ilişkiler, üç temel faktörün etkisi altındadır; bunu kabul etmemiz lazım. Bunlardan bir tanesi yeni global ekonomik düzen, diğeri yoğun işsizlik ve özelleştirme. İş Kanunu Tasarısı görüşülürken, bu üç temel etkeni, katiyen gözden uzak tutamayız.

Endüstri ilişkileri, tabiî çok eski tarihlere dayanıyor, 1700'lü yıllardan beri geliyor. Kapitalizmin birinci döneminde, işçi-işveren ilişkilerini düzenlemek ve sermayenin baskısını azaltmak ve telafi etmek için, iş kanunları, sosyal politikanın ve sosyal güvenliğin ilk kanunları olarak çıkarıldı; ama, şimdi global ekonomik düzendeyiz. Birinci dönem kapitalist ekonomi düzeninde kurulan iş ilişkileri, maalesef globalizmle birlikte sarsıldı, dengeler sarsıldı, şimdi yeni bir denge arayışı içerisindeyiz. Global ekonomik düzen, maalesef, ne Türkiye'nin ne de bir başka ülkenin etkileyemeyeceği bir muhtevaya sahiptir. Burada, statüden sözleşmeye doğru, kamusaldan özele doğru, ferdiyetçiliğe doğru ciddî bir kayma vardır. Bu gerçekleri tespit ettikten sonra, Türkiye'deki çok yoğun işsizliği dikkate alarak, İş kanunu hazırlanırken, iş kanununun çok katı hükümler içermemesi bir tercih olarak kabul edilmiştir ve edilmelidir.

Bir süre evvel, tahmin ediyorum dört beş ay önce, Ankara'da bir panel düzenlendi ve birçok uzman geldi, Almanya'dan da bir uzman geldi; ben de, yıllardan beri bu işle ilgilenmiş bir kişi olarak, acaba, Almanya'dan gelen bu uzman istihdamla ilgili yeni bir şey söyleyecek mi diye, panele katıldım, bakanlarımız ve bazı milletvekili arkadaşlarımız da vardı; Alman uzman, Almanya ile ilgili olarak, işsizliğin yegâne sebebini, Alman iş kanununun çok katı olmasına bağladı.

Değerli arkadaşlarım, emek, bir üretim faktörüdür; ama, mutlaka, diğer üretim faktörlerinden çok ayrı bir muhtevaya sahiptir; çünkü, insanın kendisidir. Diğer üretim faktörlerinde arzı kısmak suretiyle veya stok yapmak suretiyle, üretim faktörlerinin fiyatını artırabilirsiniz; ama, emeğinden başka hiçbir şeyi olmayan insanın böyle bir davranışa girmesi, yani emek arzını kısması mümkün değildir; o bakımdan da, istihdam tahlillerinde emek arzı, bir veridir. O bakımdan, iş kanunları, genellikle, emeğin hakkını korumak için vardır. Bizim 1475 sayılı İş Kanunumuz, 100 küsur senedir var; tabii, bundan 32 sene evvel de bir değişikliğe uğradı, ama...

Türkiye'deki işsizliği mutlaka dikkate almamız lazım; çünkü, işsizliğin çok fazla olması, yani, emek arzının emek talebinden çok fazla olması, maalesef, hem işsizliğin çok fazla olmasını hem de ücretlerin düşük seviyede olmasını ortaya çıkarmaktadır. Bu, fevkalade kötü bir durumdur.

İş kanununun hazırlanmasıyla ilgili, son olarak şunu söylemek istiyorum: 114 üncü maddeyle, gerçekten, bir danışma kurulu oluşturulmuştur. Bu kanunun da uygulanmasında birtakım problemler çıkabilir; ama, işte bu 114 üncü maddeyle, çok güzel üçlü bir danışma kurulu kurulması suretiyle, ortaya çıkacak aksaklıkları telafi bakımından çalışmalar yapılacaktır ve İş Kanununun yeniden ele alınması gerektiği zaman, bu Parlamento, bugün bu kanunu çıkarmak üzere olan bu Parlamento, yeni bir iş kanununda düzenleme de yapacak ve Türkiye'de işçinin hakkını koruyacaktır. Bundan, kimsenin bir endişesi olmasın.

Hepinize saygılarımı ve sevgilerimi sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Cemal Uysal (AK Parti, Ordu). “İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)”. TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim tutanağı, 21 Mayıs 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/cemal-uysal-22-2003-05-21-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.