# Adalet ve Kalkınma Partisi olarak laiklikle ilgili bir problemleri olmadığına ve Anayasa değişikliği bağlamında laiklikle ilgili bir gündem ve tartışmanın olmadığına ilişkin açıklaması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 26. Dönem)
- **Konuşmacı:** Coşkun Çakır (AK Parti, Tokat)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim
- **Tarih:** 26 Nisan 2016
- **Gündem:** Adalet ve Kalkınma Partisi olarak laiklikle ilgili bir problemleri olmadığına ve Anayasa değişikliği bağlamında laiklikle ilgili bir gündem ve tartışmanın olmadığına ilişkin açıklaması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=48144
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/coskun-cakir-26-2016-04-26-adalet-ve-kalkinma-partisi-olarak-laiklikle-ilgili-bir-problemleri-olm

> Coşkun Çakır (AK Parti), 26 Nisan 2016 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Adalet ve Kalkınma Partisi olarak laiklikle ilgili bir problemleri olmadığına ve Anayasa değişikliği bağlamında laiklikle ilgili bir gündem ve tartışmanın olmadığına ilişkin açıklaması); konuşma 280 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

COŞKUN ÇAKIR (Tokat) – Teşekkür ederim.

Bitiriyorum.

Birileri laikliği benimser ya da benimsemez, asla zorla benimsetilemez ancak yasalarda var olduğu müddetçe de elbette buna uymak durumundayız. Ancak kör değiliz, hafızamız kaybolmuş değil, bu ülkenin geçmişi, Cumhuriyet Dönemi’nde -belki Tanzimat’tan sonra bile alınabilir ama özellikle Cumhuriyet Dönemi’nde- laikliğin uygulamasıyla ilgili ortaya çıkan dünya kadar ama dünya kadar sorunla karşı karşıya kaldık. O bakımdan, biz laikliği tartışırken, hiçbir zaman laikliğe karşı olduğumuzu değil, aksine laikliğin uygulamasından kaynaklanan ve tırnak içinde ifade etmiş olduğumuz ve çokça literatürde yer alan laikçi uygulamalardan hep şikâyet ettik.

Son söz: Anayasa Komisyonu Başkanımız da açıkladığı için ben bir daha tekrar etmiş oluyorum bunu. Anayasa değişikliği tartışmaları bağlamında ne dün ne bugün ne de yarın devam edeceğimiz tartışmalar bağlamında laiklikle ilgili ne bir ifademiz var ne bir kanaatimiz var, değiştirmektir, şudur budur…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

COŞKUN ÇAKIR (Tokat) – …hiç tartışmasını bile yapmadığımız bir husustur, bir meseledir bu mesele. O bakımdan, meseleyi bu şekilde görmek lazım. Ancak özgürlükler bakımından da laiklik de tartışılabilir, laiklik meselesini de tartışmaktan kaçınmayalım.

Bir cümle daha, izin verirseniz söylemek istiyorum Sayın Başkanım. İlmin kapısı kabul edilen Hazreti Ali Efendimize atfedilen bir tartışma vardır, benim çok sevdiğim öğrencilerime anlattığım, bu tartışma şudur: Hazreti Ali birisiyle tartışır. O kişi Allah’a inanmadığını, özellikle ahirete inanmadığını söyler. Hazreti Ali de “Bak, ahiret inancı önemlidir.” falan diyerek anlatır, hatta şunu söyler: “Bir an düşünelim, Allah yok, ahiret yok.” O arada birileri müdahale eder: “Ya, Hazreti Ali, bu nasıl bir tavır.” falan diye. Hazreti Ali ilimde o kadar ileri gitmiş bir kişi ki Ali Efendimiz, der ki: “Ya, bir an öyle varsayalım, eğer Allah yoksa, ahiret yoksa sen belki kazançlı çıkabilirsin ama ya varsa.” (MHP sıralarından gürültüler)

---

**Kaynak gösterme:** Coşkun Çakır (AK Parti, Tokat). “Adalet ve Kalkınma Partisi olarak laiklikle ilgili bir problemleri olmadığına ve Anayasa değişikliği bağlamında laiklikle ilgili bir gündem ve tartışmanın olmadığına ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim tutanağı, 26 Nisan 2016. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/coskun-cakir-26-2016-04-26-adalet-ve-kalkinma-partisi-olarak-laiklikle-ilgili-bir-problemleri-olm (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=48144

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.