# Ermeni soykırım iddialarına ilişkin

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ensar Öğüt (CHP, Ardahan)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 100. Birleşim
- **Tarih:** 18 Mayıs 2005
- **Gündem:** ERMENİ SOYKIRIM İDDİALARINA İLİŞKİN
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ensar-ogut-22-2005-05-18-ermeni-soykirim-iddialarina-iliskin

> Ensar Öğüt (CHP), 18 Mayıs 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 100. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ERMENİ SOYKIRIM İDDİALARINA İLİŞKİN); konuşma 412 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ENSAR ÖĞÜT (Ardahan) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; öncelikle, işgalci emperyalist güçler tarafından işgal edilen ülkemize karşı, Kuvayı Milliye hareketiyle, Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde, Samsun'a çıkan, 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramını ülkemize kazandıran tüm şehitleri rahmetle anıyorum ve 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramının, Cumhuriyet Halk Partisi adına, halkımıza hayırlı ve uğurlu olmasını diliyorum.

Değerli arkadaşlar, benim bugünkü konuşmam Ermeni soykırımıyla ilgili. Ermeni soykırımını ben kabul etmiyorum, etmem mümkün değil; çünkü, benin topraklarımda, Ermeniler, çok sayıda Müslüman Türkleri katletti. Şöyle ki: Daha 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbinde, yani, 93 Harbinde Ermeniler Ruslarla birleşip Türkleri arkadan vurup Müslüman Türkleri katletmeye başladılar. 1878!.. 1914'te Sivas'ta, ondan sonra Muş'ta, Bitlis'te, Van'da, Maraş'ta, Zeytun'da, Urfa gibi illerimizde 1914'te başlayarak 1915'e kadar büyük katliam yaptılar.

Şimdi, burada çok önemli bir tarihi açıklayacağım arkadaşlar: 18 Mart 1915 Çanakkale Zaferi. Bütün işgalci güçler Çanakkale'ye gelmiş, Türkiye'yi, Osmanlı Devletini yıkarak Anadolu'yu almak istiyor. Anadolu'da içimizde yaşayan Ermeniler de bir yandan, aynı tarihlerde -1915 Ocak, Şubat, Mart; yani, bunu Ermeniler de kabul ediyor- 18 Mart 1915'te biz Çanakkale'de savaş verirken Anadolu'da sivilleri, kadınları, çoluk çocuğu, harpten dönmüş askerleri toplu halde katlediyorlardı. Bu, tarihtir.

Şimdi bunu açıklamamın nedeni şu: Yani, Türkiye bütün ordusuyla, askeriyle, eli silah tutanıyla Çanakkale'ye gitmiş, can derdinde, Ermeniler de, Anadolu'da mal derdine düşmüş ve oradaki savunmasız insanları katletmiştir.

Değerli arkadaşlar, tabiî, bu katliamdan sonra, Osmanlı Devleti, 27 Mayıs 1915'te tehcir, diğer adıyla göç kanununu çıkarttı. Yani, bu, bir yer değiştirme kanunuydu. O zaman Anadolu'nun her tarafında katliamlar yapan Ermeni çetelerine katılmış Ermenileri, toprakları yine aynı sınırlar içerisinde olan Suriye'ye göç ettirdi. Ama, tekrar, göç eden Ermeni vatandaşlarımız, o zaman, Fransızlarla, İngilizlerle geri döndü, bu defa, Anadolu'daki savaşlara karıştı ve bu savaşta karşılıklı insanlar öldü.

Şimdi, 1915 ile 1918 yılları arasında Doğu Anadolu'da Kars, Ardahan, Iğdır, Erzurum, o bölgede, yine, Ermeni çeteleri, Ruslara, Rus Ordusuna katılarak bu defa o bölgede yıkım yaptılar.

Bakın, size çok tarihi anlatacağım. Ardahan'da Halil Efendi Mahallesinde bir cami var. O camie, 300 tane Müslüman Türkü -kadın, çocuk, harpten dönmüş yaralı askerleri- topluyorlar ve o camide yakıyorlar. O cami, şu anda Halil Efendi Mahallesinde yanık cami olarak duruyor; cami değil, yanık olarak; orada da mezarlar var.

Şimdi, ben buradan hükümete sesleniyorum ve devletime sesleniyorum: Bu kadar katliam yapmış bir Ermenistan'ın karşısında niye savunmaya geçiyoruz?! Niye, biz "kardeşim, siz soykırımı yaptınız" demiyoruz?! O dönem -doğrudur- yani, 600 000-700 000 Ermeni savaşta öldüyse, 593 000 Müslüman Türk de savaşta öldü; kayıtları belli. Yani, karşılıklı iki savaşta soykırımı eğer yapıldıysa, Ahıska Türklerine de yapıldı.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ensar Öğüt (CHP, Ardahan). “Ermeni soykırım iddialarına ilişkin”. TBMM Genel Kurulu, 100. Birleşim tutanağı, 18 Mayıs 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ensar-ogut-22-2005-05-18-ermeni-soykirim-iddialarina-iliskin (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.