# Arşivin önemi hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ekrem Erdem (AK Parti, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 19. Birleşim
- **Tarih:** 15 Kasım 2006
- **Gündem:** ARŞİVİN ÖNEMİ HAKKINDA
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c135/b019/tbmm221350190285.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ekrem-erdem-22-2006-11-15-arsivin-onemi-hakkinda

> Ekrem Erdem (AK Parti), 15 Kasım 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 19. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ARŞİVİN ÖNEMİ HAKKINDA); konuşma 666 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

EKREM ERDEM (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Türkiye'de modem arşivciliğin ilk adımı kabul edilen Hazıneı Evrakın kuruluşunun 160'ıncı yıl donumu nedeniyle gündem dışı soz almış bulunuyorum Bu vesileyle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum

Arşivler, bir ülkenin tapu senedi, bir milletin kimliği, hatıratı, maddi ve manevi değerleriyle onu geçmişinden bugüne ve bugününden yarınlarına bağlayan temel dayanağıdır, ait olduğu devrin orf ve âdetlerini, so.yal yapısını, meselelerim ve bunlar arasındaki münasebetleri ortaya koyarlar

Tanım olarak arşiv, bir devletin, milletin, şehnn veya kışının geçmişine ait belgeler topluluğudur Bundan dolayı bir devlet ve milletin mutlaka koruması gereken kültürel değerlerin başında milli arşivleri gelir Millet olabilme ve millet kalabilmede bu kulnır varlıklarının buyuk yen ve rolü vardır Bir devletin ve milletin tarihi, kulturu ve milleti millet yapan değerlen arşivlerinde gizlidir Türkiye arşiv belgesi bakımından çok buyuk bir zenginliğe sahiptir

Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü bünyesinde yer alan Osmanlı Arşivi, ihtiva ettiği belgelerin gerek sayısı gerekse bilimsel ve kültürel değeriyle dünya arşivleri aıasında oldukça itibarlı ve önemli bir yere sahiptir Osmanlı Arşivinde 100 milyona yakın belge ve 365 bin kadar defter bulunmaktadır

Arşivlerimizin en önemli özelliği, Türkiye'nin olduğu kadar, bugün müstakil devlet kurmuş Orta ve Yakın Doğu, Balkan, Akdeniz, Kuzey Afrika ve ön Asya ülkelerinin kültürel, iktisadı ve siyası tarihlerinin gun ışığına çıkarılmasında, milletlerarası hakların ispatında ve korunmasında müstesna bir değere ve öneme sahip olmasıdır

Günümüzde bu ülkelere mensup araştırıcılar, kendi millî arşivlerini kurmak, toplum ilimleri açısından var oluşlarıyla ilgili meseleleri incelemek, tespit ve değerlendirme yapmak için Osmanlı Arşivlerinde araştırmalar yapmak mecburiyetini duymaktadırlar

"Osmanlı Arşivi olmadan bu devletlerin tarihi yazılamaz " diyen dünyaca unlu tarihçimiz Profesör Doktor Halil İnalcık, 1985'te, devrin Başbakanı merhum Turgut Ozal'a, "Bana Osmanlı Arşivini verin, size bu kultur imparatorluğu kurayım " diyerek, Osmanlı arşivlerinin önemim çok veciz bir şekilde ortaya koymuştur

Osmanlı arşiv belgeleri, çeşitli milletlerarası ve şahıs hukuku davalarında da hukuki geçerliliğe sahiptir Nitekim bu yıl içerisinde Yunanistan'da, kilise ile Yunanistan devleti arasında ihtilaf ko- nusu olan bir araziyle ilgili davayı, kilise, mahkemeye sunduğu bir Osmanlı belgesi sayesinde kazanmıştır

Son yıllarda gündemden bir turlu düşmeyen sözde Ermem soykırımı iddialarım çürütecek, Kıbrıs ve benzen millî davalarımızı guçlu kılacak deliller de, Osmanlı arşiv belgeleridir

Cumhuriyet arşivi ise, Millî Mucadele'yı, Türkiye Buyuk Millet Meclisi hükümetten ile bunların çalışmalarını, Türkiye Cumhuriyeti'nın doğuşu ve cumhuriyetin ilanının yeniden yapılanması ve ortaya koyduğu yenilikleri, geçirdiği çeşitli safhaları ve elde edilen neticelen gösteren çok önemli başka bir zenginliğimizdir

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Osmanlı Devletı'nde arşiv fikri çok eskilere kadar uzanmaktadır Arşivin bir milletin larıh ve kulnır hazinesi idrakinde olan ecdadımız, kurduğu arşiv teşkilatına "Hazıneı Evrak" adını vermiştir

Hazmet Evrakın 160'ıncı yıl donumu nedeniyle, dun, Meclis Başkanımız Sayın Bülent Arınç tarafından Meclisimiz şeref salonunda Osmanlı arşiv vesikalarının yer aldığı "Gok Kubbe Altında Birlikte Yaşamak'" isimli bir sergi açılmıştır

Bilindiği gibi, Osmanlı Devleti, yaklaşık altı yuz yıllık bir donemde, Ona Avrupa'dan Orta Afrika'ya, Kafkaslardan Arabistan'a kadar uzanan geniş bir coğrafyaya hükmetmiştir Bu, o kadar kolay olmamıştır Soz konusu zorluk, sadece coğrafyanın genişliği değil, üzerinde yaşayan farklı din, dil, millet, mezhep ve kültüre sahip insanları yönetebilmek tır

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun

EKREM ERDEM (Devamla)-Osmanlı Devleti, böylesine farklı ve renkli bir toplumu, adıl bir yönetim anlayışıyla, barış içinde, bir arada yönetme becerisini göstermiştir Hâl böyle olunca, çok farklı özelliklere sahip insanlar, kendi din, dil ve kültürlerini serbestçe yaş ayabı İm işlerdir Bunun adı, gunumuz diliyle, birlikte yaşamaktır Birlikte yaşamak demek, çok kültürlülük içerisinde insanların birbirine hoşgörü gosterebilmesidir Bugün dünyanın temel sorunu budur ve Osmanlı Devleti bu konuda zengin bir tecrübe sahibidir Sergi bu tecrübeyi, Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne bağlı Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığında bulunan belgeler ışığında ortaya koymaktadır Soz konusu belgelerin bir kısmı, Osmanlı Devletı'nın kendisine sığınan Avrupalı mullecılere yönelik himayeci tavrıyla yönettiği çeşitli insan topluluğuna karşı hoşgörülü yaklaşımını sergilerken, diğer bir kısmı ise, Osmanlı Devletı'nın Avrupalı devletler ve çeşitli topluluklar arasındaki dostluk ilişkilerim göstermektedir

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, burada sözlerime son verirken, sergiye ilgi göstereceğinize inanıyor, savaşın olmadığı, masum insanların öldürülmediği, barışın hâkim olduğu, herkesin birbirine saygı duyduğu, hoşgörünün egemen olduğu gok kubbe altında birlikte yaşamak dileğiyle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ekrem Erdem (AK Parti, İstanbul). “Arşivin önemi hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 19. Birleşim tutanağı, 15 Kasım 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ekrem-erdem-22-2006-11-15-arsivin-onemi-hakkinda (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c135/b019/tbmm221350190285.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
