# Iğdır ilimizin 14 kasım 1920tarihinde düşman işgalinden kurtuluşu - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Cüneyit Karabıyık (AK Parti, Van) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 18. Birleşim - **Tarih:** 14 Kasım 2006 - **Gündem:** IĞDIR İLİMİZİN 14 KASIM 1920TARİHİNDE DÜŞMAN İŞGALİNDEN KURTULUŞU - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c135/b018/tbmm221350180023.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/cuneyit-karabiyik-22-2006-11-14-igdir-ilimizin-14-kasim-1920tarihinde-dusman-isgalinden-kurtulusu > Cüneyit Karabıyık (AK Parti), 14 Kasım 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 18. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: IĞDIR İLİMİZİN 14 KASIM 1920TARİHİNDE DÜŞMAN İŞGALİNDEN KURTULUŞU); konuşma 501 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CUNEYİT KARABIYIK (Van) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, önce hepinizi saygılarımla selamlıyorum İğdır'ın 14 Kasım 1920 tarihinde kurtuluşunun yıl donumu münasebetiyle huzurunuzda bulunuyorum Partimizin İğdır'dan milletvekili olmadığından, uç milletvekili arkadaşımla birlikte bendeniz de İğdır'dan sorumlu milletvekili ve İğdır Lisesinde okuyup mezun olan bin olarak, İğdırlılara olan sevgi ve saygımdan dolayı, bu bayramı kendileriyle paylaşmak isledim Bu nedenle, buradan, butun İğdırlı hemşehrilerimin kurtuluş bayramlarını kutluyor, en derin sevgi ve saygılarımı sunuyorum (AK Parti sıralarından alkışlar) "İğdır" kelimesi, halk arasında, yöremizde "İğdır" olarak biliniyor Ben, şu anda, yüce Mecliste İğdır'dan bahsetmek istiyorum Ağrı Dağı, pancar tarlaları, İğdır Ovası ve pamuğuyla Doğu'nun Adana'sı olan İğdır'dan soz etmek istiyorum İğdır -yanı "İğdır" kelimesinden gelmektedir- yirmi dört Oğuz boyundan birisidir ve Oğuz Han'ın torunudur, Cengiz Han'ın oğludur İğdır Dolayısıyla "iyilik, ululuk, büyüklük" anlamına gelen bu kelime tarihte de önemli yer almaktadır Tevrat'a göre, Nuh Tufanı'ndan sonra, Nuh'un Gemısı'nın Ağrı Dağı'na oturmuş olduğu ve Nuh'un uç oğluyla, insanlığın buradan dünyaya yayıldığı söylenmektedir İğdır Ovası "Sürmeli Çukuru" olarak bilinir, İğdır, Tuzluca ve Aralık buradadır Burada, dünyada kurulmuş olan 25 devlet gelmiş geçmiştir Bizanslılar, Selçuklular, Moğollar, ilhanlılar, Akkoyunlular, Karakoyıınlular ve nihayet İranlılar, Ermeniler, Osmanlılar ve Türkiye Cumhuriyeti devleti bunlardan bazılarıdır Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, doksan yıl Çarlığın esaretinde kalan İğdır, yanı Sürmeli Sancağı, 1917 ihtilali sırasında, Turk-Ennem Sancağı icra Komıtcsı'nce ıdaıe edilirken, Ermenilerin burada yaşayan Türk halkına yapmış olduğu mezalimlere karşı, yörede yaşayan Türkler İğdır'da, Aralık'ta, Tuzluca'da, Karakoyunlu'da toplanarak teşkilatlanmış ve korumasız ahaliyi korumaya çalışmışlardır Osmanlı ordusu 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi hükümleri gereği bölgeden çekilirken, savunmasız kalan halka karşı Ermenilerin mezalime girişmeleri ve burada yöre halkı, yanı Nahçıvan, İğdır, Tuzluca, Aralık ve Revan'da yaşayan halk bir araya gelmiş ve 1918 yılında Araş Türk Hükümetim resmen kurmuşlardır Değerli Başkan, çok kıymetli milletvekilleri arkadaşlarım. Araş Türk Cumhuriyeti Hükümetinin kuruluşu 9'uncu Ordu Komutanı Yakup Şevki Paşa tarafından desteklenmiş ve Ermenilere karşı mücadele vermiştir Bölgede otorite boşluğu olması nedeniyle istanbul Hükümeti, Kâzım Kara- bekırPaşa'yı 15'ıncı Ordu Komutanı olarak 1919 yılında Erzurum'a göndermiştir Kâzım Karabe- kır Paşa burada yaptığı çalışmalarda, İğdır'ın, Sarıkamış'ın, Kağızman'ın ve Oltu'nun mutlaka millî sınırlar içerisinde kalması gerektiğini vurgulayarak çalışmalarını sürdürmüştür, çunku Türk yurdunun, Anadolu'nun kurulmasının bu bölgenin elinde olması gerektiğine inanılmıştır Nihayet, Kâzım Karabekır Paşa, çalışmaları, bölge halkından aldığı destekle, insanlarımızın kahramanca mücadelesi sonucu, 14 Kasım 1920 tarihinde İğdır düşmanın elinden kurtarılmıştır ve Türk yurduna katılmıştır Sayın Başkan, çok değerli milletvekili arkadaşlarım, burada kadirşinaslığın bir örneği olarak yörede mücadeleye katılmış olan ve emeği geçen insanların isimlerinden bahsetmek ıslıyorum, yanı isimlerinden bahsetmeden geçemeyeceğim Katliama maruz kalan insanlarımız, İğdır'da, Mclckh'de, Aralık'ta, Gazıler'de ve Tuzluca'da bir araya gelmişler Gazıler'den Şamil Bey, Tuzluca'dan Hacı Abdullah Ağa, Kadım Sevilmiş, Nevruz Alı Akçakgıl bu insanlardan birisidir Dolayısıyla, kahramanca mücadele veren İğdırlılar İğdır'ı ülkeye kazandırma konusunda buyuk gayretler göstermişlerdir (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN Sayın Karabıyık, lütfen, toparlar mısınız Buyurun CUNEYIT KARABIYIK (Devamla) - Buyuk Türk milletinin, mukaddes Türk yurdunun müdafaası ve ebediyen yaşaması uğruna can veren azız şehitlerimizin ve ulu geçmişlerimizin kutsal hatıraları omınde saygıyla eğilirken, sız değerli milletvekillerine de en derin saygı ve sevgilerimi sunuyorum (AK Parti ve Anavatan Partisi sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Cüneyit Karabıyık (AK Parti, Van). “Iğdır ilimizin 14 kasım 1920tarihinde düşman işgalinden kurtuluşu”. TBMM Genel Kurulu, 18. Birleşim tutanağı, 14 Kasım 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/cuneyit-karabiyik-22-2006-11-14-igdir-ilimizin-14-kasim-1920tarihinde-dusman-isgalinden-kurtulusu (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c135/b018/tbmm221350180023.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.