# Gelir vergisi kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; harçlar kanununda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; ordu milletvekili rahmi güner'in; 3717 sayılı adli personel ile devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi ile 492 sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanun ve 657 sayılı kanunun 152 nci maddesinin "ıı-tazminatlar" kısmının (g) bölümünde değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; konya milletvekili kerim özkul ve 4 milletvekilinin; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; kahramanmaraş milletvekili veysi kaynak'ın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:536)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Emin Haluk Ayhan (MHP, Denizli)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 139. Birleşim
- **Tarih:** 22 Temmuz 2010
- **Gündem:** GELİR VERGİSİ KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; HARÇLAR KANUNUNDA VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; ORDU MİLLETVEKİLİ RAHMİ GÜNER'İN; 3717 SAYILI ADLİ PERSONEL İLE DEVLET DAVALARINI TAKİP EDENLERE YOL GİDERİ VE TAZMİNAT VERİLMESİ İLE 492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNUN BİR MADDESİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN VE 657 SAYILI KANUNUN 152 NCİ MADDESİNİN "II-TAZMİNATLAR" KISMININ (G) BÖLÜMÜNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KONYA MİLLETVEKİLİ KERİM ÖZKUL VE 4 MİLLETVEKİLİNİN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KAHRAMANMARAŞ MİLLETVEKİLİ VEYSİ KAYNAK'IN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.:536)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/emin-haluk-ayhan-23-2010-07-22-gelir-vergisi-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d

> Emin Haluk Ayhan (MHP), 22 Temmuz 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 139. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GELİR VERGİSİ KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; HARÇLAR KANUNUNDA VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; ORDU MİLLETVEKİLİ RAHMİ GÜNER'İN; 3717 SAYILI ADLİ PERSONEL İLE DEVLET DAVALARINI TAKİP EDENLERE YOL GİDERİ VE TAZMİNAT VERİLMESİ İLE 492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNUN BİR MADDESİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN VE 657 SAYILI KANUNUN 152 NCİ MADDESİNİN "II-TAZMİNATLAR" KISMININ (G) BÖLÜMÜNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KONYA MİLLETVEKİLİ KERİM ÖZKUL VE 4 MİLLETVEKİLİNİN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KAHRAMANMARAŞ MİLLETVEKİLİ VEYSİ KAYNAK'IN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.:536)); konuşma 657 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

EMİN HALUK AYHAN (Denizli) – Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 536 sıra sayılı Tasarı’nın 53’üncü maddesi üzerindeki değişiklik önergesi üzerine söz aldım. Bu vesileyle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Gerekçe olarak en azından komisyonda 5 üyenin yer alması dış denetimin zamanında ve kapsamlı yapılabilmesi için faydalı olabileceği düşüncesiyle verdik. Şimdi, konu tabii ki Türkiye Büyük Millet Meclisi hesaplarının denetimi. Yaptığınız iş, düzenleme Anayasa Mahkemesinden dönmüş. Her işinizin hukukla problemi var. Her işi hukuka aykırı yapmak için özel gayret sarf etseniz bu kadar beceremezsiniz. Bunu nasıl başarıyorsunuz gerçekten anlamakta zorluk çekiyorum.

Sayıştay tarafından dış denetim, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap verme sorumluluğu çerçevesinde yönetimin mali faaliyet, karar ve işlemlerinin kanunlara, kurumsal amaç, hedef ve planlara uygunluk yönünden incelenmesi ve sonuçlarının Türkiye Büyük Millet Meclisine raporlanması amacıyla yapılmaktadır.

5018 sayılı Kanun’un ”Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Sayıştay denetimi” başlıklı 69’uncu maddesi şu şekildedir: “Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Sayıştay denetlenmesi, her yıl Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı tarafından görevlendirilen ve gerekli mesleki niteliklere sahip denetim elemanlarından oluşan bir komisyon tarafından, hesaplar ve bunlara ilişkin belgeler esas alınarak yapılır.” denilmektedir.

Bilindiği üzere, 1050 sayılı Kanun’da Türkiye Büyük Millet Meclisinin özelliği ve süreç içerisindeki rolü dikkate alınarak bütçelerinin hazırlanmasıyla kesin hesaplarının incelenerek sonuca bağlanması, bütçe sürecinin bütünlüğü içerisinde bir alt prosedüre tabi tutulmakta ve mevcut sistemle birlikte sonuçlandırılmakta; bu husus, gerek İç Tüzük’te gerekse 1050 sayılı Kanun ve Sayıştay Kanunu’nda öngörülmekteydi. Bu keyfiyet, hiçbir şekilde denetimsizlik ve ayrıcalık olmayıp Türkiye Büyük Millet Meclisinin konumu ve bütçenin denetimi sürecindeki rolünün bir sonucuydu.

Dış denetim incelendiğinde, 1050 sayılı Kanun ile 5018 sayılı Kanun arasında genel bütçeye dâhil kurumlarla ilgili Sayıştay denetimi açısından mevcut uygulamada farklılık olmamıştır. Ancak daha önce farklı bir sürece tabi ve genel bütçeye dâhil olan Türkiye Büyük Millet Meclisinin hesaplarının denetimi için 5018 sayılı Kanunun hazırlık aşamasında farklı bir uygulama öngörülmemiştir. Bu durum, belki de bu konudaki düzenlemenin Parlamentoya bırakıldığı şeklinde değerlendirilebilir.

Kanunlaşma aşamasında ise Sayıştayın hesaplarının denetimi için öngörülen denetim şekli benimsenmiş; böylece Parlamento, kuvvetler ayrılığı ve bütçe hakkı bağlamında konuyu gereği gibi değerlendirememiştir.

Tam uzlaşma sağlanamamış olması nedeniyle de konu Anayasa Mahkemesine götürülmüştür. Öncelikle bu konuda siyasi partiler arasında bir uzlaşmanın sağlanması zorunludur. Konunun tekrar Anayasa Mahkemesine götürülmesi hâlinde, yeni düzenlemelerin de iptal edilebileceği düşünülmelidir. Herhangi bir iptal davası açılmasa bile, yeni düzenlemenin, itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine taşınabileceği ihtimalini de unutmamak gerekir. Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesi iptal isteminin de dışında gerçekleşmiştir.

Anayasanın 160’ıncı maddesine göre merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumlularının hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlemlerini yapmak görevinin Sayıştaya ait olduğu; Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçesini uygulamakla görevli olan Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının bütçe bakımından merkezî yönetim bütçesi kapsamına giren bir kamu idaresi olduğunda kuşku bulunmadığı, nitekim 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesi ve ekli (1) sayılı cetvel ile bütçe kanunlarının 1’inci maddesi ve bağlı (1) sayılı cetvelde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında yer aldığı,

Anayasa’nın 87’nci maddesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçesinin uygulanmasının, denetlenmesinin, Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri arasında belirtilmediği, bu durumda yasa koyucunun kaynağını Anayasa’dan almadan dava konusu düzenlemeleri yapmış olduğu, bu düzenlemelerin…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun Sayın Ayhan.

EMİN HALUK AYHAN (Devamla) - …Anayasa’nın 6, 87 ve 160’ıncı maddelerine aykırı olduğu,

ileri sürülerek söz konusu hükümler iptal edilmiştir.

Aslında düzenlemenin iyi düşünülmemesi, üzerinde bu kadar sayfa -sekiz sayfalık bir karar yanılmıyorsam- ve buna ilave olarak da ayrışık oy yazıları bulunmaktadır.

Şimdi, burada yaptığımız işi, gerçekten, konuya verdiğimiz önem derecesinde, o düzgünlükte yapmadığımız takdirde hadise geri dönmektedir. Şimdi de Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesi doğrultusunda 14’üncü maddenin ikinci fıkrası Sayıştay denetimine imkân verecek şekilde düzenlenmediği takdirde problem olabilecektir.

Bunun bu şekilde düzenlenmesi gerektiğine inanıyoruz ama önergemize de şu andaki hâliyle destek istiyoruz.

Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. (MHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Emin Haluk Ayhan (MHP, Denizli). “Gelir vergisi kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; harçlar kanununda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; ordu milletvekili rahmi güner'in; 3717 sayılı adli personel ile devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi ile 492 sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanun ve 657 sayılı kanunun 152 nci maddesinin "ıı-tazminatlar" kısmının (g) bölümünde değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; konya milletvekili kerim özkul ve 4 milletvekilinin; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; kahramanmaraş milletvekili veysi kaynak'ın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:536)”. TBMM Genel Kurulu, 139. Birleşim tutanağı, 22 Temmuz 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/emin-haluk-ayhan-23-2010-07-22-gelir-vergisi-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.