# Yüksek öğretim kurumları teşkilatı kanunu ile 78 ve 190 sayılı khk lerde değ.yap.hk.kan.tas.(ss. 1039) 15 ilde üniversite kurulması hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Dursun Akdemir (Iğdır)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 46. Birleşim
- **Tarih:** 29 Aralık 2005
- **Gündem:** YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMLARI TEŞKİLATI KANUNU İLE 78 VE 190 SAYILI KHK LERDE DEĞ.YAP.HK.KAN.TAS.(SS. 1039) 15 İLDE ÜNİVERSİTE KURULMASI HAKKINDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/dursun-akdemir-22-2005-12-29-yuksek-ogretim-kurumlari-teskilati-kanunu-ile-78-ve-190-sayili-khk-ler-3

> Dursun Akdemir, 29 Aralık 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 46. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMLARI TEŞKİLATI KANUNU İLE 78 VE 190 SAYILI KHK LERDE DEĞ.YAP.HK.KAN.TAS.(SS. 1039) 15 İLDE ÜNİVERSİTE KURULMASI HAKKINDA); konuşma 911 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ANAVATAN PARTİSİ GRUBU ADINA DURSUN AKDEMİR (Iğdır) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ile 78 ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısının 1 inci maddesinin ek 65 inci maddesiyle ilgili olarak, Giresun'da kurulması düşünülen Giresun Üniversitesi hakkında Anavatan Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım; Partim ve şahsım adına Yüce Meclisi ve siz değerli milletvekillerini saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; kısaca, geçmişte üniversitelerde ne vardı, nasıl oldu, bugüne nasıl geldik, onu hatırlatmak istiyorum; çünkü, bugün, burada, üniversiteler sanki bugün kuruldu, hazırlandı, üniversiteler gökten zembille indi, geldi, Sayın Bakanımız da tabelayı asacak, bu üniversiteler olacak! Geçmiş yılların emeği var bunun üzerinde.

O nedenle, 1981 üniversite reformundan önceki on yıllarda Türk yükseköğretim sistemi, üç tür kurumdan oluşmaktaydı. Bunlardan bir tanesi üniversitelerdi. Sayın Anayasa Komisyonu Başkanımız dinlerse, üniversite reformundan bahsedeceğim çünkü. Üniversiteler, akademiler olarak mühendislik ve iktisat konusunda öğrenim yapan akademilerdi; iktisadî ve ticarî ilimler akademileri, meslek yüksekokulları ve eğitim enstitüleri şeklindeydi. Yükseköğretimin tüm düzeyleri için etkili ve koordineli bir merkezî planlama yoktu. Özellikle de, 60'lı ve 70'li yıllarda, yükseköğretim kurumlarının sayısı, çeşidi ve öğrenci sayılarıyla başka pek çok hususta gözlenen hızlı artış nedeniyle, üç kesimli yükseköğretim sistemi, bir süre sonra başarısızlık ve yozlaşma işaretleri vermeye başladı.

Esasen, çok partili sisteme geçtiğimiz günden günümüze kadar eğitimde ve öğretimde sürekli çağdaş değerleri kapsayan reform gereksinimi hep gündeme geldi; ama, hükümetlerin hiçbirisi başarılı bir reform yapamadı.

Bugünkü, üç yılını tamamlayan hükümetimiz de, reform girişimlerinde bulundu; ama, maalesef buzdolabına koydu.

Bunlara ek olarak, son yirmi yılda ortaya çıkan siyasî, sosyal ve ekonomik sorunlar, yükseköğretimi olumsuz etkiledi. Bu nedenle, 70'li yılların sonunda köklü bir reform kaçınılmaz oldu. Bu amaçla 1981 yılı reformu oluştu.

1933'teki Türkiye'nin büyük üniversite reformundan sonra gerçekleşen kapsamlı, en büyük reform 1981 reformudur. Yükseköğretim, bu dönemde, akademik, kurumsal ve idarî yönden önemli bir yeniden yapılanmaya girdi. Söz konusu kanun hükümleri ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 130 uncu ve 131 inci maddeleriyle kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde, özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip bir kuruluş olan Yükseköğretim Kurulu, tüm yükseköğretimden sorumlu tek kuruluş haline geldi. İşte, bu kurul, reformla birlikte, yükseköğretim sisteminde bir model ortaya çıkardı, değerli arkadaşlarım.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tüm akademiler, eğitim enstitüleri ve meslek yüksekokulları yeniden düzenlenmeye başlandı. Bazıları, uygun ve elverişli yerlerde yeni üniversiteler oluşturmak amacıyla birleştirildi; bazıları, yeni fakültelere dönüştürüldü ve kendi bölgelerindeki üniversitelere bağlandılar. Böylece, 1982'de kurulan 8 yeni devlet üniversitesi ve 1984'te kurulan bir özel üniversiteyle birlikte, toplam üniversite sayısı 19'dan 28'e çıktı 1982 yılında. Şimdi, 1982'den 92'ye geldiğimizde, ülkenin farklı bölgelerinde 24 yeni devlet üniversitesi kuruluyor.

Değerli arkadaşlarım, bu yeni devlet üniversiteleri, işte, bizim, şu anda kurduğumuz 15 üniversite gibi, yüksekokulları, fakülteleri kurulmuş, üniversite kurulmak üzere hazırlanmış bir altyapının üzerine kurulmuştur ve bu altyapı da, Özal Hükümetleri döneminde, 80-90 yılları arasında yapılan hazırlığın sonucuyla olmuştur. Dolayısıyla, 1992'de 24 üniversite birden kurulabilmiştir.

İşte, bugün de Sayın Erdoğan Hükümetinin de üzerinde çalıştığı ve kurmaya çalıştığı 15 üniversitenin temeli de, geçen, 92 yılından günümüze kadarki süre içerisinde gelip geçen hükümetlerin ve bu dönemde çalışan öğretim üyelerinin büyük gayretiyle kurulmuş olan fakülte ve yüksekokulların üzerine kurulan üniversiteler oluyor değerli arkadaşlarım. O nedenle, bugün, gecenin bu saatinde, milletin bu yüce kürsüsünden, emeği geçen bütün hükümetlere, bakanlara ve öğretim üyesi olarak, asistan olarak çalışan üniversite mensuplarına buradan teşekkür etmeyi bir vazife biliyorum ben. Onların o gayretli çalışmalarının bundan sonra da devam etmesini bekliyorum, temenni ediyorum.

Ancak, burada, tabiî, bu işlerin yapılabilmesi için, devlet memurlarının özlük hakları ne kadar önemliyse, üniversitede çalışan öğretim üyelerinin, asistanların, doçentlerin maaşlarının iyileştirilmesi, özlük haklarının iyileştirilmesi gerekiyor. Diyoruz ki, üniversitelerimiz, geleceğimizin garantisi, teminatıdır; ama, orada çalışan beyinlere siz yeterli ücret vermezseniz, bu beyinler göç ederler, yabancı ellere giderler, orada daha üretken olurlar. O nedenle, maaşlarını artırmalıyız öğretim üyelerinin.

Değerli kardeşlerim, bugün, burada, Giresun Üniversitesiyle ilgili bir önerge de verdik biz. Geçmişimizi bu şekilde andıktan sonra, Giresun Üniversitesine dönmek istiyorum. Giresun Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı olarak iktisadî ve idarî bilimler fakültesi, eğitim fakültesi, sağlık yüksekokulu, meslek yüksekokulu, Tirebolu Meslek Yüksekokulu, Alucra Meslek Yüksekokulu ve yeni oluşturulan sosyal ve fen bilimleri enstitüsünden oluşmaktadır. Burada bir eksik yapıldığı kanısına vardı Anavatan Grubu, bir önerge verdi. Dolayısıyla, mühendislik fakültesinin ilave edilerek bu üniversitenin kapsamlı bir üniversite olmasını sağlama açısından bu görevi burada gecenin bu saatinde yapmak istiyoruz; çünkü, mühendislik fakültesi kurulursa, öğretim üyesi itibariyle Karadeniz Teknik Üniversitesinin öğretim üyeleri, Giresun'a yakın olmaları dolayısıyla, eğitim ihtiyacını kısa sürede karşılayacak ve mühendislik fakültesinin gelişmesine vesile olacaktır. Siz değerli iktidar mensubu milletvekili arkadaşlarımın ve muhalefet milletvekillerinin oylarıyla bu mühendislik fakültesinin kabulünü arz ediyorum yüce makamınızdan.

Değerli arkadaşlar, ben, burada, Sayın Millî Eğitim Bakanımdan bir şey sormak istiyorum. YÖK Başkanlığının yazmış olduğu yazının bir maddesinde, 5 inci maddesinde -eylül ayında yazılmış- bir kadro talebi var; yerine getirilip getirilmediğini; çünkü, bu üniversiteler kurulurken bu kadro olayı çok önemlidir; onu sormak ve öğrenmek istiyorum.

Burada, 5 inci maddede aynen şöyle deniliyor: "Bazı üniversitelerimizin uzun zamandan beri ihtiyaç duyduğu bakanlığınızla yapılan çalışmalarda Türkiye Büyük Millet Meclisi ilgili komisyonlarında görüşülmesine rağmen kadük kalması nedeniyle kanunlaşamayan ekli 5 ve 6 sayılı listelerde yer alan akademik ve idarî kadrolarda ihdas edilmesi istenmektedir."

Sayın Bakanım, bu kadrolar ihdas edildi mi, yoksa, bundan sonra mı edilecek? Bu konuda aydınlatırsanız çok memnun olacağım.

Değerli arkadaşlar, kadirşinaslık adına biraz önce kurulması kararlaştırılan Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesinin kuruluşunda emeği geçen bir öğretim üyesi arkadaşımı anmak istiyorum buradan. Prof. Dr. Selahattin Salman; Eğitim Fakültesi oluşturulurken, binalar yapılırken her köşesine bir taş koyduğunda elinin izi vardır orada.

Dolayısıyla, bu şükranla kendisini anarken, Türkiyemize yeni üniversiteler kurulmasında emeği geçen herkese buradan minnettarlığımı bildiriyor, siz değerli milletvekili arkadaşlarımı ve Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Dursun Akdemir (Iğdır). “Yüksek öğretim kurumları teşkilatı kanunu ile 78 ve 190 sayılı khk lerde değ.yap.hk.kan.tas.(ss. 1039) 15 ilde üniversite kurulması hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 46. Birleşim tutanağı, 29 Aralık 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/dursun-akdemir-22-2005-12-29-yuksek-ogretim-kurumlari-teskilati-kanunu-ile-78-ve-190-sayili-khk-ler-3 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
