# Kahramanmaraş'ındüşman işgalinden kurtuluş münasebeti hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Durdu Özbolat (CHP, Kahramanmaraş) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 63. Birleşim - **Tarih:** 12 Şubat 2008 - **Gündem:** KAHRAMANMARAŞ'INDÜŞMAN İŞGALİNDEN KURTULUŞ MÜNASEBETİ HAKKINDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/durdu-ozbolat-23-2008-02-12-kahramanmaras-indusman-isgalinden-kurtulus-munasebeti-hakkinda > Durdu Özbolat (CHP), 12 Şubat 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 63. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAHRAMANMARAŞ'INDÜŞMAN İŞGALİNDEN KURTULUŞ MÜNASEBETİ HAKKINDA); konuşma 702 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) DURDU ÖZBOLAT (Kahramanmaraş) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün 12 Şubat. Kahramanmaraş ilinin düşman işgalinden kurtuluşunun 88’inci yıl dönümü münasebetiyle gündem dışı söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygılarımla selamlıyorum. Sözlerime başlamadan önce, Almanya’da hunharca katledilen 9 Gaziantepli hemşehrime Tanrı’dan rahmet, ailelerine başsağlığı diliyorum. Bilindiği üzere, Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşı süresince birçok cephede çarpışmıştır. Bu cephelerde eşine az rastlanır mücadeleler verilmiş, kahramanlık destanları yazılmıştır. Ama müttefiklerin savaşı kaybetmesi üzerine mağlup sayılmış ve ülke toprakları itilaf devletleri tarafından paylaşılmıştır. Adana 20 Aralık 1918’de işgal edilmiş, 5 Ocak 1922’de kurtuluşa kavuşmuş; Şanlıurfa 7 Mart 1919’da işgal edilmiş, 11 Nisan 1920’de kurtuluşa kavuşmuş; Gaziantep 15 Ocak 1919’da işgal edilmiş, 25 Aralık 1921’de kurtuluşa kavuşmuştur. Maraş ilimiz, 22 Şubat 1919’da İngilizler, 29 Ekim 1919’da da Fransızlar tarafından işgal edilmiştir. Fransız işgalinden iki gün sonra “Uzunoluk” olayı olarak bilinen “Sütçü İmam” olayı ve 28 Kasım 1919’da “Bayrak” olayı diye bilinen üzücü hadiseler meydana gelmiştir. Bu sırada İngilizlerle başlayan ve Fransızlarla hat safhaya ulaşan Ermenilerin taşkınlıkları dayanılmaz bir boyuta ulaşmıştır. Fransızların Ermeni iş birlikçilerle birlikte şehirde uyguladıkları baskı ve zulümler yurt genelinde büyük yankı bulmuştur. Mustafa Kemal o dönemde bu yaşananları Sivas’ta takip ediyor ve yurt genelinde mitingler düzenlettiriyordu. Sivas Kongresi’nde alınan kararlar neticesinde, 29 Kasım 1919 tarihinde Maraş’ta Kuvayımilliye teşkilatını kurdurdu, başına da Yüzbaşı Selim ve Yüzbaşı Kılıç Ali Bey’i görevlendirdi. Maraş ve civarında devam eden hadiseler Fransızlara Maraş’ın sonuna kadar savunulacağını ve Türklerin bu bölgeyi kolay kolay teslim etmeyeceklerini anlatmıştı. Mustafa Kemal’i örnek alan müdafaa-i hukuk cemiyetleri de İstanbul’daki itilaf yüksek komiserlerine benzer protestolar göndermeye başladılar. Bu protestolar o kadar yoğun bir hâl aldı ki, Suriye’deki Fransız Yüksek Komiseri George Picot, Mustafa Kemal’le görüşmeler yapmak üzere, 1919 Aralığında Sivas’a gitti. Mustafa Kemal, Picot’tan Kilikya’nın Fransızlarca boşaltılmasını istedi, yoksa Türk halkının savaşa devam edeceğini açık bir dille anlattı. O sıralarda, Türkiye’nin Güney Doğu sınırlarını güvenlikle koruyabilmek için Türk-Arap iş birliği son derece önemliydi. Suriye’nin birçok yerinde Türk, Arap ve Çerkezlerin katıldıkları örgütler kurulmuştu. Mustafa Kemal bu örgütleri harekete geçirerek, Fransızları Suriye’de meşgul edip millî kuvvetleri Maraş’ta yenilgiye uğramaktan kurtardı. Maraş şehri içinde 21 Ocak 1920’de başlayan ve yirmi iki gün süren çatışmalar ilk günlerin şaşkınlığıyla bir aleyhte gelişme göstermiş olsa bile, Mustafa Kemal ve arkadaşları adına Heyeti Temsiliye duruma el koydu. Millî kuvvetlerin başına, Sivas’tan Maraş’a subaylar göndererek millî kuvvetleri düzenli bir hâle getirdi. Bu kanlı çarpışmalar Maraşlıları asla yıldırmadı. Maraş’taki bu çetin savaş 11-12 Şubat gecesi Fransız ve Ermeni askerlerin şehri terk ederek İslâhiye istikametine firar etmeleriyle sonuçlandı. Kuvayımilliye’nin bu zaferi pek memnuniyet yarattı. 5 Nisan 1925 yılında Kahramanmaraş’a istiklal madalyası verildi. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kurtuluş mücadelesinin önemli bir parçası olan Maraş direnişinde sembol hâline gelen Uzunoluk (Sütçü İmam) ve Bayrak olayı elbette ki ateşleyici bir unsurdur. Bu tür kişiler ve olaylar toplumların tarihinde önemli bir yer edinmişlerdir. Bizim tarihimizdeki yeri de yadsınamaz. Ama, benim sizlere vurgulamaya çalıştığım lokomotif güç, Kuvayımilliye ruhu ve Mustafa Kemal önderliğindeki örgütlenme bilincidir. Kurtuluş ve kuruluş döneminden bugüne ülkemiz üzerinde oynanan oyunlar -ortaya konularak- kahramanlık destanlarına maalesef gölge düşürmüştür. Dış odaklı sergilenen bu oyunlar her dönemde kendine yerli iş birlikçi bulmakta zorlanmamıştır. Bunun en üzücü örneklerini Maraş, Çorum, Sivas, Malatya ve Doğu-Güney Doğu olaylarında görmek mümkündür. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kurtuluş ve kuruluş mücadelesini ortaya koyduğumuz ruha ve örgütlenme bilincine bugün her zamankinden daha çok ihtiyacımız var. İçinde bulunduğumuz şartlar kuşatılmışlığın bir göstergesidir. Topraklarımız ve bankalarımız yabancılara satılıyor. Her türlü ulaşım ve haberleşme sistemimiz yabancıların denetimi altına giriyor. Limanlarımız bizim olmaktan çıkıyor. Dev iletim şirketlerimiz yabancıların eline geçiyor. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun Sayın Özbolat. DURDU ÖZBOLAT (Devamla) – Televizyon, radyo ve gazeteleri yabancı parası satın alıyor. Mustafa Kemal dün “Milleti kurtaracak yine milletin kendi iradesi ve azmidir, manda kabul edilemez.” diyordu. Bu sözün ne kadar anlamlı ve önemli olduğunu gösteren hadiseler bugün büyük bir üzüntü ve kaygıyla yaşanıyor. Değerli milletvekilleri, Avrupa’nın bütün ilerlemesine, yükselmesine karşılık Türkiye tam tersine gerilemiş ve düşüş vadisine yuvarlanmıştır. Artık, vazifeyi düzeltmek için mutlaka Avrupa’dan nasihat almak, bütün işleri Avrupa’nın isteklerine göre yapmak, bütün dersleri ABD’den almak gibi birtakım zihniyetler belirdi. Halbuki, hangi istiklal vardır ki yabancıların nasihatleriyle, yabancıların planlarıyla yükselebilsin? Tarih böyle bir hadiseyi kaydetmemiştir. Sözlerime son verirken, o günden bugüne ülkemizin ve Maraş’ın kurtuluşu uğruna şehit düşen kardeşlerimizin hatıraları önünde saygıyla eğilir, gazilerimizi de hürmetle selamlarım. Yüce Meclisi saygılarımla selamlıyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Durdu Özbolat (CHP, Kahramanmaraş). “Kahramanmaraş'ındüşman işgalinden kurtuluş münasebeti hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 63. Birleşim tutanağı, 12 Şubat 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/durdu-ozbolat-23-2008-02-12-kahramanmaras-indusman-isgalinden-kurtulus-munasebeti-hakkinda (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.