# Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile Devlet Memurları Kanununda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Emrullah İşler (AK Parti, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 67. Birleşim
- **Tarih:** 16 Mart 2022
- **Gündem:** Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile Devlet Memurları Kanununda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=105349
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/emrullah-isler-27-2022-03-16-diyanet-isleri-baskanligi-kurulus-ve-gorevleri-hakkinda-kanun-ile-devl-2

> Emrullah İşler (AK Parti), 16 Mart 2022 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 67. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile Devlet Memurları Kanununda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle); konuşma 403 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA EMRULLAH İŞLER (Ankara) – Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Ben, Sayın Grup Başkan Vekilimizin de ifade ettiği gibi, kimseye “dinsiz” demedim. Ben, tarihî uygulamaları örnek veriyorum, o çerçevede o cümleyi kullandım.

Şimdi, bakın, ben dedim ki: 1930’da da imam-hatip mektepleri kapatıldı, 1933’de de ilahiyat fakülteleri kapatıldı Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun 4’üncü maddesinin amir hükmü olmasına rağmen. Peki, 1946’lara geldiğimizde, ilkokullara din bilgisi dersleri konulması yönünde Cumhuriyet Halk Partisi içinde tartışmalar var. Dönemin Başbakanı Recep Peker bu talepleri o zaman reddetmiştir ancak taleplerin artarak devam etmesi üzerine Aralık 1947’de toplanan Cumhuriyet Halk Partisi 7’nci Kurultayı’nda ve Meclis müzakerelerinde din eğitimi tekrar tartışmaya açılmıştır. Bu kurultayda Hamdullah Suphi Tanrıöver din görevlisi sıkıntısının ulaştığı had safhayı örneklerle anlatıyor ve ölüleri zamanında gömmek için imam bulunamadığını söylüyordu. Dönemin Diyanet İşleri Reisi Ahmet Hamdi Akseki de bir raporunda camilerde halka namaz kıldıracak ve hutbe okuyacak imam ve hatip yokluğundan şikâyet ediyor, bazı köylerde cenazelerin kaldırılamadığını, günlerce ortada kaldığını bildiriyor, öte yandan birtakım batıl inanç ve yalancı tarikatların memleketin her tarafına yayılmakta olduğu uyarısında bulunuyordu. İşte, bunları önlemek için de Tevhid-i Tedrisat Kanunu önemli ama uygulanmadığını ben söyledim. Devrin Maarif Vekili Hasan Tahsin Banguoğlu da bu dönemde halkın en önemli şikâyetinin din hizmetleri ve din öğretimi meselesi olduğunu bildirerek halkın yanında bazı aydınların, siyaset ve devlet adamlarının da hissettiği bu ihtiyaç karşısında ilk defa Millî Eğitim Bakanlığı olarak 15 Ocak 1949’da, İstanbul ve Ankara'da olmak üzere “imam-hatip kursu” adıyla on aylık bir öğretim kurumu açılmış ancak toplumun ihtiyacı olan nitelikli din görevlisi yetiştirilememiştir. 1932 ile 1950 yılları arasında darülkurralar faaliyete geçirilmiş, bunlar Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde yapılmış. O zaman da bazı gruplar bunun Tevhid-i Tedrisat’a aykırı olduğu konusunu dile getirmişler. Burada da saygıyla, hürmetle anılan dönemin ilk Diyanet İşleri Başkanı Rifat Börekçi Gazi Mustafa Kemal Atatürk'e giderek bunun böyle olması gerektiğini söylemiş, onun onayıyla da Diyanet İşleri Başkanlığı içerisinde bu darülkurralar görevini yapmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığının şimdi yaptığı da bu, Diyanet Akademisinin yapacağı da bu. Dolayısıyla bunun Tevhid-i Tedrisat Kanunu’na aykırılığı diye bir durum söz konusu değildir çünkü bu, hizmet öncesi bir eğitim verecek, daha nitelikli, daha kaliteli din adamı, din görevlisi yetiştirme görevini ifa edecek; bunun altını çizmek istiyorum.

Diğer bir husus: Dini siyasete alet etme konusu çok gündeme geldi. Bakınız, bir defa, bir şey bir şeye alet ediliyorsa alet edilen şey kötü olandır. Nedir burada? Din ulvi olandır, yüce olandır; kötü olan siyasettir. Bu söz yıllarca kullanıldı ve bu sözler…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Emrullah İşler (AK Parti, Ankara). “Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile Devlet Memurları Kanununda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 67. Birleşim tutanağı, 16 Mart 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/emrullah-isler-27-2022-03-16-diyanet-isleri-baskanligi-kurulus-ve-gorevleri-hakkinda-kanun-ile-devl-2 (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=105349

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
