# 2005 mali yılı bütçesi kan tas. ( 4 üncü tur görüşmelerinde ) hazine müsteşarlığı,devlet planlama teşkilatı,devlet istatistik enstitüsü başkanlığı

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Enis Tütüncü (CHP, Tekirdağ)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 37. Birleşim
- **Tarih:** 22 Aralık 2004
- **Gündem:** 2005 MALİ YILI BÜTÇESİ KAN TAS. ( 4 ÜNCÜ TUR GÖRÜŞMELERİNDE ) HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI,DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI,DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/enis-tutuncu-22-2004-12-22-2005-mali-yili-butcesi-kan-tas-4-uncu-tur-gorusmelerinde-hazine-m-2

> Enis Tütüncü (CHP), 22 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 37. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2005 MALİ YILI BÜTÇESİ KAN TAS. ( 4 ÜNCÜ TUR GÖRÜŞMELERİNDE ) HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI,DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI,DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI); konuşma 476 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ENİS TÜTÜNCÜ (Tekirdağ) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Ben, öncelikle, Sayın Mehmet Ceylan arkadaşımıza, bana bir konuda açıklama yapma fırsatı verdikleri için teşekkürlerimi sunmak istiyorum. Keşke böyle güzel sataşmalar olsa da, biz de, bazı konuları yeniden dile getirme fırsatını elde etmiş olsak.

Sayın Mehmet Ceylan, Devlet Planlama Teşkilatından arkadaşlarımızdan biri. Benim Plan ve Bütçe Komisyonundaki bir konuşmama atıfta bulunarak, işte, o zaman şöyle demiştin, şimdi de şöyle diyorsun, o zaman söylediklerin tutmadı şeklinde bir eleştiri getirdiler. Aynen şöyle: "Birlikte görev yaptık Sayın Tütüncüyle. 2004 yılı bütçesinde de demişti; o zaman, 2004 yılı bütçesi hazırlanırken, ortalama dolar kurunun 1 600 000'ler civarında olması tahmin ediliyordu -yani, hükümet tarafından tahmin ediliyordu- 'bu kesinlikle tutmayacaktır, asla tutmayacaktır' diye kayıtlara geçmiştir."

Burada, Devlet Planlama Teşkilatından gelen arkadaşlar da var, Plan ve Bütçe Komisyonuna üye olan arkadaşlar da var. Olayın özü, esası şuydu: Bunu iddia eden, Devlet Bakanımız Sayın Kürşad Tüzmen'di. Sayın Kürşad Tüzmen, bunu, sadece ve sadece Plan ve Bütçe Komisyonunda iddia etmiyordu, basında da, çeşitli toplantılarda da iddia ediyordu, Türk Lirasının dolara karşı yüzde 20 ilâ yüzde 25 dolayında değer kazanmış olduğunu ifade ediyordu. Daha da ötede, Sayın Kürşad Tüzmen'in bu görüşünü, Plan ve Bütçe Komisyonunda, AKP'ye mensup bazı milletvekili arkadaşlarımız da paylaşıyordu. Nitekim, Sayın Canikli bunlardan birisiydi. Benim bu konuşmam da bu çerçevede yapılan konuşmalarla ilgiliydi. Ben, Sayın Kürşad Tüzmen'e, Sayın Canikli'ye ve AKP'li bazı milletvekili arkadaşlara katılmıştım.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ancak, burada önemli olan konu şudur: Burada, bir milletvekilinin döviz kuru tahmininin tutup tutmamasından daha önemli olan konu, hükümetin, döviz kurunu doğru olarak tahmin edip etmemesidir. Nitekim, 2004 yılı bütçe görüşmelerinde, hükümet, 1 600 000 lira dolayında bir döviz kuru tahminiyle makro dengeleri çatmıştır; işadamları, ihracatçılar, üreticiler hesaplarını kitaplarını buna göre yapmışlardır; şimdi de 1 400 000 lira dolayında olmuştur!

Burada, eğer eleştiri getirilecek bir olay varsa, asıl, hükümetin, neden, böyle, sekiz ay önce, dokuz ay önce ya da bir yıl önce döviz kuru konusunda gerçeği göremediğinin tartışılmasıdır; konu budur.

Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; bu arada, benim konuşmamda dile getirdiğim "istihdam" kavramı ile "işsizlik" kavramının karıştırılmakta olduğu konusunda bazı endişelere kapıldım. Ben, konuşmamda, AKP istihdam hacminde yeteri kadar artış sağlayamıyor diye belirttim. Tabiî, Türkiye'de, yeteri kadar istihdam sağlayamadığı için, işsizlik ve yoksulluk artıyor şeklinde konuştum. Reel faizler düşmemiştir diye bir iddialı konuşma yapmadım; yeterince düşmemiştir şeklinde konuştum. Zabıtlar burada.

İşte, elimde, Hazinenin son aralık ayı borçlanma faizini de içeren 12 aylık bir seri var. İskontolu devlet içborçlanma, aylık ortalama borçlanma faizleri -nominal olarak ocak-aralık, 12 ay da var- ve reel faiz beklentisi... Borçlanma faizinin 12 aylık enflasyon beklentisiyle deflate edilmesi konusunda -aylar itibariyle, elimde var- tekrar hesapladım ve 12 ayda ortalama yüzde 13,26'lık bir reel faiz oranı ortaya çıktı. Yani, bunun eğer düşük olduğunu ya da Türk ekonomisi açısından yeterli olduğunu iddia ediyorsa Sayın Bakanımız -iddia edilebilir- ben yüzde 13,26'lık reel faiz oranının yüksek olduğunu, daha da düşürülmesi gerektiğini dile getirdim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Enis Tütüncü (CHP, Tekirdağ). “2005 mali yılı bütçesi kan tas. ( 4 üncü tur görüşmelerinde ) hazine müsteşarlığı,devlet planlama teşkilatı,devlet istatistik enstitüsü başkanlığı”. TBMM Genel Kurulu, 37. Birleşim tutanağı, 22 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/enis-tutuncu-22-2004-12-22-2005-mali-yili-butcesi-kan-tas-4-uncu-tur-gorusmelerinde-hazine-m-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.