# Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma - **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem) - **Konuşmacı:** Cevdet Akay (CHP, Karabük) - **Yer:** TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu - **Tarih:** 12 Kasım 2026 - **Gündem:** Tutanak Metni - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92337 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/cevdet-akay-2026-11-12-ham-tutanak-1 > Cevdet Akay (CHP), 12 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 1.146 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CEVDET AKAY (Karabük) - Teşekkürler Başkanım. Sayın Başkanım, değerli Komisyon üyeleri, Sayın Bakanım, Bakan Yardımcılarımız, değerli bürokratlar, değerli basın mensupları; ben de hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum. Millî Eğitim Bakanlığı bütçesi 2 trilyon 458 milyar olarak öngörülmüş 2027 yılı için, geçen yıl 1,9 trilyon civarındaydı, 515 milyarlık bir artış var. Artış yüzdesi yüzde 26,50 yani enflasyon oranının altında bir artış var. Genel merkezî bütçe oranının da altında olduğu için oransal olarak da -merkezî bütçe olarak konuşuyorum, üniversiteleri dışarıda tutarak- yüzde 9,01 civarında bütçeden bir pay alıyor. Demek ki bir düşüş var genel bütçeden aldığı payla ilgili. Alt kırımlarına baktığımız zaman, sermaye giderleri 190 milyar, haziran sonu itibarıyla henüz 29 milyar harcanmış. Burada da baktığımız zaman gayrimenkul alım ve kamulaştırmayla ilgili bir husus dikkatimi çekti. 2 trilyon 300 milyarlık bir bütçe hedefi var. Burada alınacak gayrimenkuller veya kamulaştırılacak alanlar mı var? O konuyla ilgili bilgi verirseniz mutlu olacağız. Haziran 2026 itibarıyla da 1,9 trilyon harcanmış. Gayrimenkul sermaye üretim gideri olarak da ayrılan ciddi bir bütçe var, 141 milyar civarında bir bütçe var. Bu bütçe, alt kırımlarında da gayrimenkul büyük onarım giderleriyle ilgili 24 milyarlık bir harcama söz konusu. Geçen yıl harcanılan rakam da 2,5 milyar civarında. Bunlarla ilgili de detay bilgi bekliyoruz. Neler, nerelere, hangi projelere yatırım yapılacak, öncelikler düzgün ve doğru belirleniyor mu? Çünkü biz bütçeye baktığımız zaman detayları görmüyoruz. Tabii, cari transferler bütçenin büyük bir bölümünü alıyor. Burada da kâr amacı gütmeyen kuruluşlara yapılan transferler var. Hep bütün yılların bütçelerinde de söylüyoruz, Türkiye Maarif Vakfına giden paralar. Daha önce başka yerlere, dernek ve vakıflara giden var mı diye sormuştuk. Siz de çıkarıp "Sadece Maarif Vakfına gidiyor." diye ifade etmiştiniz. Geçen yıl 7,8 milyar, bu yıl 9,4 milyar olacak. Haziran sonu itibarıyla 1,1 milyar harcanmış. Ben eylül rakamına baktım, bulabildiğim kadarıyla da 4 milyar civarı harcanmış. Cumhurbaşkanlığıyla ilgili yasal sınır da zaten belli, ağustosta çıkan Cumhurbaşkanlığı kararıyla 7,5 civarında, o hat içerisinde kalınacak. Maarif Vakfını biz de önemsiyoruz, Türkiye içinde ve dışında bunun yapılanmasının güçlenmesi önemli. Ben bütün bakanlıklarda soruyorum: Şimdi, hane halkına yapılan transferler kalemi de var, orada da işte, MESEM kapsamında öğrencilere verilen burslar, bir taraftan da dernek ve vakıflarla yapılan protokoller var. 650'nin üzerinde bir protokol imzaladınız. Basına çıkan açıklamalardan veya sizin açıklamalarınızdan bizim öğrendiğimiz şeyler. Bunların nasıl, düzgün kullanılıp kullanılmadığıyla ilgili, protokollerin mahiyetiyle ilgili ayrıntılı bir bilgi verilirse çünkü burada mesela, Ahbap Derneğiyle de anlaşma var, Sabancı'yla da anlaşma var, TEMA'yla da var, TÜRGEV'le de var, Ensar'la da var ve bir sürü vakıfla var; bunların nasıl, hangi projelerde kullanıldığını özellikle öğrenmek istiyorum. Bir soruyu da tekrar buradan soruyorum, tüm bakanlıklara da soruyorum: Maarif Vakfının veya sizin yardım ettiğiniz dernek veya vakıfların bu fon yolsuzluğuyla ilgili olarak bir yerlerde değerlendirdiği paraları var mı? Bu konuyla ilgili bir tespitiniz var mı, inceleme yaptınız mı? 5018 sayılı Kanun'a tabi. Burada da bu kanun gereğince riskli işlemlere yatırılmaması gerekiyor, kamu bankalarında değerlendiriliyor ama katılım finansmanı çerçevesinde değerlendirilenlerde var. Belirli bir tam kısıtlama yok, bir esneklik var. Bu konuyla ilgili sizin ağzınızdan net bir cevap duymak isteriz "Böyle bir şey yoktur." diye, yoksa da çok mutlu olacağız. Sizin bilginiz dışında olan olabilir mi? Dolaylı olarak bankalar yönlendiriliyor. Mesela, siz bankaya yatırıyorsunuz, o yatırım fonlarında bu değerlendirilebiliyor, burada bankanın sorumluluğu var ama neticede, banka böyle bir yere yatırıp bir serbest fona, riski yüksek bir fona yatırdıysa bankanın bir zararı oluşacaktır, kamu zararı oluşacaktır. Bu konuyla ilgili de bir araştırma yaptınız mı? Yapmadıysanız da yapmanız hepimiz açısından önemli olacak. Şimdi, ÇEDES kapsamındaki projeler, sosyal güvenlikle ilgili projeler, mesleki eğitimle ilgili projeler, bu protokoller -benim baktığım- genelde bunlarla ilgili protokolleri yapmışsınız. MESEM kapsamında çocuk işçilerimiz çalıştırırken -14-17 yaş arasında, biliyorsunuz- vefat ediyorlar, hayatını kaybediyorlar. Ağır sanayide de çalışmaması gerektiği hâlde çalıştırılanlar var. Sizin rakamlarınıza göre 2026 yılı içerisinde hayatını kaybeden 37 öğrencimiz var çalışırken. Ben diğer rakamlara baktığım zaman, inşaatlarda falan da çalışan öğrenci olanları da dikkate alırsanız, çocuk işçiliği, çocuk kazaları, iş kazaları yani 50 çalışandan 1'i hemen hemen kaza geçirmiş, sayı 95'leri buluyor. Benim seçim bölgem Karabük'te de maalesef böyle bir kaza geçiren öğrencimiz oldu, geçen yıl da söylemiştim, hayatını kaybetti, Yağız Yıldız. Ve bunun gibi çok öğrencilerimiz, çocuklarımız hayatlarını kaybediyorlar. Bunun önlemiyle ilgili bakanlıklar arası denetim mekanizmasında bir çelişki oluyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının iş müfettişlerinin denetlemesi gereken konular var ama yeterli iş müfettişlerinin görevlendirilmediğini görüyoruz. Sizin sözleşmesini feshettiğiniz işletmeler var, rakamlar var ama buna rağmen buradaki öğrencilerimizin, çocuklarımızın hayatını kaybetmesini engelleyemiyoruz, önleyemiyoruz. Bununla ilgili farklı bir yol ve strateji izlenmesi gerekiyor. İlgili bakanlıkların bir araya gelip denetim mekanizmasını daha da güçlendirip bu olayı çözmeleri gerekir. Yine, bir sorun, örgün öğretimdeki öğrencilerimize ücretsiz yemek verilmesiyle ilgili. Her yıl biz bunu söylüyoruz çünkü genel olarak baktığımız zaman, yoksulluk sınırının altında yaşayan üçte 1 oranında evlatlarımız var, çocuklarımız var. Bunların önemli bir bölümü, beşte 1'i okula aç gittiği ifade ediyorlar, yeterince beslenemediklerini ifade ediyorlar. İstatistiklere baktığımız zaman da çocuk bodurluk oranının son beş, altı yılda yüzde 5'lerden yüzde 10'lar civarına çıktığını görüyoruz. Deprem bölgesinde yüzde 12, 13, 14'ü bulanlar var. Biz önerge de vereceğiz bu konuyla ilgili. Ücretsiz yemek verilmesi olayını önemsiyoruz. Önergemizde de Sayın Bakanım, 371 milyarlık bir ödenek teklifimiz olacak bu konuyla ilgili olarak. Yine, bu teklifin içerisinde yönetim ve destek programının altına okullarımıza 100 bin temizlik görevlisi, 65 bin güvenlik görevlisi, 75 bin okul sağlığı hemşiresi, bir de en düşük memur maaşından hesaplanan tutarlar üzerinden 250 milyar da buna teklifimiz olacak. Vekil arkadaşlarımız burada, AK PARTİ'li ve MHP'li Komisyon üyeleri burada, biz muhalefet partileri olarak hepimiz buna da onay vereceğiz. Düşük olan ve genel bütçeden aldığı payı da düşen Millî Eğitim Bakanlığı bütçesine bu ödeneklerin, bu teklifimizin kabul edilmesini ve bu olayın artık çözülmesini arzu ediyoruz, buradan bir kez daha vurguluyoruz. Tabii, ücretli öğretmenlerin sorunu var, özel öğretmenlerin sorunu var, buradaki asgari ücrete yakın veya altında alan, on ay çalışan, yaz tatilinde çalışamayan ücretli öğretmenler var. Bunların sayıları 81 bin ile 100 bin arasında Türkiye genelinde. Bunların sorunlarının çözülmesi ve ilave atamaların yapılması, bütün bunlar çok çok önemli. Bir de bir şey dikkatimi çekti Sayın Bakanım, özellikle burada size de sormak istiyorum: Ben hem Hazine Maliye Bakanlığına hem Millî Eğitim Bakanlığına soru sormuştum, deprem sonrası okulların yapım projesini yapmak ve güçlendirmek için, yeni okullar da yapmak için 165 milyon USD İslam Kalkınma Bankasından 20/6/2025 tarihinde kredi kullanılmış Hazine garantisiyle. Bu kredi 20/6/2025 tarihinde kullanıldığı hâlde hâlen hiçbir okul yapımında, okulun güçlendirilmesinde, yeni okul yapımında... Çünkü 6 ilde 29 eğitim tesisini güçlendirmek, ilave yapmak veya yeniden yapmakla ilgili kullandırılan, kullanılan bir kredi Hazine Maliye Bakanlığı kredisiyle ama şu anda sizin verdiğiniz cevapta, bu cevaptan anlıyoruz ki danışmanlık, müşavirlik yapım sözleşmesi aşamasında olduğunu görüyoruz. Bu kadar ihtiyaç varken, depreme 104-105 milyar dolar para harcanmışken çok uzunca bir süre bu kaynağın kullanılmamasını ben genel politika olarak yanlış buluyorum. Hata kimdedir, oradadır, buradadır demek istemiyorum. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) CEVDET AKAY (Karabük) - Hazine Maliye Bakanlığındaysa orada, sizdeyse sizde. Bu sorunun çözülüp bir an önce bu kaynağın kullanılması... Çünkü buna bir taraftan faiz işliyor, maliyet işliyor. Teşekkür ederim. --- **Kaynak gösterme:** Cevdet Akay (CHP, Karabük). “Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tutanağı, 12 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/cevdet-akay-2026-11-12-ham-tutanak-1 (erişim: 13 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92337 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.