# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Cemaleddin Uslu (MHP, Edirne)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 102. Birleşim
- **Tarih:** 5 Mayıs 2010
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/cemaleddin-uslu-23-2010-05-05-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas

> Cemaleddin Uslu (MHP), 5 Mayıs 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 102. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 503 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CEMALEDDİN USLU (Edirne) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’nin 18’inci maddesiyle ilgili verdiğimiz önerge üzerinde söz aldım. Yüce heyeti saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, 18’inci madde Anayasa’nın 147’nci maddesine düzenleme getiriyor. Anayasa Mahkemesi üyeliğinin süresi mevcut durumda altmış beş yaş sınırına kadar devam ederken bu defa on iki yıl olarak düzenleniyor. On iki yıllık sürenin üyelerin yeterince tecrübe kazanması ve bu tecrübelerini mahkeme çalışmalarına yansıtması açısından yeterli olduğu öngörülmüş.

Değerli milletvekilleri, anayasalar, vatandaşların temel hak ve hürriyetlerini koruyan, siyasi rejimin ve devlet organlarının görev ve yetkilerini belirleyen temel kanunlardır. Anayasalar elbette asla değişmez metinler değildir, toplumların ihtiyacına göre anayasalarda da değişiklik yapılabilir. Nitekim, 12 Eylül askerî darbesinin ürünü olan, antidemokratik hükümler taşıyan, yürürlüğe girdikten itibaren geniş bir kesim tarafından farklı sebeplerle eleştirilen 1982 Anayasası on beş defa değişikliğe uğramış, seksen altı maddesi değiştirilmiştir.

Milliyetçi Hareket Partisi olarak toplumsal bir mutabakat belgesi niteliği kazanamayan bu Anayasa’nın değiştirilmesi gerektiğine inanmaktayız ancak bunun toplumun talebiyle örtüşen bir toplumsal uzlaşmayla sağlanabileceğini düşünmekteyiz. Bu yüzden, toplumsal mutabakat sağlamayan, Yüce Divan hesabı olan, kuvvetler ayrılığını bozan bu Anayasa değişikliğini benimsemedik.

Değerli milletvekilleri, yapılacak değişiklikler Anayasa’nın bütününe aykırı olmamalıdır. Anayasa’ya aykırı bir Anayasa değişikliği olmaz. Oldubittiyle Anayasa değiştirilemez, özen ister, gayret ister, mutabakat ister, uzlaşı ister. Bundan dolayı Anayasa değişikliği için Mecliste üçte 2 çoğunluk aranıyor. Bütün bunlara rağmen Anayasa’ya aykırılık olursa, işte o zaman Anayasa Mahkemesi doğal olarak devreye girerek görevini yapacaktır ama siz devletin bütün kurumlarını ele geçirdikten ve etkisiz hâle getirdikten sonra en önemli kurum olan yargıyı tamamen kontrol altına alarak sadece kendi amacınız için kullanmaya kalkarsanız, bu, ülkenin hayrına olmayacaktır. Zira yargı, hukuk ve yasalar çerçevesinde görevini yapar. Eğer siz, başta Anayasa olmak üzere hukuk ve yasalara aykırı kanunlar çıkarmaya, tasarruflarda bulunmaya kalkarsanız yargı elbette devreye girecektir. Bunu “yargı, elimizi kolumuzu bağlıyor” şeklinde sunmaya kalkışmanız hukuk ve demokrasiye olan inancınızı ve içinde bulunduğunuz ruh hâlinizi ortaya koyacaktır.

Sayın Başbakan geçen hafta Anayasa Mahkemesini hedef alarak “ana muhalefet mahkemesi” olarak tanımladı. Bunu yaparken de Anayasa Mahkemesinin bu siyasi partimizin istediği doğrultusunda karar verdiğini ima etti. Olur da bu Anayasa değişikliği, Anayasa Mahkemesi tarafından durdurulursa “İşte, Anayasa Mahkemesi yanlı karar veriyor, biz bunun için üyelik yapısını değiştiriyoruz. Üyelerin geldikleri alanları genişletiyoruz.” diye ifade ediyor.

Değerli milletvekilleri, yargıyı bu derece rakip görmek doğru değildir. Yargıyı kamuoyu önünde düşman gibi göstermek Türkiye'nin geleceğini köreltir. Kaldı ki yüksek yargı üyelerinin iktidarınız tarafından belirlenmesi sizin söyleminizin başka bir ifadesi olmayacak mı? Doğru olan, demokrasi ve hukuk kavramlarını geliştirmektir. Belirsiz bir sürece katkı sağlamanın hiç kimseye faydası olmaz.

Değerli milletvekilleri, bu Anayasa Değişiklik Teklifi millet için değil AKP’nin kendi için hazırlanmış ve AKP tarafından partilere ve millete dayatılmaktadır. Parlamento içerisinde hiçbir siyasi partiden destek görmemektedir. Sadece kendi çoğunluğu ile dayatılmaya çalışılan bir görünüm sergilemektedir. AKP’nin yapacağı en doğru iş Anayasa değişikliği çalışmalarına son vermek ve toplumsal katılım sürecini başlatmaktır. Meclis çatısı altında Anayasa değişikliği uzlaşma komisyonu kurulmalı, üzerinde uzlaşılan hususlar belirlenmeli ve demokratik bir sözleşmeye bağlanmalıdır. Bilahare yeni dönemde oluşacak Parlamento bu değişiklikleri gerçekleştirmelidir.

Bu duygu ve düşüncelerimle yüksek heyeti saygılarımla selamlıyorum. (MHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Cemaleddin Uslu (MHP, Edirne). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 102. Birleşim tutanağı, 5 Mayıs 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/cemaleddin-uslu-23-2010-05-05-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.