# 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2021 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 5'inci Tur Görüşmeleri münasebetiyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem) - **Konuşmacı:** Engin Altay (CHP, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim - **Tarih:** 10 Aralık 2022 - **Gündem:** 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2021 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 5'inci Tur Görüşmeleri münasebetiyle - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=111980 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/engin-altay-27-2022-12-10-2023-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-teklifi-ile-2021-yili-merkezi-y-2 > Engin Altay (CHP), 10 Aralık 2022 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2021 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 5'inci Tur Görüşmeleri münasebetiyle); konuşma 871 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA ENGİN ALTAY (İstanbul) – Teşekkür ederim Sayın Başkan. Hiç şüphesiz, hiç şüphesiz hakareti kimse sevmez ama hakaret eden ettiğini, söylediğini duyar değerli arkadaşlar; durum bundan ibarettir. (CHP sıralarından alkışlar) Devlet ile hükûmet Türkiye’de karıştırılıyor. Devlet hepimizin; devlet Sayın Bakan değil, Sayın Erdoğan değil, devlet 85 milyonun devleti, bin yıllık bir devlet. Hükûmetler, geçici süreyle devleti sevk ve idare etmek için milletin oyuyla göreve getirilmiş ve Meclisin -güya- denetimine açık organlardır ama Türkiye’de bu Hükûmetin kendini devlet zanneden bir anlayışı ve yaklaşımı var maalesef; gerilimin kaynağı da tam da bu anlayıştır. Devlet kusur işlemez değerli milletvekilleri. Kusur vardır, devletten vatandaşa yönelik kusurlar vardır, temel haklar ve özgürlükler noktasında vardır ama bu, devlete mal edilemez; herkesin de bunu böyle bilmesi lazım. Ve kuvvetler ayrılığı çalışmazsa hükûmet, hükûmetler bir kusur makinesine dönüşebilir; söylediğimiz budur. Yargı bağımsız ve tarafsız değilse, yasamanın üstünde bir vesayet varsa ve hükûmeti denetleyemiyorsa yürütme freni boşalmış kamyona benzer, önüne geleni ezer, siler süpürür; yaşadığımız durum tam da budur. (CHP sıralarından alkışlar) Kuvvetler ayrılığının özellikle 2018’den sonra yok edilmesi devleti üç ziynetinden mahrum etti; adalet, ahlak, liyakat. Yaşadığımız sorun budur. Kadim devletimizin -maalesef- adalet, ahlak ve liyakatten mahrum kalması şu an Türkiye’nin en temel sorunudur. Yüzlerce örnek mümkündür. Mesela, birim fiyatı 7 lira olan kablo borusu için yandaşa 2 bin lira verirseniz bu, ahlaksızlıktır. (CHP sıralarından alkışlar) Darphanenin ihaleyle 185 milyon liraya yaptırdığı işi yandaşa 400 milyona verip ama işi alan da işi gene eski 185 milyon liraya yapana verip 215 milyonu cebine koyuyor ve yüce Meclis de bunu seyrediyorsa bu, devletin içine düştüğü gayriahlaki bir durumdur. (CHP sıralarından alkışlar) Adli Yargı Hâkim ve Savcı Adaylığı Yazılı Sınavı’nda Türkiye 2’ncisi olan bir çocuğumuzu mülakatta eliyorsanız bunun adı adaletsizliktir. (CHP sıralarından alkışlar) Sezgin Baran Korkmaz’ı ve Zindaşti’yi devlet operasyonuyla yurt dışına kaçırıp 3 bilirkişi raporuna rağmen Yalova Belediye Başkanını göreve iade etmiyorsanız bunun adı da adaletsizliktir. (CHP sıralarından alkışlar) Bunu yaparken Uludere ve Hilal Belediye Başkanları zimmet ve rüşvetle ilgili, ihaleye fesat karıştırmakla ilgili ceza almış, cezayı veren mahkeme İçişleri Bakanlığına yazı yazmış, “Bunların görevden uzaklaştırılması lazım.” demiş ve siz buna rağmen görevden almamış, üstelik makamınızda onları ağırlayıp çay içirmişseniz bunun adı da adaletsizliktir. (CHP sıralarından alkışlar) Liyakati atlamayalım. İki ay oldu olmadı, Sayın Bakan da oradaydı, 42 canımızın orada yok yere feda edilmesi, şehit olmaları devletin içine düştüğü liyakatsizlik girdabının en somut, en acı olayıdır. (CHP sıralarından alkışlar) Kamu Personeli Seçme Sınavı’nda matematikte Türkiye 2’ncisini mülakatta elemek ama AK PARTİ il, ilçe yönetim kurulu üyelerini hâkim, savcı sınavlarında, mülakatlarında çok seri bir şekilde göreve başlatmanın adı da ahlaksızlıktır. (CHP sıralarından alkışlar) Hükûmetin bakanlarının bunu yaparken, bu olaylar olurken yani devlet adaletten, ahlaktan ve liyakatten yoksunken kutsal değerleri, yüce devletimizi, şanlı bayrağımızı kendi kusur ve günahlarını örtmek için kalkan yapmaları da içine düştükleri aczin en somut ifadesidir. (CHP sıralarından alkışlar) Gelelim esasa. Biz konuşacağız, biz seyredemeyiz. Biz buraya yürütmeyi denetlemeye geldik, biz buraya Türkiye'de yetim hakkını muhafazaya geldik, biz buraya devletin şan ve şerefini yüceltmeye geldik. Hükûmet Türkiye'ye sorgusuz sualsiz, vergi incelemesinden muaf, konusu suç olabilecek, kaynağı belirsiz yani kara para getiriyor cari açığı minimize ediyor dedik. Söylediğimiz bu. Peki, ne oldu? Ne oldu arkadaşlar? Söyleyeyim ben: Bu sözü Hükûmet üstüne almadı ama Türkiye'ye varlık barışıyla gelmiş bir 82 milyar dolar var son on yılda ve… ALİ ÖZKAYA (Afyonkarahisar) – Gelsin, ne mahzuru var? ENGİN ALTAY (Devamla) – Gelsin. Peki, bu parayı soruşturmanın, incelemenin, vergi incelemesi yapmanın ne mahzuru var? “Bu para hakkında vergi incelemesi yapılamaz." diye kanuna siz el kaldırdınız, bu grup kaldırmadı. (CHP sıralarından alkışlar) YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) – MASAK yapıyor. ENGİN ALTAY (Devamla) – Biz Hükûmete diyoruz ki: “Cari açığı, konusu suç olan parayla kapatıyorsun.” Beyler diyor ki: “Muhalefet kahraman polisimizi ve jandarmamızı kara para ve uyuşturucu parasıyla cari açığı kapatmakla suçladı.” SALİH CORA (Trabzon) – Tamda öyle dedi. RECEP ÖZEL (Isparta) – Aynen öyle dedi Genel Başkanınız ya. YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) – Aynen öyle dedi. ENGİN ALTAY (Devamla) – Eyvah! Eyvah! Eyvah! Bu, tükenmişliğin, bu aczin, çürümenin ve pişkinliğin pik yaptığı noktadır, maalesef durum bu. (CHP sıralarından alkışlar) BAHAR AYVAZOĞLU (Trabzon) – Genel Başkanınızı iyi dinlemiyorsunuz ki, aynen öyle söyledi. ENGİN ALTAY (Devamla) – Ya, polis cari açık kapatmaz. YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) – İftira attı. ENGİN ALTAY (Devamla) – Polis suçla, suçluyla mücadele eder, zaten işini yapıyor; siz elini kolunu bağlamazsanız daha iyi yapacak. (CHP sıralarından alkışlar) RECEP ÖZEL (Isparta) – Kim bağlıyor elini kolunu ya! BAHAR AYVAZOĞLU (Trabzon) – Genel Başkanın yalan söylüyor. ENGİN ALTAY (Devamla) – Bu arada, devletin mahrum olduğu liyakate bir örnek daha vereyim: Emirle, talimatla, muhalefet ile iktidar arasındaki tartışmaya taraf olup ana muhalefet partisi Genel Başkanına “Twitter”dan laf yetiştiren, suç duyurularında bulunan, yüksek güvenlik bürokratlarının durumunu da liyakatsizliğin ve edep dışılığın, çürümüşlüğün somut örneği olarak açıklamak mümkündür. (CHP sıralarından alkışlar) İÇİŞLERİ BAKANI SÜLEYMAN SOYLU – Sen herkesi suçla… ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) – Kapa çeneni! ENGİN ALTAY (Devamla) – Üstelik, Sayın Genel Başkanımız diyor ki, namuslu polislerden bahsediyor, Genel Müdür niye üstüne alınıyor bilmem. İÇİŞLERİ BAKANI SÜLEYMAN SOYLU – Sahte evlilik yaptın, sahte, sahte evlilik yaptın sen. ALİ MAHİR BAŞARIR (Mersin) – Ne bağırıyorsun, konuşma! (CHP sıralarından ayağa kalkmalar, gürültüler) ENGİN ALTAY (Devamla) – Allah belanı versin! Allah belanı versin senin! İÇİŞLERİ BAKANI SÜLEYMAN SOYLU – Allah senin belanı versin! (AK PARTİ ve CHP sıralarından karşılıklı laf atmalar, gürültüler) --- **Kaynak gösterme:** Engin Altay (CHP, İstanbul). “2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2021 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 5'inci Tur Görüşmeleri münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim tutanağı, 10 Aralık 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/engin-altay-27-2022-12-10-2023-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-teklifi-ile-2021-yili-merkezi-y-2 (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=111980 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.