# Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.880)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Dursun Akdemir (Iğdır)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim
- **Tarih:** 12 Mayıs 2005
- **Gündem:** YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.880)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/dursun-akdemir-22-2005-05-12-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapi

> Dursun Akdemir, 12 Mayıs 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.880)); konuşma 490 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

DURSUN AKDEMİR (Iğdır) - Evet, konuşacağım.

BAŞKAN - Buyurun Sayın Akdemir.

DURSUN AKDEMİR (Iğdır) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; 880 sıra sayılı yasa tasarısının 3 üncü maddesi üzerinde verdiğim önerge üzerine söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekili arkadaşlarım, Türkiye'nin en önemli sorunlarından birisi, bölgeler arasında ekonomik dengesizliklerdir. Bu dengesizlik, özellikle, ülkemizin Doğu Anadolu Bölgesinde olduğu için, bunu gidermek, hemen hemen tüm hükümetlerin uğraştığı konu olmuş, devlete ve özel sektöre, bu arada, önemli görevler düşmüştür. Bu bölgesel dengesizlikleri ortadan kaldırmak amacıyla, özel sektör yatırımlarının söz konusu bölgelere kaymasını daha çok özendirecek ve sağlayacak düzenlemeler yapılması gerekmektedir. Halbuki, çıkarılan yasanın, bölgeler arasında, gerçekten, farklılıklar yarattığı ortaya çıkmıştır. Biraz önce konuşmacıların verdiği örneklerden ve Denizli Milletvekili Sayın Ümmet Kandoğan arkadaşımın valiliklerden aldığı yazılardan, genellikle Doğu Anadolu Bölgesi illerinin büyük çoğunluğuna yatırımın gitmediği ortadadır. Iğdır'da bir şey yoktur, Ardahan'da yok, Kars'ta yok, Ağrı'da yok, Bingöl'de yok, Bitlis'te, Hakkâri'de yok. Dolayısıyla, teşvik edelim derken, teşviksizliği ortaya koymuş olduk.

Bu çerçevede, özel sektör yatırımlarının gelişmişlik düzeyi düşük olan illere yönelmesini sağlarken, iller arasında ayırımcılığa, eşitsizliğe yer verilmemesi gerekirken, yer verilmiş oldu. Kalkınmada öncelikli illerin tamamı, görüldüğü gibi bu Teşvik Yasasından yararlanamamaktadır. Özellikle, ilan edilecek bu illerdeki 1 500 doları, 2001 yılındaki ülkenin ekonomik çıkmazda olduğu bir rakamı alarak vermiş olmanın anlamını bir türlü anlamış değilim. Burada büyük bir tezatlık var. Böylece, özellikle kalkınmada öncelikli yöreler kapsam içine alınması gerekirken, 50 ilin 45'i alınmış, kalkınmada öncelikli yörelerden 5 il bu kapsam dışında kalmıştır. Kırıkkale, Samsun, Karabük, Çanakkale, Zonguldak acaba niçin dışlandı?.. Halbuki, bunlar da kalkınması gereken bölgeler değil miydi?..

Bugün Türkiye, tarihinin en büyük işsizlik sorunuyla karşı karşıyadır. Büyük şehirlerde kapkaç artmış, güvenlik sorunu başgöstermiş, insanlar işsizlik neticesinde bunalıma girmiş, toplum her an sosyal patlamalarla karşı karşıya kalmıştır. Hükümetinizin enflasyon düştü naralarına karşın, siftah yapmadan dükkân kapatan esnaf iflasın eşiğindedir.

5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Hakkında Kanundan yararlanabilmek için, ekonomik dengelerin altüst olduğu, hızla değiştiği, ülkenin ekonomik krizde olduğu, demin de söylediğim yılı kriter almanın anlamı neydi?.. Ekonomik krizin olduğu bir dönemin baz alınmasının gerekçesini, teşvikten yararlanmayan özel sektör temsilcileri gibi ben de anlamış değilim.

Gözden kaçan bir hususu da belirtmek istiyorum. Hükümet, teşvikten yararlanan il sayısını artırırken, teşvikten yararlanma şartlarını giderek ağırlaştırdı. Böylece, öngörülen düzenlemeden daha da geriye giden bir düzenleme çıktı ortaya.

Bu kanunla öngörülen teşvikten yararlanabilmek için, istihdam konusunda herhangi bir sınırlama bulunmamakta iken, görüşülen tasarının 3 üncü maddesi incelendiğinde, yeni işe başlayan Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin teşvikten yararlanabilmesi için en az 30 işçi çalıştırmaları koşulunu getirmektedir. Böylece, istihdam konusunda, istihdamı zorlayıcı bir unsuru, hükümet kendi eliyle yasanın içine koyuyor.

Değerli arkadaşlarım, size sorarım: Doğu Anadolu Bölgesinde, Hakkâri İlinde ya da Ardahan'da, Iğdır'da, Ağrı'da bir adamın işyeri açabilmesi için sermayesini zaten yatırmak istemiyor. Bir de, siz ona mecburiyet koyarak ille de 30 işçi çalıştıracaksınız diyorsunuz. 30 işçi çalıştırabilmek için o işyerine koyacağı sermayenin miktarını herhalde Sayın Maliye Bakanımız çok iyi bilir. Dolayısıyla buna sınırlama koymamak ya da en az 10'a indirmek gerektiğini burada...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Dursun Akdemir (Iğdır). “Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.880)”. TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim tutanağı, 12 Mayıs 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/dursun-akdemir-22-2005-05-12-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapi (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
