# Toprak koruma ve arazi kullanımı kanununa bir geçici madde eklenmesi hakkında (s.s.1252) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Durdu Mehmet Kastal (AK Parti, Osmaniye) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim - **Tarih:** 16 Kasım 2006 - **Gündem:** TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIMI KANUNUNA BİR GEÇİCİ MADDE EKLENMESİ HAKKINDA (S.S.1252) - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c135/b020/tbmm221350200518.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/durdu-mehmet-kastal-22-2006-11-16-toprak-koruma-ve-arazi-kullanimi-kanununa-bir-gecici-madde-eklenmesi-h > Durdu Mehmet Kastal (AK Parti), 16 Kasım 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIMI KANUNUNA BİR GEÇİCİ MADDE EKLENMESİ HAKKINDA (S.S.1252)); konuşma 750 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) DURDU MEHMET KASTAL (Osmaniye)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri. Toprak Koruma ve Arazı Kullanımı Kaııunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi üzerine şahsım adına soz almış bulunuyorum, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum Türk tarımının gelişmesi için Hükümetimiz tarafından çıkarılan. Tarım Çevre Kanunu, Tohumculuk Kanunu, Uıetıcı Birlikleri Kanunu, Tarım Sigorta Kanunu gibi önemli kanunlardan bin de Toprak Koruma ve Arazı Kullanımı Kanunu'dur Toprak kaynaklarımızın korunması, geliştirilmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanarak en ust düzeyde ureiımdc kullanılmasını amaçlayan 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazı Kullanımı Kanunu yasalaşarak yürürlüğe girmiş olmasına rağmen, halkımıza tanıtımının yapılamadığı anlaşılmıştır Kanun'un yürürlüğe girdiği günden bugüne kadar uygulamada bazı aksaklıkların meydana gelmiş olduğu ve bazı maddelerin revıze edilmesi ihtiyacı doğduğu, bu çerçevede Kanun'un bazı maddelerinin uygulamada karşılaşılan sıkıntıları bertaraf etmek amacıyla değiştirilmesi zorunluluğu ve Kanun'a bazı fıkraların ve maddelerin eklenmesi suretiyle soz konusu eksiklik ve aksaklıkların giderilmesi gerektiğinden bu teklif hazırlanmıştır Maddelere geçildiğinde, getirilen değişikliklerin oncmı ortaya çıkacaktır 2'ncı maddede Ülkemiz açısından hayatı önem taşıyan tarım işletmelerinin ve tarımsal arazilerin bölünmeleri tarım sektörünü ve tarımsal işletme ekonomisini zayıflatmaktadır Oylc ki, Avrupa'da 170 dekar, yanı 170 donum olan. Amerika'da I 500 dekar olan ortalama arazı büyüklüğü Türkiye'de 55 dekara düşmüştür Türkiye'de tarım arazileri miras hukuku yoluyla zaman içerisinde parçalanmış veya bölünmüştür Boylc bir yapıda kârlı bir üretim yapmak, verimli bir ekonomik faaliyette bulunmak, verimli bir tarımsal üretim yapmak imkân ve ihtimali yoktur Türkiye'nin tarımla ilgili temel sorunlarından birim. Hükümetimiz, miras hukukunda gerekli düzenlemeleri yapmak için. Tarım Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı ile işbirliği yaparak çözmeye çalışmaktadır Ama, bu tasarıyla bir tanım getiriliyor ve bir parsel büyüklüğü tarifi yapıp sınırlama getirilmektedir Böylece, mutlak tarım arazileri ve özel urun arazilerinde 2 hektar, dikili tarım arazilerinde 0.5 hektar, ottu altı tarımı yapılan arazilerde 0,3 hektar ve marjinal tarım arazilerinde 2 hektardan kuçuk olamaz, tarım arazileri bu büyüklüklerin altında ifraz edilemez, bölünemez veya kuçuk parsellere ayrılamaz sattı getirilmektedir 3'uncu maddede ise, 5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu'nun I3'uncu maddesinde belirtilen yetkilerin valiliklere devredilmesi suretiyle Bakanlığın yetkilerinin daha etkin ve verimli bir şekilde uygulanması sağlanmıştır Yörelerde Kanun'a aykırı olarak tarım arazilerinde yapılaşmaları, valiliklerin daha sıkı takıp etme imkânı da sağlanmış olacaktır Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Karayolları Genel Muduıluğu, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve diğer kurumlar, yatırımlar sırasında yüksek kamulaştırma bedeli ödemek zorunda kalmaktadır Kurumların veya kuruluşların ihtiyaç duyulan yerlerde toplulaştırma yapmak suretiyle, hem kendi butcel erin den tasarrufta bulunmaları sağlanacak hem de ülke tarımına ve ekonomisine katkı sağlanmış olacaktır (x) 1252 S Saydı Basmayazı 15 II 2006 tarihli 19 uncu Bu leşim Tutanağına eklidir Kırsal alanda kamu yatırımları için araziye gerek duyan idareler, mevcut durumda, bu arazilerin güzergâh veya yatırım alanına isabet eden bölümlerim ifraz etmek ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun değişik 8'ıncı maddesi uyarınca öncelikle satın alma usulünü es.as almak suretiyle ka- mulaştırarak boşaltmaya ve inşaata hazır hale getirmeye çalışmaktadır Kamulaştırma bedelinin tespiti takdir komisyonlarınca yapılmakta, arazı maliklerinin bu bedellere itiraz etmesi halinde kamulaştırma yuku artmaktadır Aynca, toplulaştırma çalışmalarında, mevcut şekliyle, arazı maliklerinin katılımcılığının sağlanması mumkun olamamaktadır Bu durumda arazı toplulaştırması metodunu kullanarak soruna daha katılımcı ve daha demokratik bir çozum bulunması, devletimiz üzerindeki ağır kamulaştırma yukunun azaltılması gerektiğim ortaya çıkarmıştır 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazı Kullanımı Kanunu'nun I7'ncı maddesinin ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere yapılacak düzenlemeyle, köylerimizde ihtiyaç duyulan toplulaştırmalar için koy tüzel kişilikleri ve kooperatifler kanalıyla arazı maliklerinin katılımcılığı temin edilmiş olacaktır Kamu idarelerince, gerekli görülen hallerde, kendi hizmet konularıyla ilgili özel arazı toplulaştırmasını talep ederek, kamulaştırmaya ihtiyaç duyulan koy veya kısmı bir alandaki kadastral parsellerin toplulaştırma kapsamında yeniden düzenlenmesiyle, o yöredeki mevcut hazme arazilerinin istenilen şerıtvarı güzergâha veya fiziki tesisler için en uygun yerlere, toplulaştırma çalışmasıyla kaydırılması suretiyle, kırsal alanda otoyol, bölünmüş yol, ana ulaşım yolları, demir yolları, ana sulama drenaj kanalları, barajlar, göletler ve taşkın koruma a I arı I an. arıtma tesisten, enerji üretimine yönelik tesisler, kırsal alanda kamunun yapacağı fabrikalar, okullar, sportif tesisler, havaalanları ile diğer kamu yatırımları için alan temin edilebilecektir Bunun yanı sıra, hazine arazilerinin bulunmadığı veya yetersiz olduğu toplulaştırma alanlarında ise, fiziki tesislerin kamulaştırma sınırına bağlı kalınmadan arazı maliklerinden gereken miktardaki araziyi piyasa fiyatına satın almak suretiyle, kamu idarelerince önceden arazı edinilebilecektir Hisseli mülkler de dahil taşınmaz maliklerinden gönüllülük esasına dayalı olarak uygun fiyattan, problemsiz veya davasız olarak satın alınan bu araziler, akabinde toplulaştırma tekniğiyle yatırım yapılacak alanlara kaydınlabilecektir Böylece, inşa edilmesi planlanan kamu tesisi üzerine isabet etmeyen hazine arazilerinin ve önceden ilgili idarelerce itirazsız, uygun fiyatta, özel veya tüzel hukuk kişilerden anlaşma yoluyla sağlanan arazilerin soz konusu amaçlar doğrultusunda kullanımlarının yolu açılarak, kamulaştırma yuku yüzde 70'lere varan oranda azalacaktır Görüşmekte olduğumuz kanunun çiftçimize ve ülkemize hayırlı olmasını diliyor, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Durdu Mehmet Kastal (AK Parti, Osmaniye). “Toprak koruma ve arazi kullanımı kanununa bir geçici madde eklenmesi hakkında (s.s.1252)”. TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim tutanağı, 16 Kasım 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/durdu-mehmet-kastal-22-2006-11-16-toprak-koruma-ve-arazi-kullanimi-kanununa-bir-gecici-madde-eklenmesi-h (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c135/b020/tbmm221350200518.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.