# Ticaret gemilerinde çalışan kaptanlar ve gemi zabitlerinin mesleki yeterlilikleri hk (s.s.163) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Cengiz Kaptanoğlu (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim - **Tarih:** 25 Haziran 2003 - **Gündem:** TİCARET GEMİLERİNDE ÇALIŞAN KAPTANLAR VE GEMİ ZABİTLERİNİN MESLEKİ YETERLİLİKLERİ HK (S.S.163) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/cengiz-kaptanoglu-22-2003-06-25-ticaret-gemilerinde-calisan-kaptanlar-ve-gemi-zabitlerinin-mesleki-yet > Cengiz Kaptanoğlu (AK Parti), 25 Haziran 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TİCARET GEMİLERİNDE ÇALIŞAN KAPTANLAR VE GEMİ ZABİTLERİNİN MESLEKİ YETERLİLİKLERİ HK (S.S.163)); konuşma 969 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CENGİZ KAPTANOĞLU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli Meclis üyeleri; hepinizi, şahsım adına saygılarımla selamlıyorum. Tabiî ki, Türkiye Büyük Millet Meclisinde, denizcilikle ilgili üç konu konuşulurken, bendeniz de fikirlerimi size arz etmek istedim. İlkönce şunu söyleyeyim: Sayın Öymen, her ne kadar "sözleşmeler geç imzalanıyor" dediyse de, o kabahat denizcilerin değil, ülkeyi yönetenlerin; ama, şuna inanın ki, denizciler, bugün çalıştırdığımız deniz ticaret filosundaki gemiler, dünyanın bütün uluslararası kaidelerini haiz ve övünün, bugün, dünyanın her yerinde bu sözleşmelerin icabına uygun olarak bayrak dolaştırıyor. İkinci olarak da şunu söyleyeyim: Eksik... Yani, limanlardan alıkoyma... Şimdi, burada, benim çok sevgili bir kardeşim var, o da bana "gemi var, haritasız bir yere gidiyor" diyor. Böyle bir şey olmaz. DIŞİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI MEHMET DÜLGER (Antalya) - Var, var... CENGİZ KAPTANOĞLU (Devamla) - Hayır, arz edeyim efendim, arz edeyim... Şimdi, tabiî ki, gemiler, sefer üzeri limanlara bağlanırlar, işlere bağlanırlar. Belki çok özellikli bir limana gidiyordur, onunla ilgili belki de bir haritası olmayabilir; ama, o işi temin eden vasıta var. Gemiler o limanlara gitmeden evvel, o gemilerin gideceği o limanla ilgili haritası da gelir, eksiği de gelir. Alıkonmalar derken, bir tek Türk deniz ticaret filosuna olmaz; Türkiye'nin değil, diğer ülkelerin de gemileri, türlü limanlarda alıkonuldu. Nedir; mesela, bir tane maytabın tarihi geçmiş olur, onu -insandır- kaptan atlar; ama, gelen coast quard gemiye bakar, tarihi geçmişse, hemen ship sander'dan bir tane alınır ve o iş biter. Özellikle bir şeyi söyleyeyim: İnşallah, Türkiye'yi denizci ülke yapacağız hep beraber; ama, Türkiye'nin denizci ülke olmasını istemeyen ülkeler var; mesela, en yakın komşumuz; kendisine rakip ister mi?! Denizcilik sektöründe çok ileri gitmiş ülkeler, teknolojik açıdan, o kadar... Mesela, bir alet vardır bugün, her işi görüyor; bu alet çok daha iyidir, o olsun efendim... Art düşüncedir, gelir; koskoca gemiyi değil, bugün, herhangi birimizin herhangi bir işyerini iyi incelediğimiz zaman, kasıt varsa onda, muhakkak ortaya bir hadise çıkar. Onun için, ben, şunu demek istiyorum: Türk deniz ticaret filomuz, bugün, yaşlı olmasına rağmen, bakımı ve ihtiyaçları bakımından, dünyanın her limanına girecek ve Türk Bayrağını dalgalandıracak vaziyettedir. İkincisi, kaçak adam... Bakın, eğer merak ediyorsanız, bu kaçak işlerini yapan gemilerin o günkü sahiplerine bir bakın veya -o gemi el değiştirmiştir veya satılmıştır- o geminin öz sahibine... Zaten, gemilerin öz sahipleri böyle işler yapmaz. Niye; çünkü, bizim iyi manada çalıştırdığımız gemilerin bu işlerden kazanacağı paralar -bunların sigortası da yoktur- geminin değerinden çok aşağıdır. Onun için, bu konuda sizleri bilgilendirmek istedim. Öbür tasarılarda söz almayacağım; onlarla ilgili hususları da söyleyeyim. Gemi adamları sorumluluğu açısından bile, biz denizciler, sırf gemilerimizin tekne ve makine sigortasıyla kâfi gelmeyiz; bir de, dünyanın kabul ettiği PNI kulüplerimiz vardır; hem kendi sosyal açımızdan hem uluslararası sosyal açıdan, bütün gemilerimizde, çalışanlarımız bu imkânlara kavuşturulmuştur. Tabiî, araştırma önergemizden bahsettik. Demek ki, o hata benimdi; ben anlatamadım o önergenin mealini. Evet, o önergeyi kabul etseydik, Türkiye'de, Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilk defa, denizciliğin envanterini çıkaracaktı, tarihî bir doküman olacaktı ve bizler buralardan ayrıldıktan sonra bile, belki, gelen arkadaşlarımız, onu, kendilerine bir strateji, yol kabul edip, onu yapacaklardı. Maalesef, olmadı; ama, bundan sonra, yine, birlikte, hep beraber yapacağımız çalışmalarla, bu ülkeyi -evet, onu defalarca söyledim- sizlerle beraber, denizci millet, denizci ülke yapacağız. Deniz ticaret filomuzda, limanlarımızda, gemi inşa sanayimizde, deniz turizmimizde, bunun yan sanayilerinde, denizcilikle ilgili diğer bütün birimlerde, geldiğimiz noktada, inanın ki, insan birikimimiz var, bunları çok iyi becerecek kapasitedeyiz. Bugün, deniz ticaret filomuzdaki gemilerimizle de, onların işletilmesiyle de iftihar edebiliriz; mesele, o bilgi birikimine sahip olmak. Bugün, gemi inşa sanayiinde -size çok arz ettim onları- hem... Bakın, çok önemli bir şey söyleyeyim: Batı ülkelerine, Avrupa Birliği ülkelerine gemi ihraç edebiliyoruz, yat inşa sanayiinde, mega yatta dünya dördüncüsüyüz, yatta Avrupa birinciliğimiz var. Gemi inşa sanayimiz çok iyi kapasiteye ve çok iyi birikime sahip; ama, çok az sıkıntıları var, onlar halledildiği, önü açıldığı zaman, inanın ki, dünyada gemi inşa sanayiinde söz sahibi oluruz. Biliyorsunuz, yüklerimiz var; Türkiye, potansiyeli itibariyle denizcilikte büyük. Yunanistan'ın 16 000 000 ton yükü var; onun 6 000 000 tonu da ihraçtır, transittir, dünyada 100 000 000 000 dolar kazanır. Evet, doğrudur, bizim, 180 000 000 ton yükümüz var; 120 000 000 tonu ithalat-ihracattır; ama, biz, 3 000 000 000 dolar kazanabiliriz. Sayın Öymen doğru söyledi, dünyadaki 300 000 000 000'lık pastadan payımız yüzde 1'dir; ancak, hele son yedibuçuk sekiz aydır -zannediyorum, bunu, hükümetimiz düzeltecek, 1 Temmuzda iyi haberlerimiz olacak- Türk Bayraklı geminin kendi yüklerimizdeki taşıma oranı maalesef yüzde 18,5'e düştü, bu yüzde 30'lar civarındaydı; bunları yüzde 50'lere çıkarmamız lazım. Yani, yükü gemiye taşıttığımız zaman, gemi finansman istemeyecektir, taşıdığı yükle o finansmanı bulacaktır. Deniz ticaret filomuzun, en yakın zamanda -ben, iddialı insanım- iki senede 15 000 000 ton olması lazım. 15 000 000 ton olduğu zaman dünya pastasından 6 000 000 000 dolar alırız demektir. Deniz turizmimiz fevkaladedir, inşallah, alınacak tedbirlerle iki senede ikiye katlayacağız onu. Deniz turizmi, biliyorsunuz, turizmin dörtte 1'idir; eğer, 10 000 000 000'sa 2 500 000 000 doları deniz turizmidir. Dolayısıyla, deniz turizmimiz de iki senede 5 000 000 000 dolar getirecek kapasiteye ulaşacaktır. Tabiî, en önemlisi, haftaya kutlayacağımız... Biz, ona, Deniz Ticaret Odasında ben başkanken, kabotaj demiyorduk, kabotaj diyecek yüzümüz yok; çünkü, kabotajımızda bir şeyimiz kalmadı. Yani, yükler karaya çıktı, yolcu taşımacılığı karaya çıktı. Türkiye, enteresan bir ülkedir, ara sıra, böyle, denizcilik 7 kat daha ucuz olmasına rağmen, yükler karaya gider. Niye gider, onu bilemiyorum; ama, zannediyorum, 1 Temmuzda Bakanımızın ve Başbakanımızın açıklayacağı tedbirlerle... Onu dedim, biz Denizcilik Bayramı olarak kutlardık 1 Temmuzları. Bu sene, inşallah, verilecek müjdelerle, kabotaj bayramı olarak kutlarız ki, Avrupa Birliğine girdiğimiz anda bile kabotajımızı hemen açmamamız lazım, ben o görüşteyim; çünkü, Yunanistan, Avrupa Birliğine girdiği an -zannediyorum hemen hemen sekiz sene, yanlış söylemeyeyim- kabotajını açmadı. Dolayısıyla, zannediyorum ki, 1 Temmuzda alınacak tedbirlerle kabotajımız coşacak, kruvazör gemiler gelecek; çünkü, liman tarifeleri zannediyorum düşecek, petrolde gerekli tedbir alınacak ve o zaman, bizler, seneye 1 Temmuzlara geldiğimizde, denizciliği bambaşka göreceğiz ve bu ülkeyi -yine, diyorum- denizci millet, denizci ülke, hep birlikte, yapacağız. Beni dinlediğiniz için teşekkür ediyor, hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Cengiz Kaptanoğlu (AK Parti, İstanbul). “Ticaret gemilerinde çalışan kaptanlar ve gemi zabitlerinin mesleki yeterlilikleri hk (s.s.163)”. TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim tutanağı, 25 Haziran 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/cengiz-kaptanoglu-22-2003-06-25-ticaret-gemilerinde-calisan-kaptanlar-ve-gemi-zabitlerinin-mesleki-yet (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.