# 8.05.2007 tarihli ve 5654 sayılı nükleer güç santrallarının kurulması ve işletilmesi ile enerji satışına ilişkin kanun ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi (s.s.45)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Enis Tütüncü (CHP, Tekirdağ)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 18. Birleşim
- **Tarih:** 8 Kasım 2007
- **Gündem:** 8.05.2007 TARİHLİ VE 5654 SAYILI NÜKLEER GÜÇ SANTRALLARININ KURULMASI VE İŞLETİLMESİ İLE ENERJİ SATIŞINA İLİŞKİN KANUN VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MADDELERİ GEREĞİNCE CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ (S.S.45)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/enis-tutuncu-23-2007-11-08-8-05-2007-tarihli-ve-5654-sayili-nukleer-guc-santrallarinin-kurulmasi-3

> Enis Tütüncü (CHP), 8 Kasım 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 18. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 8.05.2007 TARİHLİ VE 5654 SAYILI NÜKLEER GÜÇ SANTRALLARININ KURULMASI VE İŞLETİLMESİ İLE ENERJİ SATIŞINA İLİŞKİN KANUN VE ANAYASANIN 89 UNCU VE 104 ÜNCÜ MADDELERİ GEREĞİNCE CUMHURBAŞKANINCA BİR DAHA GÖRÜŞÜLMEK ÜZERE GERİ GÖNDERME TEZKERESİ (S.S.45)); konuşma 919 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA ENİS TÜTÜNCÜ (Tekirdağ) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sözlerime başlarken hepinizi sevgiyle, saygıyla selamlıyorum. Bu Yüce Mecliste, az önce ya da bir iki saat kadar önce yaşadıklarımı kolay kolay unutamayacağım.

AHMET YENİ (Samsun) – Keşke yaşanmasaydı.

ENİS TÜTÜNCÜ (Devamla) – Keşke yaşanmamış olsaydı. Çok ayıp oldu değerli arkadaşlarım. Çok ayıp oldu.

Şimdi, şunu söylemek istiyorum: Bir sıralar…

ÜNAL KACIR (İstanbul) – Maddeyle ilgili konuş.

ENİS TÜTÜNCÜ (Devamla) – Söyleyeceğim.

ÜNAL KACIR (İstanbul) – Maddeye gel!

SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKANI SONER AKSOY (Kütahya) – Başkanım, maddeyle ilgili konuşması lazım.

ENİS TÜTÜNCÜ (Devamla) – Siz iktidarsınız, iktidar ve muktedir olmaya alışacaksınız. Bir sıralar Osmanlı padişahları, tahta çıkarken bazı kişiler bilinçli olarak bağırırlardı: “Mağrur olma padişahım, senden büyük Allah var.” Sizin durumunuza bakınca -hep yüzde 47’yi getiriyorsunuz- şunu söyleme ihtiyacını hissediyorum: Mağrur olmayın AKP’liler, sizden büyük millet var. Bu millet size gösterecektir bu mağrur durumunuzu. (AK Parti sıralarından gürültüler)

Şimdi, Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu durumunuza devam edin ve göreceksiniz.

Şimdi, bu tasarının yasalaşması durumunda sonucun ne olacağı konusundaki düşüncelerimi sizlerle paylaşmak istiyorum. Önce bir tespit yapacağız. (AK Parti sıralarından gürültüler)

KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) – Sayın Başkan… Sayın Başkan, duyamıyoruz.

ÜNAL KACIR (İstanbul) – Sayın Başkan, lütfen madde üzerinde konuşsun.

ENİS TÜTÜNCÜ (Devamla) – AKP son beş yıl içinde elektrik üretiminde kullanılan yakıt payları açısından Türkiye’yi nereden nereye getirmiştir? Bakınız, elimde Devlet Planlama Teşkilatının 2008 yılı programı var. Sayın Bakan, Hükûmet ve değerli AKP’liler lütfen dikkatle dinlesinler. 2002 yılında toplam elektrik üretimi içindeki doğal gaz payı yüzde 40,6’ydı, 2007’de bu yüzde 48,3’e çıktı. Linyit payı, 2002’de yüzde 21,7’ydi ve bu aşağı düştü, yüzde 21’e. Hidrolik payı, burada söylüyorum, hidrolik payı 2002’de yüzde 26’ydı ve yüzde18,6’ya düştü devri saadetlerinde. Peki, bu konuda AKP hükûmet programlarında ne söylemişti?

MEHMET EMİN EKMEN (Batman) – Maddeye gel, maddeye!

ÜNAL KACIR (İstanbul) – Maddeye gel!

ENİS TÜTÜNCÜ (Devamla) – Oraya geleceğim.

Ne söylemişti?

Bu da Dokuzuncu Beş Yıllık Plan, bu da Dokuzuncu Beş Yıllık Plan.

Bakınız ne söylemiştiniz: “Arz güvenliğinin artırılması amacıyla, birincil enerji kaynakları bazında dengeli bir kaynak çeşitlendirilmesine ve orijin ülke farklılaştırılmasına gidilecektir. Üretimin sistemi içinde yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının payının azami ölçüde yükselmesi hedeflenecektir.”

Şimdi yüce Meclise soruyorum: Yaklaşık tamamı ithal bir kaynak olan doğal gaza, Türkiye’nin bu ölçüde bağımlı hâle getirilmesi arz güvenliğini artırdı mı, azalttı mı? Azalttı. Ve böylece, AKP olarak, siz, son beş yıl içinde, Türkiye’nin enerjide arz güvenliği riskini önemli ölçüde büyüttünüz.

Peki, yine Dokuzuncu Plana göre, şuradan alıyorum, 412’nci paragraf: “Üretim sistemi içinde yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının payını azami ölçüde artıracağız.” demiştiniz. Artırdınız mı, yükselttiniz mi? Hayır.

Bu tespitlerim ne anlama geliyor? Şu anlama geliyor: AKP kendi iradesiyle kabul ettiği ve büyük bir iddiayla açıkladığı kalkınma planına ve programlarına tamamen aykırı bir politikayı yürütmüştür. Ziya Paşa’nın bir sözü vardır. “Ayinesi iştir kişinin, lafa bakılmaz./Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde.” AKP İktidarının enerji alanındaki akıl düzeyi, işte plan, işte program, az önce yaptığım tespitte, yani eserinde yatıyor.

FAHRETTİN POYRAZ (Bilecik) – Yaptıklarımız ortada. Yaptığımız yatırımlar ortada. Ayıp oluyor!

ENİS TÜTÜNCÜ (Devamla) – Ben sonuca bakarım. İşte, burada.

FAHRETTİN POYRAZ (Bilecik) – Halk bizi takdir ediyor, siz anlamıyorsunuz.

ENİS TÜTÜNCÜ (Devamla) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bakınız, AKP’nin yaptığı yanlışlar, elektrik enerjisinde güvenli yedek marjın daraltılmasına da neden olmuştur. Bunu ben söylemiyorum, yine, Devlet Planlama Teşkilatının bu programı söylüyor. Programdan konuşuyorum, plandan konuşuyorum. Siz ne konuşuyorsunuz hâlâ? Hayret bir şey yani. Nasıl laf atabiliyorsunuz, hayret bir şey. Sizleri alkışlamak lazım, hayret bir şey.

Bakınız, bunu önlemenin iki yolu vardı bunu da yapmadınız. Birincisi, mevcut santralleri olabildiğince yüksek kapasiteyle çalıştıracaktınız. Bunu beceremediniz. Diğeri ise, ciddi ölçekli yeni yatırımları yapacaktınız. Bu işi ise yeterince yapmadınız, es geçtiniz. Şimdi sıkıştınız, diyorsunuz ki: “Kaybedecek vaktimiz yok, nükleer santrali bir an önce kurmak mecburiyetindeyiz.” Bu bağlamda dün AKP Grubu adına konuşan sayın milletvekili aynen şöyle demiştir: “Türkiye’nin mutlaka ve mutlaka nükleer teknolojiyle birlikte nükleer santrali beraber değerlendirip nükleer santralini bir an önce kurması gerekiyor.” Ne kadar güzel. Katılıyoruz, altına da imzayı atıyoruz. Peki, bu Kanun’un amacı ne? Böyle demişsiniz de bu Kanun’da niye getirmemişsiniz? Bu Kanun’un amacı bak ne diyor. 1’inci madde: “Bu kanunun amacı, enerji plan ve politikalarına uygun biçimde elektrik enerjisi üretimini gerçekleştirecek nükleer güç santrallerinin kurulması, işletilmesi ve enerji satışına ilişkin usul ve esasları belirtmektir.”

Burada, dikkatinizi çekiyorum, nükleer teknolojiyle birlikte nükleer santralin beraber değerlendirilmesi ibaresi var mı? Yok. Peki, burada olmayan bir şeyi varmış gibi buradaki sözcüler niye dile getiriyor? Ne yapmalıydınız?

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ne yapmalıydınız? Beş yıldır ülkeyi yönetiyorsunuz. Ne yapmalıydınız? Bu Yasa’yı buraya getirmeden önce ne yapmalıydınız?

Bakınız, nükleer teknolojinin temellerini, genel çerçevesini oluşturacak nükleer kanununu getirmeliydiniz.

Siz, şimdi, nükleer faaliyetleri neye göre düzenleyeceksiniz, nasıl denetleyeceksiniz, araştırma-geliştirme çalışmalarını nasıl düzenleyeceksiniz, Atom Enerjisi Kurumunun görev ve yetkileri ne olacak, bu Kurum hangi esaslar çerçevesinde yeniden yapılandırılacaktır? Birçok daha başka konular, ayakta kalan, havada kalan başka konular var.

Şimdi ne yapıyorsunuz? Bunları getirmiyorsunuz, “Acelemiz var.” diyorsunuz, “Yallah” anlayışıyla, tasarıyı bir ihale kanunu gibi yasalaştırıyorsunuz.

Bu nedenlerle, geliniz, vakit erkenken, lütfen -bakınız, burada plandan konuştum, programdan konuştum, çelişkilerinizi ortaya koydum- geliniz de bu yasa tasarısını, başından itibaren arkadaşlarımızın dile getirdiği gibi, geriye çekiniz ve hep birlikte, gerçekten… (AK Parti sıralarından gürültüler)

FAHRETTİN POYRAZ (Bilecik) – Bu söylenir mi, bu kadar çalıştık?

ENİS TÜTÜNCÜ (Devamla) – Tabii, biz söyleyelim…

Değerli arkadaşlarım, işte bu Kanun’un yürütme maddesi, ne yazık ki, doğru bir şekilde yürümeyecektir, yürütülemeyecektir.

Bu duygu ve düşüncelerle, sizlere başarılar diliyorum. (AK Parti sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar!) Mağrur olmayın ey AKP’liler, sizden büyük millet var, göreceksiniz, sizden büyük millet var ve bu millet size gösterecektir. (CHP sıralarından alkışlar, AK Parti sıralarından gürültüler)

---

**Kaynak gösterme:** Enis Tütüncü (CHP, Tekirdağ). “8.05.2007 tarihli ve 5654 sayılı nükleer güç santrallarının kurulması ve işletilmesi ile enerji satışına ilişkin kanun ve anayasanın 89 uncu ve 104 üncü maddeleri gereğince cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderme tezkeresi (s.s.45)”. TBMM Genel Kurulu, 18. Birleşim tutanağı, 8 Kasım 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/enis-tutuncu-23-2007-11-08-8-05-2007-tarihli-ve-5654-sayili-nukleer-guc-santrallarinin-kurulmasi-3 (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
