# Anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulması hakkındaki kanunda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifi (s.s.:462) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Egemen Bağış (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim - **Tarih:** 3 Mart 2010 - **Gündem:** ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİNİN HALKOYUNA SUNULMASI HAKKINDAKİ KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ (S.S.:462) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/egemen-bagis-23-2010-03-03-anayasa-degisikliklerinin-halkoyuna-sunulmasi-hakkindaki-kanunda-degis-2 > Egemen Bağış (AK Parti), 3 Mart 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİNİN HALKOYUNA SUNULMASI HAKKINDAKİ KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ (S.S.:462)); konuşma 927 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) DEVLET BAKANI EGEMEN BAĞIŞ (İstanbul) – Sayın Başkanım, teşekkür ediyorum. Bir kez daha katkıda bulunan, sorularıyla yorumlarıyla katkıda bulunan saygıdeğer milletvekillerine çok çok teşekkür ediyorum. Şimdi, Sayın Recep Taner ”Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızla ilgili ne gibi çalışmalar yapılıyor oy kullanabilmeleri için?” diye sordu. Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın büyük ölçüde yaşadıkları ülkenin başında Almanya geliyor. Almanya, şu an itibarıyla yaklaşık 3 milyon vatandaş ve soydaşımızın yaşadığı bir müttefikimiz. Alman makamları, orada yaşayan vatandaşlarımızın, diğer birçok ülkenin vatandaşının olduğu gibi, oylarını posta yoluyla kullanmalarını öneriyor. Alman makamları 3 milyon gibi çok büyük bir nüfusa sahip olan bir milletin, Almanya’nın çok farklı yerlerinde yaşayan bir ulusun, orada oy kullanma sürecinin Almanya’nın içerisinde yeni bir seçim kampanyası sürecine dönüşeceğini ve bunun kendi ekonomileri, kendi sosyal hayatları üzerinde etkileri olacağı düşüncesiyle, ancak oy kullanma sürecinin mektup yoluyla, zarf yoluyla yapılmasını öneriyor. Bu, bizim bugünkü Anayasa’mıza maalesef aykırı. Bizim Anayasa’mız, bireyin oyunu kendi gizliliği, mahremiyeti içerisinde kapalı bir mekânda kullanma şartını getirmiş. Biz, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza oy kullandırma konusunda farklı alternatifleri gözden geçirirken bu alternatifi de değerlendiriyoruz ama Anayasa’mıza aykırı olduğu görülüyor. Yüksek Seçim Kurulu da ancak vatandaşlarımızın kapalı bir mekânda tek başına oy kullanabilme imkânı olursa bunun Anayasa’ya uygun olacağını söylüyor. Yurt dışındaki vatandaşlarımızın oy kullanabilmelerini sağlamak bizim de en büyük arzumuz, Anayasa’mızın da bir gereği. On yedi yıl yurt dışında yaşamış ve dernekçilik yapmış, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Türk lobisinin kurulmasında görev almış bir kardeşiniz olarak onun nasıl bir duygu olduğunu ben de çok iyi biliyorum. Bu konuda bizzat kendim de çok çabalıyorum ama maalesef şu anda henüz bir çözüm bulunabilmiş değil. Ya burada hep beraber el ele vereceğiz, Anayasa’mızı değiştirip mektupla oy kullanmayı, Amerikan vatandaşlarının yaptığı gibi, işte İtalyan vatandaşlarının yaptığı gibi, birçok ülkenin vatandaşlarının başka ülkelerde yapabildiği gibi biz de yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın posta yoluyla oy kullanabilmesini sağlayacağız. Hatta ben geçenlerde, Letonya’da… Letonya Başbakanı kendi ülkelerinde yaşayan vatandaşlarının yüzde 32’sinin oylarını İnternet üzerinden kullandığını söyledi ve çok güvenilir bir sisteme kavuştuklarını söyledi ve bunu isteyen bütün ülkelerle de paylaştıklarını söyledi ama bunu yapabilmemiz için de yani bizim vatandaşlarımızın da İnternet’le veya posta yoluyla, teknolojiyi kullanarak oy kullanabilmeleri için de burada hep birlikte el ele verip Anayasa’mızda gerekli değişiklikleri yapmamız lazım, Seçim Kanunu’nda yapmamız lazım. “Parti kapatma konusunda ne düşünüyorsunuz?” diye soruldu yine Sayın Taner tarafından. Ben bu konuda, bakın, bugün gazetelere yansıyan Anayasa Mahkemesi Başkanımızın sözlerini çok anlamlı buluyorum. Sayın Haşim Kılıç demiş ki: “Kapatma dedikodusu sadece demokrasiye ve ekonomiye zarar verir. Bu işlere devletin mekanizmaları bakar, dedikodu mekanizmaları değil; itibar etmeyin. Biz hep söylüyoruz: Parti kapatmayla ilgili yasal düzenleme yapılmalı, bu tür kapatmalarla ilgili düzenleme yapılmalı. Siyasiler kendi içinde bunu halletmeli. Ancak ‘Hiçbir parti kapatılamaz.’ söylemi de pek doğru değil. Mesela ırkçılık, bölücülük ve ayaklanmalar çıkaran bir parti modern demokrasilerde de tolere edilmez. Avrupa’da da benzer uygulamalar var. Son kapatılmada Avrupa kriterlerini esas aldık.” demiş. Şimdi, gerçekten de daha bundan iki hafta evvel Çek Cumhuriyeti’nde, Avrupa Birliğinin üyesi olan Çek Cumhuriyeti’nde de bir siyasi partinin kapatıldığına hep beraber şahit olduk, Avrupa’da da var. Parti kapatılmasıyla ilgili davanın açılabilmesi için Meclisin onayının alınması bir alternatif olabilir ama bunları burada sizlerle birlikte değerlendireceğiz. Türkiye Cumhuriyeti’nin Sayın Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı, Başbakanı, Adalet Bakanı defalarca siyasi gruplarımızla bir uzlaşma noktasını aramak için çabalar içerisine girdi ama biz her Anayasa reformu, her Anayasa değişikliği ile ilgili bir çaba içerisine girdiğimizde “istemezük” tavrıyla karşı karşıya kalınca üzülüyoruz. O zaman da milletin vekillerine değil, milletin aslına gideriz düşüncesine kapılıyoruz. ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) – Güle güle. DEVLET BAKANI EGEMEN BAĞIŞ (İstanbul) – Hâlbuki milleti bu kadar yormadan burada kendi aramızda oturup… SIRRI SAKIK (Muş) – Ama yapabilecekleriniz var, yüzde 10’luk barajı siz yapabilirsiniz. DEVLET BAKANI EGEMEN BAĞIŞ (İstanbul) – Aklın yolu bir, bakın, mantıksızlığın, saçmalığın çok farklı yolları olabilir ama inanın aklın yolu bir. Onun için biz o bir yolda buluşabiliriz diye düşünüyorum. Sayın Öztürk, bir yabancı uzmanla ilgili soru sormuş. “Larry Taman” isimli bu yabancı uzmanı istihdam eden kurum Adalet Bakanlığımız değildir, Adalet Bakanlığımızla birlikte bir projede ortak çalışan Birleşmiş Milletler Kalkınma Ajansıdır. Daha evvel bir Cumhuriyet Halk Partisi milletvekilimizin hep beraber, hepimizin desteğiyle bu Meclisten ayrılarak gidip başkanlık yaptığı ve Türkiye’ye gurur yaşattığı Birleşmiş Milletler Kalkınma Ajansıdır. Sayın Derviş’in, biliyorsunuz, buradan hepimizin desteğiyle gidip en üst düzey Birleşmiş Milletler yetkilisi olmasını sağlayan kuruluştur. Şimdi, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın Yargı Reformunun Desteklenmesi Projesi kapsamında uzman görevlendirilmesi için yaptığı ilan üzerine toplam 75 kişi başvurmuş, UNDP tarafından yapılan değerlendirme sonucunda bu kişilerden 5 kişi mülakata davet edilmiş, alanındaki çalışmaları, deneyimleri ve bilgi birikimleri dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonunda soru önergesinde konu edilen yani sizin biraz evvel sorduğunuz, hatta yazılı olarak da sorup yazılı olarak da cevap aldığınız şahıs, uluslararası adli reform, demokratikleşme ve şeffaflık konularında uzmanlığı bulunan uluslararası bir danışman olduğu Birleşmiş Milletler Kalkınma Ajansı tarafından… ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) – Neyin uzmanı Sayın Bakan, profesör mü, doçent mi? Neyin uzmanı? DEVLET BAKANI EGEMEN BAĞIŞ (İstanbul) – Onu Birleşmiş Milletler Kalkınma Ajansına sorun. ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) – Niye sorayım canım? Adalet Bakanlığının işi. Sen yaptırıyorsun işi, ben niye onu sorayım ki? DEVLET BAKANI EGEMEN BAĞIŞ (İstanbul) – İstiyorsanız telefonlarını vereyim, onlara bir sorun. Onlar onu istihdam etmişler. ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) – Niye sorayım, siz ne iş yapıyorsunuz? DEVLET BAKANI EGEMEN BAĞIŞ (İstanbul) – Ama “Bu arkadaş müneccim midir?” diye sormuşsunuz. Onu ben bilemem. Biz falcılık yapmıyoruz, zihin okumuyoruz. ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) – Peki niye söylemiş? DEVLET BAKANI EGEMEN BAĞIŞ (İstanbul) – Bu maalesef sizin partinize has bir özellik. İnsanların gizli gündemi olduğunu iddia etmek, insanların başka düşüncelere sahip olduğunu iddia etmek, müneccimlik yetkisine sahip olduğunu iddia etmek bize has bir özellik değil. Onu, ben, sizin benden çok daha iyi bileceğinize inanıyorum. --- **Kaynak gösterme:** Egemen Bağış (AK Parti, İstanbul). “Anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulması hakkındaki kanunda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifi (s.s.:462)”. TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim tutanağı, 3 Mart 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/egemen-bagis-23-2010-03-03-anayasa-degisikliklerinin-halkoyuna-sunulmasi-hakkindaki-kanunda-degis-2 (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.