# Olağanüstü hal ile ilgili kanunun gündeme alınması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ensar Öğüt (CHP, Ardahan)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 43. Birleşim
- **Tarih:** 11 Mart 2003
- **Gündem:** OLAĞANÜSTÜ HAL İLE İLGİLİ KANUNUN GÜNDEME ALINMASI
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ensar-ogut-22-2003-03-11-olaganustu-hal-ile-ilgili-kanunun-gundeme-alinmasi

> Ensar Öğüt (CHP), 11 Mart 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 43. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: OLAĞANÜSTÜ HAL İLE İLGİLİ KANUNUN GÜNDEME ALINMASI); konuşma 703 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ENSAR ÖĞÜT (Ardahan)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 4325 Sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi Hakkında Kanunun uygulamasının 31.12.2005'e kadar uzatılmasıyla ilgili kanun teklifim üzerinde söz almış bulunuyorum.

Bu kanunun uygulaması 31.12.2002 tarihinde son buldu ve bu uygulamanın uzatılması, iktidar partisinin acil eylem planında da var. Bu, özellikle, kalkınmada öncelikli Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde yatırımların teşvik edilmesine ve istihdam yaratacak işadamlarımıza imkân sağlayacak. Orada yatırım yapacaklar ve yatırım yapmaları da çoğu insana ekmek kapısı açacaktır.

Doğu ve güneydoğu insanlarının en büyük geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Tarım ve hayvancılıkla uğraşan bu bölgeler, uzun kış mevsimi nedeniyle, sekiz ay gibi bir süre kar altında kalmaktadır. O bölgenin coğrafî ve iklim şartları da göz önünde tutulduğu zaman, özel sektörün yatırım yapması zordur. Zor olması nedeniyle, özel sektöre, yatırım imkânı sağlayacak birtakım kolaylıkların getirilmesi gerektiğine inanıyorum. Bu nedenle, bu kanun teklifimin Yüce Meclisten geçmesini talep ediyorum.

Bölgemizin ve kalkınmada öncelikli illerin daha güzel kalkınabilmesi için önerilerim var. Birincisi, tarım ve hayvancılıkla uğraşan bölgenin eğitime ihtiyacı vardır. Bu eğitimi sağlamak için de tarım ve hayvancılıkla ilgili meslek liselerinin kurulması gerekiyor. Tarım ve hayvancılıkla ilgili meslek liseleri kurulursa, o zaman, insanlarımızı, tarım ve hayvancılıkta daha bilinçli bir şekilde yetiştirmiş oluruz.

İkincisi, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde organize sanayi bölgeleri var. Bu organize sanayi bölgelerine kimse yatırım yapmıyor. Bu organize sanayii bölgelerinin bir kısmının, hiç olmazsa yarısının, besi organize sanayii olarak yapılması lazım. Besi organize sanayii olarak yapılır ve besi organize sanayilerine çevrilirse, o zaman, hayvan almak isteyen Anadolu tüccarı o bölgede yatırım yapar; yatırım yaptığı zaman da yerinde besicilik yapar; yerinde besicilik yaptığı zaman da bölgeye büyük katkı sağlar.

Üçüncüsü, tarım ve hayvancılıkla uğraşan ve onu sanayie dönüştüren kesimlere KOBİ kredisi geliştirilmesi lazım; yani, ucuz KOBİ kredisi verilmesi gerekmektedir.

Arkadaşlar, dördüncüsü, Türkiye'de şu anda liberal ekonomi sistemi var. Liberal ekonomi sistemi, serbest piyasa ekonomisine, rekabete dayanıyor. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde rekabet yapacak adam da yok, para da yok, fabrika da yok. Bu nedenle, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde, kalkınmada öncelikli illerde, yatırımların karma ekonomi modeliyle yapılması lazım. Karma ekonomi modeli, devlet ve vatandaşın elbirliği yapmasını gerektiren bir modeldir. Altyapısını devlet götürürse, vatandaşla işbirliği yaparsa, o bölgeye fabrikalar kurulur, işyerleri kurulur ve orada insanlarımız işsiz kalmaz, ekmek sahibi olurlar.

Değerli arkadaşlar, kalkınmada öncelikli illerimizin sayısı 50; yanlış duymadınız, 81 il var Türkiye'de, 50'si kalkınmada öncelikli il! Şimdi, bir kere bunun düzeltilmesi lazım. İklim şartları, coğrafya şartları, millî gelirden pay oranı, eğitim ve sağlık düzeyi öne alındığı zaman, yani, bir Hakkâri'yle, bir Ağrı'yla, bir Ardahan'la -ismini söylemeyeceğim, ama- 50 nci sıradaki bir il arasında büyük fark vardır; bunun kesinlikle düzeltilmesi lazım.

İkincisi, çok önemli...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, sözlerinizi tamamlayın.

ENSAR ÖĞÜT (Devamla) - Değerli arkadaşlar, sınır illerimiz var. Sınır illerimiz de şu anda çok fakir bir bölgede. Sınır illerimizin gelişmesi, stratejik anlamda çok önemlidir. Bugün, dünya ülkelerinin bazıları, coğrafyamızda Irak'a yönelik bir harekâtı destekliyor ve bizi de zorlayarak savaşa sokmaya çalışıyorlarsa, yarın, Kars ve Ardahan İllerinde Ermeni meselesini gündeme getireceklerdir. Bu nedenle, 43 yıl Rus işgali altında kalmış o bölgenin bir daha işgal edilmemesi için, o bölgenin sosyal ve ekonomik açıdan kesinlikle güçlendirilmesi lazım. Güçlendirilmesi için de -sizden istirham ediyorum- sınır kapılarının açılması lazım, geliştirilmesi lazım. Posof ve Çıldır (Aktaş) Kapılarının geliştirilerek, o bölgede serbest ticaret alanının kurulması lazım. O bölgede serbest ticaret alanı kurulursa, ondan, bölgedeki, doğu ve güneydoğudaki bütün iller yararlanır ve sınırımızın öteki tarafındaki 200 000 000 insanın ticaret hacmini düşündüğümüz zaman, bölgemize de büyük katkı sunmuş olur. Bu nedenle, sınır ticaretinde, bölgemizin (Ardahan'ın ve diğer illerin) mutlak surette düzenlenmesi ve serbest ticaret alanlarının kurulması gerekmektedir.

Değerli arkadaşlar, kalkınmada öncelikli illerden, doğrudan gelir desteğini, maalesef, yüzde 40 civarında alan illerimiz var; hele, Ağrı ve Hakkâri hiç almadı. Kalkınmada öncelikli olmayan 31 il, doğrudan gelir desteğinin tamamını almış; ama, kalkınmada öncelikli, dargelirli, fakir, yoksul iller ise yüzde 40'ını almış veya almamış. Bunun adaletle ilgisi yok; siz de takdir edersiniz. Hükümetten istirham ediyorum; bu, derhal düzeltilsin; kalkınmada öncelikli illere doğrudan gelir desteği ödensin. Kaldı ki, 2003 yılı bütçesine doğrudan gelir desteğiyle ilgili bir para konulmamış.

Değerli arkadaşlar, bu parayı Dünya Bankası veriyor; kimse babasının cebinden vermiyor. Ben, sizden, 2003 yılı bütçesine, çiftçiye destek anlamında, doğrudan gelir desteğinin konulmasını istirham ediyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ensar Öğüt (CHP, Ardahan). “Olağanüstü hal ile ilgili kanunun gündeme alınması”. TBMM Genel Kurulu, 43. Birleşim tutanağı, 11 Mart 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ensar-ogut-22-2003-03-11-olaganustu-hal-ile-ilgili-kanunun-gundeme-alinmasi (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
