# Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değ.yapı.hk.(ss.355) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ensar Öğüt (CHP, Ardahan) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim - **Tarih:** 28 Ocak 2004 - **Gündem:** YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞ.YAPI.HK.(SS.355) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ensar-ogut-22-2004-01-28-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-deg-yapi-hk-ss > Ensar Öğüt (CHP), 28 Ocak 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞ.YAPI.HK.(SS.355)); konuşma 1.007 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA ENSAR ÖĞÜT (Ardahan) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısının 5 inci maddesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlar, 7 Ocak 2003 tarihinde, 4325 Sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi Hakkında Kanun Teklifi vermiştim, görüşülmüştü, Adalet ve Kalkınma Partisi, maalesef reddetmişti, teklifim yasalaşmamıştı, yani, bu süre uzatılmamıştı. O zamandan bu zamana geçen bir yıla hakikaten yazık oldu. Ayrıca, benim bölgem olmamasına rağmen, daha önce kalkınmada öncelikli iller içerisine giren Tunceli, niçin bu kanun tasarısında yok; onu halen anlamış değilim. Hakikaten, Tunceli'ye yazık oluyor, Tuncelililere yazık oluyor; çünkü, fabrika yok, istihdam yok, hiçbir şey yok. Sadece, yüksek ücret alan özel timin ve askerî görevlilerin aldığı ücretlerle halkın gelirinin harman yapılması ve belli bir rakam çıkarılıp, Tunceli'nin fert başına geliri için 1 500 doların üzerinde denilmesinin yazık olduğunu düşünüyorum. Hakikaten, bölgedeki birçok ile yazık oluyor; Elazığ'a da yazık oluyor, hatta Artvin'e de yazık oluyor; çünkü, Artvin de kapsam dışında. Değerli arkadaşlar, geliri 1 500 doların altında olan 36 ilde uygulanacak yatırım projelerini kapsayan kanun tasarısının adı güzel; fakat, içi boş. Niçin -ben işadamıyım, Ardahan'da iki tane yatırımım var; et kombinasının ve yem fabrikasının ortağıyım- çünkü, hiçbir deli, beş yıllığına gidip doğuya yatırım yapmaz. Düzce dururken, Bartın dururken, Osmaniye dururken, niye gitsin Ardahan'a, Şırnak'a, Van'a, Kars'a yatırım yapsın?! Bu, akıl, mantık işi değil. Ben, bütçe konuşmasında Sayın Bakana da arz ettim. Herhangi bir yerin çarşısında bir dükkân tutun; hemen dersiniz ki, en az beş yıl veya on yıllık olursa, olur. Niye; yatırım yapacaksınız, para harcayacaksınız. Bunun dönüşümü var. Adam, 20 000 000-30 000 000 dolar yatırım yapacak, fabrika kuracak; beş yıl sonra Türkiye'de ne olacağı belli değil, gelecek hükümet belli değil, gelecek hükümetin alacağı karar belli değil. Beş yıl sonrası için karanlık olan bir yere yatırım yapılır mı değerli arkadaşlar? ÜNAL KACIR (İstanbul) - Merak etme, biz yine buradayız. ENSAR ÖĞÜT (Devamla) - Şunu arz edeyim: Siz olursunuz, olmazsınız; ama, sermaye kuş gibidir, çok ürkektir. Sermayeye garanti vermezseniz, sermaye gitmez. Üç tür sermaye vardır; yurtdışı sermaye, yani, yabancı sermaye, yerli sermaye, bir de Romanya'ya, Bulgaristan'a yatırım yapan, dışarıya yatırım yapan yerli sermaye. Bunların, doğuya, Doğu Anadoluya, o bölgelere gidebilmesi için, bunları teşvik edecek, cazip gelecek birtakım garantiler vermeniz lazım. Arkadaşlar, bir kere, süre çok önemlidir. Ben, bunun süresi için yirmi yıl diyorum -ben işadamıyım, ekonomi okumuşum- bunun kuralı da var, teorisi de var, pratiği de var; yirmi yılın altında olmaz; ama, arkadaşlarım on yıl diyor. Hiç olmazsa, on yıl olursa, doğuya, Doğu Anadoluya gider; yoksa, gitmez; yazık olur. Bir de şu var: En az 10 işçi çalıştıran bu kanundan yararlanacak deniliyor. Değerli arkadaşlar, Tayvan'a giden var mı; Tayvan'da her evin altında kompütür yapıyorlar, bilgisayar yapıyorlar, elektronik malzeme yapıyorlar; 2 kişi, 3 kişi, 5 kişi üretiyorlar. Siz, yedi sekiz ay kar altında olan Doğu Anadolu'ya kimi göndereceksiniz? Orada el sanatlarını geliştirecek 3'er 5'er kişilik atölyeler kurdurabilirseniz, o zaman, Kapalıçarşı'daki halıcı, gider, orada üretim yapar -ben, halı ticareti de yaptım- maliyet azalmış olur. Adam, evinde, kışın, bahara kadar halı dokur, el sanatları yapar. Bunun bir aklı, mantığı vardır. Şimdi, efendim "biz, tüccar siyaseti yapağız..." Çok güzel; ama, çıkarılacak olan bu kanun, tüccar siyasetine de uymuyor. Hadi, uyuyorsa, bana söyleyin. Bizim, 700 dönüm arazi içerisinde 10 000 metrekare kapalı alanı olan et entegre tesislerimiz var. 10 arkadaşız, 10 000 000 dolar yatırım yaptık, halen zarardayız. Memleketimiz diye gittik. Satamıyoruz; maliyet yüksek, taşımacılık yüksek. Yani, yatırım yapan kişi, maliyeti düşünür. Eğer, siz, demiryollarına önem vermez, halen duble yollar yaparak taşımacılık maliyetlerini artırırsanız, halka yönelik toplu taşımacılığa, demiryollarına önem vermezseniz, bu yatırımlarla ilgili kimse oraya gitmez; çünkü, maliyet yüksektir. Benim etim çok kaliteli et, buraya getirdiğim zaman, fiyatı, buradaki etin 1,5 katı oluyor, maliyet biniyor, satamıyorum. Küspe et değil, organik et, kaliteli et; ama, satamıyorum. Van Et de satamıyor, iflas etti, Ardahan Et de iflas etme durumuna gelecek, Kars Et kapandı. Şimdi, akıllı ve mantıklı olmak mecburiyetindeyiz. Süre, maliyet çok önemli, arkadaşlar. Kârı varsa, herkes gider. Burada işadamı olan insanlar var. Kâr etmezsek, niye gidelim kardeşim?! Kâr etmek için maliyeti düşüreceğiz, süreyi uzatacağız; kârını artıracağız ki, vatandaş gitsin, başka türlü gitmez, değerli arkadaşlar. Bakın, inanın üzülüyorum. Olağanüstü hal bölgesi içerisinde Tunceli var, şurada var; ama, burada çıkarılmış, yok, Elazığ da yok. Bunlar bizim insanlarımız, bizim yörelerimiz; yani, bir bütündür. O zaman, bunun en iyi yolu ne biliyor musunuz; hakikaten kademeli yapmaktır. Yani, Düzce de bunun içerisinde var. Sayın Bakan söyledi, dedi ki: "Beş sene sonra Düzce çok gelişmiş olabilir; çünkü, İstanbul'a çok yakın. Beş sene sonra, bu tasarıyı farklı getiririz." Doğru. Düzce'ye yüzde 20, yüzde 25 iskonto yapılsın, birtakım teşvikler verilsin; ama, Hakkâri'ye, Van'a, Kars'a, Ardahan'a, yüzde 100, yüzde 150, hatta yüzde 200 iskonto yaparsınız yatırımcı gider. Enayi midir yahu?! Düzce'de oniki ay yaz var, oniki ay üretim var; çiftçi, 3 defa, 4 defa mahsul elde ediyor, Doğu Anadoluda 1 defa mahsul elde edemiyor. Akıl var, mantık var... Tabiî ki, Türkiye'nin her bölgesi bizim, her bölgenin kalkınması lazım. Size bir şey anlatacağım: Dün, beni, İstanbul Kartal'dan Mardinli bir arkadaşım aradı "çıkacak bu kanunun metnini bana bir fakslayabilir misiniz; ben, Bartın'a yatırım yapacağım" dedi. Niye Mardin'e yatırım yapmıyorsun, Mardin de bu kapsam içerisinde dedim. "Yahu, Bartın dururken Mardin'e kim gidecek" dedi. Aynen aktarıyorum. "Ben Mardinliyim; ama, Bartın'a gideceğim; çünkü, Bartın bana yakın" dedi. Onun için, bunu kademeli bir şekilde yapmak lazım. Bu yapılmıyorsa, hiç olmazsa süreyi uzatalım. Sürenin uzatılıp, Doğu Anadoluda tarım ve hayvancılıkla uğraşan insanlara özellik tanınması lazım; çünkü, Antalya'daki de çiftçi, Doğu Anadoludaki de çiftçi; oradaki çiftçiye de aynı faiz uygulanıyor, Bursa'daki çiftçiye de, Ardahan'daki çiftçiye de aynı faiz uygulanıyor. Ardahan'daki çiftçi yılda 1 defa mahsul alamıyor, Yalova'daki çiftçi 3 defa mahsul alıyor. Bu, hakla, adaletle hiç bağdaşmıyor. İnanın, sizin parti kurulduğu zaman, ismi de "Adalet ve Kalkınma Partisi" olduğunda, ne kadar güzel bir isim demiştim. Keşke, hakikaten bu isme layık şekilde, ülkeyi kalkındıracak adaletli bir çalışma, adaletli bir sistem olsa; ama, görüyoruz değerli arkadaşlarım, Adalet ve Kalkınma Partisindeki milletvekili arkadaşlarımız dahi, bu yasa tasarılarını benimsemiyor, diyorlar ki, diğer arkadaşların... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Ensar Öğüt (CHP, Ardahan). “Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değ.yapı.hk.(ss.355)”. TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim tutanağı, 28 Ocak 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ensar-ogut-22-2004-01-28-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-deg-yapi-hk-ss (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.