# Kahramanmaraş mv. durdu özpolat ve 20 mv. nin (10/3), tekirdağ mv. enis tütüncü ve 38 mv. nin (10/8), kırklareli mv. tansel barış ve 23 mv. nin (10/12), adana mv. nevin gaye erbatur ve 23 mv. nin (10/28), bartın mv. muhammet rıza yalçınkaya ve 22 mv. nin (10/31), çanakkale mv. ahmet küçük ve 22 mv. nin (10/33), konya mv. hasan angı ve 19 mv. nin (10/38), konya mv. orhan erdem ve 28 mv. nin (10/42), çanakkale mv. mustafa kemal cengiz ve 27 mv. nin (10/47), aydın mv. ahmet ertürk ve 21 mv. nin (10/56), izmir mv. selçuk ayhan ve 25 mv. nin (10/59), afyonkarahisar mv. halil ünlütepe ve 23 mv. nin (10/62), izmir mv. mehmet ali susam ve 29 mv. nin (10/64), adıyaman mv. şevket köse ve 23 mv. nin (10/65), izmir mv. bülent baratalı ve 26 mv. nin (10/68), artvin mv. metin arifağaoğlu ve 24 mv. nin (10/71), afyonkarahisar mv. abdülkadir akcan ve 21 mv. nin (10/84), van mv. kayhan türkmenoğlu ve 19 mv. nin (10/87), kahramanmaraş mv. mehmet akif paksoy ve 23 mv. nin (10/89), ısparta mv. mevlüt coş

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Enis Tütüncü (CHP, Tekirdağ)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim
- **Tarih:** 25 Mart 2008
- **Gündem:** KAHRAMANMARAŞ MV. DURDU ÖZPOLAT VE 20 MV. NİN (10/3), TEKİRDAĞ MV. ENİS TÜTÜNCÜ VE 38 MV. NİN (10/8), KIRKLARELİ MV. TANSEL BARIŞ VE 23 MV. NİN (10/12), ADANA MV. NEVİN GAYE ERBATUR VE 23 MV. NİN (10/28), BARTIN MV. MUHAMMET RIZA YALÇINKAYA VE 22 MV. NİN (10/31), ÇANAKKALE MV. AHMET KÜÇÜK VE 22 MV. NİN (10/33), KONYA MV. HASAN ANGI VE 19 MV. NİN (10/38), KONYA MV. ORHAN ERDEM VE 28 MV. NİN (10/42), ÇANAKKALE MV. MUSTAFA KEMAL CENGİZ VE 27 MV. NİN (10/47), AYDIN MV. AHMET ERTÜRK VE 21 MV. NİN (10/56), İZMİR MV. SELÇUK AYHAN VE 25 MV. NİN (10/59), AFYONKARAHİSAR MV. HALİL ÜNLÜTEPE VE 23 MV. NİN (10/62), İZMİR MV. MEHMET ALİ SUSAM VE 29 MV. NİN (10/64), ADIYAMAN MV. ŞEVKET KÖSE VE 23 MV. NİN (10/65), İZMİR MV. BÜLENT BARATALI VE 26 MV. NİN (10/68), ARTVİN MV. METİN ARİFAĞAOĞLU VE 24 MV. NİN (10/71), AFYONKARAHİSAR MV. ABDÜLKADİR AKCAN VE 21 MV. NİN (10/84), VAN MV. KAYHAN TÜRKMENOĞLU VE 19 MV. NİN (10/87), KAHRAMANMARAŞ MV. MEHMET AKİF PAKSOY VE 23 MV. NİN (10/89), ISPARTA MV. MEVLÜT COŞ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/enis-tutuncu-23-2008-03-25-kahramanmaras-mv-durdu-ozpolat-ve-20-mv-nin-10-3-tekirdag-mv-eni

> Enis Tütüncü (CHP), 25 Mart 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAHRAMANMARAŞ MV. DURDU ÖZPOLAT VE 20 MV. NİN (10/3), TEKİRDAĞ MV. ENİS TÜTÜNCÜ VE 38 MV. NİN (10/8), KIRKLARELİ MV. TANSEL BARIŞ VE 23 MV. NİN (10/12), ADANA MV. NEVİN GAYE ERBATUR VE 23 MV. NİN (10/28), BARTIN MV. MUHAMMET RIZA YALÇINKAYA VE 22 MV. NİN (10/31), ÇANAKKALE MV. AHMET KÜÇÜK VE 22 MV. NİN (10/33), KONYA MV. HASAN ANGI VE 19 MV. NİN (10/38), KONYA MV. ORHAN ERDEM VE 28 MV. NİN (10/42), ÇANAKKALE MV. MUSTAFA KEMAL CENGİZ VE 27 MV. NİN (10/47), AYDIN MV. AHMET ERTÜRK VE 21 MV. NİN (10/56), İZMİR MV. SELÇUK AYHAN VE 25 MV. NİN (10/59), AFYONKARAHİSAR MV. HALİL ÜNLÜTEPE VE 23 MV. NİN (10/62), İZMİR MV. MEHMET ALİ SUSAM VE 29 MV. NİN (10/64), ADIYAMAN MV. ŞEVKET KÖSE VE 23 MV. NİN (10/65), İZMİR MV. BÜLENT BARATALI VE 26 MV. NİN (10/68), ARTVİN MV. METİN ARİFAĞAOĞLU VE 24 MV. NİN (10/71), AFYONKARAHİSAR MV. ABDÜLKADİR AKCAN VE 21 MV. NİN (10/84), VAN MV. KAYHAN TÜRKMENOĞLU VE 19 MV. NİN (10/87), KAHRAMANMARAŞ MV. MEHMET AKİF PAKSOY VE 23 MV. NİN (10/89), ISPARTA MV. MEVLÜT COŞ); konuşma 940 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ENİS TÜTÜNCÜ (Tekirdağ) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, Trakya’nın geleceğine sahip çıkmak amacıyla vermiş olduğumuz araştırma önergesi üzerine söz almış bulunuyorum. Hepinizi sevgiyle, saygıyla selamlıyorum.

Neden böyle bir önerge verdik? Şunun için: Çünkü Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli’nin hem tarım toprakları, ormanları, yer altı ve yer üstü suları hem de kıyıları ve çevre değerleri yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Sayın Bakan önergelerin geneli üzerindeki konuşmasında bizim önergemizi yalnızca Ergene Havzası’ndaki kirlilik açısından ele aldılar. Oysa çevre kirliliği önergemizdeki gerekçelerden yalnızca biriydi. Bu nedenle, araştırma önergemizin daha iyi anlaşılması açısından, burada, Trakya’daki sorunlarla ilgili kısa bir bilgilendirmeyi dikkatlerinize sunmak istiyorum.

Bir kere, Trakya topraklarının yaklaşık dörtte 1’i yanlış kullanılıyor. Birinci ve ikinci sınıf tarım arazileri hızla elden çıkıyor. Şu an için verimli topraklardan yaklaşık 50 bin hektarlık bölümü elden çıkmış durumdadır. Plansız sanayileşme ve konut inşatlarındaki patlamalar Trakya’ya göçü hızla artırmaktadır. Nüfus artışı, yanlış su kullanımı, hızla yükselen imar rantı Trakya’nın belli bölümlerini yeşil alana hasret bırakmaya başladı. İstanbul’u, Silivri’yi aştı, Tekirdağ-Çorlu ayrımındaki Kınalıköprü’ye doğru pompalanıyor.

İkinci olarak, Trakya’daki su havzalarımız kurumakta, yer altı ve yer üstü su kaynaklarımız hızla tükenmektedir. Bölgemizde yakın zamanlara kadar 40-50 metreden ve tertemiz çıkarılan artezyen suyu, şimdi ancak 400-500 metreden hem de daha yetersiz ve çok daha kirlenmiş olarak çıkartılabiliyor. Bu nedenle, İstanbul’a tahsis edilmiş olan Istranca dereleri suyuna Trakya şiddetle ihtiyaç duymaya başladı.

Üçüncü olarak, Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; toprak ve su, hava kirliliğindeki artış Trakya’da insan yaşamını tehdit eder boyutları çoktan aşmış durumda. Şimdi ise Vize Çakıllı’da çimento fabrikası kurulacağından söz ediliyor.

Bakınız, Ergene Nehri’nin çıkış noktası bunun az ilerisindeki ormanlık alan içinden başlıyor. Böylesine bir doğa katliamına hiç kimsenin seyirci kalması kesinlikle mümkün değildir. Bilindiği gibi, hâlihazırda Ergene ve Çorlu derelerinde zehir akıyor su yerine. Havadaki kükürt dioksit kirliliği açısından, Türkiye’deki en kirli iller açısından, Tekirdağ 5’inci sırada, Edirne 8’inci sırada.

Dördüncü olarak, erozyona maruz kalmayan topraklarımız Trakya’da hemen hemen yok gibidir. Üç ildeki toplam topraklarımızın yüzde 52’si orta ve ağır şiddetli erozyona, yaklaşık yüzde 48’i ise hafif derece erozyona maruzdur. Bu nedenden ötürü topraklarımızdaki organik madde oranı yüzde 1’in altına düşmüştür. Oysa Avrupa Birliği ülkelerindeki organik madde oranı topraklarda yüzde 20’ler dolayındadır.

Önergemizin gerekçeleriyle ilgili daha fazla ayrıntıya girmek için burada fazla zamanımız yok ancak durumun daha iyi anlaşılabilmesi için değerli gazeteci arkadaşımız Sayın Yalçın Bayer’in bir tespitini sizinle paylaşmak istiyorum. Diyor ki Sayın Yalçın Bayer: Sanayi ve yapı sektörü Bolu Dağlarından Edirne’ye acımasız bir şekilde doğayı yara yara ilerliyor. Toprak ve suyun yenilgisi… Doğa küskün, yağmur bulutları İstanbul’a, Trakya’ya pek uğramıyor.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; işte burada bir bölümüne değindiğimiz sorunların çözülmesi amacıyla Trakya Üniversitesi tarafından 1/100.000 ölçekli Ergene Havzası Çevre Düzeni Planı hazırlandı. Bu plan 2020 yılı Trakya’sını hedeflemişti ve 2004 yılında da onaylanmıştı. Daha sonra 1/25.000 ölçekli planın yapılması süreci başlatıldı. Bu süreçte oluşturulan Trakya Kalkınma Birliği -ki kısaca “TRAKAB” diye adlandırılıyor- 1/25.000’lik planın yapılması için ihaleye çıktı. Ne var ki bu ihale sonradan iptal edildi, yasalara ve hukuka aykırı olarak iptal edildi ve böylece 1/25.000’lik planı hazırlama işi İstanbul Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki İstanbul Metropoliten Planlamaya aktarıldı. Takiben, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, TRAKAB ve Çevre ve Orman Bakanlığı arasında bir protokolün imzalandığına tanık olduk. Burada, 1/100.000’lik planın İstanbul’a uygun hâle getirilmesi öngörüldü. Yani, Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu protokol ile Trakya’nın çevre düzeni planında İstanbul lehine değişiklik yapılması kabul edilmiş oldu.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; işte bu nokta, verdiğimiz araştırma önergesinin özünü, esasını oluşturuyor. Önergemizin amacı, Trakya’nın 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının temel ilkelerine sahip çıkmaktır. Endişemiz nereden kaynaklanıyor? İstanbul Metropoliten Planlamadan bazı yetkililer, İstanbul’dan Trakya bölgesine en az 2 milyon nüfusun kaydırılacağını, bu nüfusla birlikte, İstanbul’da bulunan sanayi kuruluşlarının da önemli bölümünün bölgeye yani Trakya’ya aktarılacağını dile getirmişlerdir. Buna karşılık, Trakya’daki yerel yöneticilerin bu konularla ilgili hiçbir hazırlığı yoktur. Daha da ötede, ne İstanbul Metropoliten Planlama ve ne de TRAKAB, yerel yönetimleri bu çerçevede bilgilendirmiş değildir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Trakya’nın üç ili olarak biz, İstanbul’un giderek ağırlaşan sorunlarının çözümünde ana yüklenici rolünü üstlenemeyiz; bu, Trakya’yı bitirir. Bize diyorlar ki: “Trakya İstanbul’suz, İstanbul da Trakya’sız planlanamaz. Bu düşünce, İstanbul uğruna Trakya’nın gözden çıkarılması anlamına gelmez.” diyorlar. Değerli milletvekilleri, siz eğer 1/100.000 ölçekli Ergene Havzası Planı’nın ana ilkelerini çiğnerseniz -ki, protokol ile bunun yolu açılmıştır- sonuçta, Trakya’yı İstanbul için gözden çıkarıyorsunuz demektir. Nitekim 100.000 ölçekli planda, onaylanmasından hemen sonra, çok sayıda değişiklik yapıldığını üzülerek tespit ediyoruz. Marmara Ereğlisi-Kumbağ arasında, Tekirdağ sahil şeridi için İstanbul kentsel yoğunluğunun azaltılması amacıyla “Kullanım alanı genişletilebilir.” hükmü getirilmiştir. Hâlihazırda bazı rant çevreleri bunları fırsat bilerek büyük miktarda araziyi kapatmaktadır. İstanbul Büyükşehir Belediyesindeki rantçı zihniyetin plan değişikliklerine hâkim olabileceğinden endişe duyuyoruz.

İstanbul’un sorunlarının çözümünde Trakya olarak üzerimize düşeni elbette yaparız. Bu, bizim hem tarihsel sorumluluğumuzun hem de vatandaşlık bilincimizin bir gereğidir. Ancak, elimizde kalan son Avrupa topraklarını, imar rantına, çarpık sanayileşmeye, ekolojik dengeyi ve doğayı tahrip edecek uygulamalara daha fazla açamayız; Trakya’yı vahşi rant kavgalarına terk edemeyiz. Bunu bizden hiç kimse beklemesin. İstanbul’a göçü önlemek istiyorsanız, AKP olarak rant ekonomisini bırakınız ve yatırım, üretim ekonomisine geçiniz. Bu çerçevede başlatılacak yeni bir sanayileşme hamlesiyle Anadolu’nun belli yörelerinde yıllar önce düşünülen ve tartışılan 1 milyon, 1,5 milyon, hatta 2 milyon nüfuslu şehir çekim merkezlerini oluşturunuz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ENİS TÜTÜNCÜ (Devamla) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Aksi hâlde, Muğla’dan Zonguldak’a çekilecek bir düz çizginin üstünde kalan bölgeye, yani kuzeybatı bölgesine -ki buraya İzmir, Manisa, Denizli, Balıkesir, Bursa, Bilecik gibi iller de girer- 40-50 milyon insanın yığılmasına engel olamazsınız. Sonuçta imar ekonomisini İstanbul’a daha da fazla kenetlemiş olursunuz. Böylece, Türkiye'nin en değerli topraklarının kiremitle, betonla ve asfaltla kaplanmasını engelleyemezsiniz.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; burada ana hatlarını dile getirmeye çalıştığım önergemize sahip çıkılmasını istiyoruz, ümit ediyoruz, talep ediyoruz. Bu duygu ve düşüncelerle sözlerime son verirken, hepinizi en iyi dileklerimle tekrar sevgiyle, saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Enis Tütüncü (CHP, Tekirdağ). “Kahramanmaraş mv. durdu özpolat ve 20 mv. nin (10/3), tekirdağ mv. enis tütüncü ve 38 mv. nin (10/8), kırklareli mv. tansel barış ve 23 mv. nin (10/12), adana mv. nevin gaye erbatur ve 23 mv. nin (10/28), bartın mv. muhammet rıza yalçınkaya ve 22 mv. nin (10/31), çanakkale mv. ahmet küçük ve 22 mv. nin (10/33), konya mv. hasan angı ve 19 mv. nin (10/38), konya mv. orhan erdem ve 28 mv. nin (10/42), çanakkale mv. mustafa kemal cengiz ve 27 mv. nin (10/47), aydın mv. ahmet ertürk ve 21 mv. nin (10/56), izmir mv. selçuk ayhan ve 25 mv. nin (10/59), afyonkarahisar mv. halil ünlütepe ve 23 mv. nin (10/62), izmir mv. mehmet ali susam ve 29 mv. nin (10/64), adıyaman mv. şevket köse ve 23 mv. nin (10/65), izmir mv. bülent baratalı ve 26 mv. nin (10/68), artvin mv. metin arifağaoğlu ve 24 mv. nin (10/71), afyonkarahisar mv. abdülkadir akcan ve 21 mv. nin (10/84), van mv. kayhan türkmenoğlu ve 19 mv. nin (10/87), kahramanmaraş mv. mehmet akif paksoy ve 23 mv. nin (10/89), ısparta mv. mevlüt coş”. TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim tutanağı, 25 Mart 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/enis-tutuncu-23-2008-03-25-kahramanmaras-mv-durdu-ozpolat-ve-20-mv-nin-10-3-tekirdag-mv-eni (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.