# Vakıflar kanunu hakkında (s.s.1239) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ekrem Erdem (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim - **Tarih:** 7 Kasım 2006 - **Gündem:** VAKIFLAR KANUNU HAKKINDA (S.S.1239) - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c134/b015/tbmm221340150082.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ekrem-erdem-22-2006-11-07-vakiflar-kanunu-hakkinda-s-s-1239 > Ekrem Erdem (AK Parti), 7 Kasım 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: VAKIFLAR KANUNU HAKKINDA (S.S.1239)); konuşma 1.039 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA EKREM ERDEM (istanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, temel yasa olarak görüşülen 1239 sayılı Vakıflar Kanunu'nun uçuncu bolumu uzennde AK Parti Grubu adına soz almış bulunuyorum, sözlerime başlamadan yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum Islamın yardımlaşmayla ilgili emir ve prensiplerinden doğan vakıf sistemi, asırlarca insanlığa hizmet etmiş dmî ve sosyal bir kurumdur Vakıflar, bilhassa Türklerin islam dmmı kabulü ile daha çok önem kazanmış ve gelişmiştir Başta, buyuk malı imkânları bulunan hükümdarlar olmak üzere, şehzadeler, hanım sultanlar ve devlet adamları guçlu vakıflar kurmakta âdeta birbirleriyle yarışmışlardır Hayır yapma ve iyilikte bulunma konusunda buyuk servet sahiplen yanında, orta halliler, kendileri fakır, fakat gönülleri zengin kimseler de bu hizmetten gen kalmamışlardır Vakıflar, bilhassa Osmanlı Devletı'nde gelişmesinin zirvesine ulaşmış ve Türk hukukunun en zengin ve en orijinal müesseselerinden biri haline gelmiştir Osmanlılarda insan ve toplum için yapılması faydalı görülen her şey vakfa konu olarak seçilmiş, ırk, renk, dil, din farkı gözetilmeksizin insanlığın, hatta butun canlıların mutluluğu için çeşitli vakıflar kurularak iç ve dış güvenlik ile adlı hizmetlerin dışında kalan hemen her şey vakıflar eliyle yürütülmüş ve devletin yapması gereken birçok hizmet vakıflarca görülmüştür Başkalarına karşılıksız yardım etmek prensibinden doğan vakıflar, toplumun hayır ve iyiliğine olan her yerde sağlam birer sigorta teşkilatı olarak vazife görüyorlardı, amacı, yaşlılık ve hastalık nedeniyle rş göremeyen, sermayesi olmayan ve vergısmı veremeyen esnafın sıkıntısını gidermek olan birçok vakıf kurulmuştur Bu sayede, sosyal adalet tesis edilmiş, çatışmalar önlenmiş, gelir ve servet dağılımında denge kurulmuş, böylece, kişilerle toplum arasında sağlıklı ilişki ortamı sağlanmıştır Asırlardır bu toprağın insanlarına çok buyuk hizmetler veren vakıflar, gunumuz dünyasında uçuncu sektör olarak görev yapmaktadır Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, toplumun yapı harcında bu kadar önemli fonksiyonlar icra eden vakıfların düzenli ve amacına uygun bir şekilde faaliyetlerim yürütebilin el en için, daha Osmanlılardan başlayarak, günümüze kadar, gıınun ihtiyaçları doğrultusunda birçok düzenleme yapılmıştır Vakıflar Genel Müdürlüğü, hizmetlerim bugün sayısız kanun, tıızuk, tebliğ ve yönetmelik çerçevesinde yürütmeye çalışmaktadır Bu kadar dağınık mevzuatla hizmet vermenin zorluğu yanında, mevcut yasalar artık günümüzün ihtiyaçlarına cevap vermede yetersiz kalmıştır Görüşmekte olduğumuz bu Tasarı'yla, mazbut, mülhak, cemaat ve Türk Medeni Kanunu'na göre kurulan yem vakıflarımızın dağınık mevzuatının bir araya getirilmesi, Vakıflar Genel Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumluluklarının yeniden belirlenmesi, modem kamu yönetimi anlayışına uygun Vakıflar teşkilatının yeniden yapılandırılması ve vakıf hizmetlerine ilişkin temel ilke ve esasların ortaya konması amaçlanmıştır Bu Yasa tasarısı birçok yemlik getirmektedir, bir yılı aşkın suredir de tartışılmaktadır Tartışmaların merkezinde cemaat vakıfları ve cemaat vakıflarıyla ilgili düzenlemeler yer almakta, Lozan'ın delinmesinden Ayasofya'mn kiliseye çevrilmesine, istanbul'da Vatikan benzen ruhani bir devletin kurulmasından ülkenin bölünmesine kadar varan aşırı birtakım iddialarda bulunulmakta ve ülke, bilerek veya bilmeyerek bir korku tüneline sokulmaktadır Tasan iyi incelendiğinde, bu kaygı ve korkuların yersiz olduğu görülecektir Ülkemiz, Tasan'yla azınlıklara verildiği iddia edilen yem haklardan değil, ama, sokulduğu bu ve benzen korku tünellerinden zarar görmektedir Bu Tasan'yla, vakıflanmız daha çağdaş, daha katılımcı ve daha demokratik bir yapıya kavuşturulmaktadır Yeni Vakıflar Yasası, azınlıklara, 1974 yılında Yargıtay kararıyla ellerinden alınan, 1936'dan 1974 yılına kadar edindikleri malların iadesiyle yem mal edinme hakkı tanımaktadır Daha doğru bir deyimle, Lozan'la verilen haklan iade edilmektedir Bu, Batı Trakya Türkleri de buğun Lozan'la kendilerine verilen haklarını tam olarak kullanamamaktadırlar Bu tasarı onların da yeni haklar elde etme mücadelesinde ellerini güçlendirecektir Böylece, Yunan devletinin sığındığı 1974 Yargıtay kararıyla ilgili gerekçe de ortadan kalkmış olacaktır Diğer bir tartışma konusu da, bu Yasa'yla, azınlıklara Avrupa insan Haklan Mahkemesi yolunun açıldığı ve Türkiye'yi çok buyuk tazminatlarla karşı karşıya bırakacağı iddiasıdır İddianın aksine, bu Yasa tasarısı bu yolu kapatmaktadır Eğer, sız, 1936 ile 1974 yılları arasında hazineye ve Vakıflara intikal eden mallarını iade etmez iseniz, işte o zaman, yuklu tazminatlarla karşı karşıya kalırsınız Nitekim, Yedıkule Ermeni Hastanesi Vakfı, Beyoğlu istiklal Caddesı'nde bulunan 86 metre karelik bir yer için Avrupa insan Hakları Mahkemesine gitmiş ve mahkeme 2,3 milyon avro- luk bir tazminat ile 20 bin avroluk masrafın ödenmesi durumunda dostane çozume gidileceği kararına varılmıştır Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, tasarının uçuncu bölümünde yer alan bir yemlikle, Vakıflar Genel Müdürlüğüne, Osmanlı coğrafyasında bulunan vakıf kultur eserlerinin tespit, bakım ve onanmına, ecdat yadigârı birçok eserin yok olmaktan kurtan İmasına imkân vermektedir Ancak, bu vakıf kultur eserlerinden daha önemlisi, üzerinde durulması gereken bir konu da yurt dışında bulunan Osmanlı vakıflarıdır Bu vakıflara uluslararası hukukun sağladığı imkânlar ölçüsünde sahip çıkmak, yaşamalannı sağlamak ve yeniden insanlığın hizmetine sunmak insanı bir görevdir Batı Trakya'da bulunan Turic azınlığın yanında Kıbns ve butun Balkanlardaki vakıflara sahip çıkma imkânı sağlanabilir Osmanlı coğrafyasının buyuk bir bolumu vakıf araz ısıydı Bugün, Lamaka ve Lefkoşa'nm içme suyu buyuk oranda Osmanlı vakıflarına aittir Kapalı Maraş bölgesinin tunu vakıflara aittir Rumlar, bunları Kıbrıs Cumhuriyeti'nın kuruluş yasalarına aykırı bir şekilde kullanmaktadırlar Kıbrıs davasının en önemli argümanlarından bınsı, hiç şüphesiz, Kıbrıs'ta bulunan vakıf arazı lendır Cumhuriyetimizin kurucusu Buyuk Önder Atatürk'ün Türkiye Buyuk Millet Meclisinin 1 Mart 1922 tarihinde açılış konuşmasında "Vakıfların memleketimizin önemli bir servetini oluşturduğu herkesçe bilinmektedir Bu servetten millet ve memleketi gerektiği şekilde fayda tandıra bilmek için butun Bakanlar Kurulunun ve hatta, yüce Meclisin bu hususu önemle inceleyerek bu buyuk müessesenin harap olmaktan korunmasını ve memlekete faydalı bir hale getirilmesini temenni ederim " sözleriyle işaret ettiği yolda Vakıflar Genel Müdürlüğü, vakıf kultur eserlerinin bakım ve onarımında seferberlik başlatmış ve buyuk bir başarıya imza atmıştır Bunu rakamlarla ifade edecek olursak 1998-2002 yılları arasındaki dört yıllık donemde onarım ve restorasyonu yapılan eser sayısı sadece 46 iken bu rakam 2003-2006 yıllan arasındaki uç yıllık donemde İ l l i , Genel Müdürlüğün 2006 yılı hedefim de ilave edecek olursak dört yılda 40 kat artırılarak 1 861'e çıkartılmıştır Ayrıca, restore et-ış!et-devret modeliyle 70 adet eski eser, yap-ış- let-devret modeliyle 45 adet taşınmaz ve kat karşılığı modeliyle de 131 adet taşınmaz, vakıflara kazandırılmıştır Sayın Başkan, değerli milletvekilleri (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Sayın Erdem, butun arkadaşlara olduğu gibi size de ek bir dakikalık sure veriyorum, konuşmanızı lütfen tamamlayınız, teşekkür ediniz Buyurun EKREM ERDEM (Devamla) - giderlerini kendi bütçesinden karşıladığı ve devletten hiçbir malı katkı almadığı da dikkate alındığında Vakıflar Genel Müdürlüğünün don yılda ne buyuk bir başarıya imza attığı ortadadır Sözlerime son verirken daha buyuk hizmetlere vesile olacağına inandığım bu Yasa tasarısının Vakıflar Genel Müdürlüğüne, milletimize hayırlı olmasını diliyor, tasarıda emeği geçen herkesi tebrik ediyor, yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum (AK Parti sıralarından alkışlar) BAŞKAN Sayın Erdem, teşekkür ederim Madde üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu ve şahsı adına Bursa Milletvekili Mehmet Kuçukaştk Sayın Kuçukaşık, buyurun efendim Sayın Kuçukaşık, surelerinizi biri eştiriyorum --- **Kaynak gösterme:** Ekrem Erdem (AK Parti, İstanbul). “Vakıflar kanunu hakkında (s.s.1239)”. TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim tutanağı, 7 Kasım 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ekrem-erdem-22-2006-11-07-vakiflar-kanunu-hakkinda-s-s-1239 (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c134/b015/tbmm221340150082.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.