# Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma - **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem) - **Konuşmacı:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul) - **Yer:** TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu - **Tarih:** 4 Kasım 2026 - **Gündem:** Tutanak Metni - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91371 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/elif-esen-2026-11-04-tutanak-metni > Elif Esen (Yeni Yol), 4 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 475 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ELİF ESEN (İstanbul) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Değerli Bakan, kıymetli bürokratlar; hoş geldiniz Meclise. Öncelikle, yoğun günün ardından herkese kolaylıklar diliyorum. Sayın Bakan, Ticaret Bakanlığının 2027 yılı bütçe teklifi 104 milyar lirayı aşıyor. İhracat destekleri için 65 milyar lira öngörülüyor. İhracatçının desteklenmesine itirazımız yok ancak kamu kaynağının büyüklüğü kadar bu kaynağın kimlerin üretimini güçlendirdiği de bizim açımızdan önemli. Desteklerin büyük şirketlerde yoğunlaşıp yoğunlaşmadığını, KOBİ'lerin ve Anadolu'daki küçük üreticilerin, esnafın bu imkânlara gerçekten erişip erişmediğini sizlerden duymak istiyoruz. İhracat rakamları yükselirken işletmenin kârı, çalışanın geliri ve üretimin katma değeri yerinde sayıyorsa burada tartışılması gereken bir politika tercihi de vardır. DEVA Partisi Genel Başkanımız Ali Babacan'ın da dile getirdiği gibi, helalinden alın teriyle kazanmaya çalışan esnaf ağır bir sıkışma yaşıyor. TESK verilerine göre 2026'nın ilk dokuz ayında 93.095 sicil ve meslek terki kaydedildi. Bu, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 12 artış demek yani aslında olumlu gözükse de yeni işletmelerin açılması kepenk kapatan esnafın yaşadığı kaybı da görünmez kılamaz. Kira, enerji, vergi ve finansman yükü küçük işletmelerin omzuna yığılırken büyük ölçekli aktörlerin pazarlık gücü daha da belirleyici hâle geliyor. İktidarın ticaret politikası bu eşitsizliği azaltacak bir düzen kurmakta ne yazık ki yetersiz kaldı. Vergi borcuyla, kredi taksitleriyle uğraşan esnafın karşısına yalnızca yeni yükümlülüklerle çıkılması ekonomik daralmayı da daha da ağır hâle getiriyor. Bugün, 401.500 işletmenin ve 48 milyondan fazla ürünün denetlendiğini, iç ticaret ve tüketicinin korunması alanlarında yaklaşık 3 milyar lira ceza uygulandığını açıkladınız fakat ceza tutarı piyasanın düzeldiğinin kanıtı değil Sayın Bakan. Fiyat etiketindeki ihlali yakalamak elbette gerekli ama asıl başarı aynı ihlalin tekrarlanmaması, zincirin güçlü halkalarının da aynı ciddiyetle denetlenebilmesidir. Bu cezaların ne kadarı tahsil edildi, kaç işletme aynı ihlali tekrar etti? Denetim sonuçlarının işletme büyüklüğüne göre açıklanması uygulamanın adaletini de bize gösterecektir. Gıda fiyatlarında yıllardır aynı manzarayla karşılaşıyoruz. Üretici emeğinin karşılığını alamıyor, tüketici ürüne erişmekte zorlanıyor, aradaki fiyat farkının hesabı ise açıklanamıyor. 18 Eylülde size bir soru önergesi verdim, 7/49327 sayılı Soru Önergesi'nde 41 büyük dağıtıcı firmayla bağlantılı soruşturma üzerinden hal kayıt sisteminin etkinliğini sordum Sayın Bakan. 23 Ekim tarihli cevabınızda vergi idaresinin elektronik belge sistemleriyle entegrasyonunun tamamlandığını, tarımsal veri tabanlarıyla çalışmanın sürdüğünü belirttiniz. Buna karşılık, söz konusu firmaların geçmiş denetimlerine ilişkin somut bilgi veremediniz. Yanıtınızda 2026 yılında Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulunca yaklaşık 215 milyon liralık cezaya karar verildiğini belirtiyorsunuz fakat bunların hangi ihlallere ve işletmelere ilişkin olduğu açıklanmıyor maalesef. İşte, sorun tam da burada; veriler toplanıyor, sistemler birbirine bağlanıyor ama erken uyarının ne zaman ve kime karşı işlediği açıklanamıyor. Meclis grubumuza sunduğunuz hal kanunu taslağının bu boşluğu nasıl gidereceğini de öğrenmek istiyoruz sizden. Tüketicinin korunması, ürün güvenliği ve standardizasyon programının bütçedeki payı yaklaşık 1,4. Dijital platformlardaki yanıltıcı reklamlar, iade mağduriyetleri ve çocukları hedefleyen ticari içerikler artan bir denetim yükü de oluşturuyor. Rekabet Kurumunun da bütçesi bugün burada görüşüldü. Zincir marketlerin ve dijital platformların piyasa üzerindeki etkisi giderek büyürken küçük esnafın rekabet gücü zayıflıyor. Zincir marketlerde kasiyer... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul). “Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tutanağı, 4 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/elif-esen-2026-11-04-tutanak-metni (erişim: 5 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91371 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.