# T.c. ziraat bankası a.ş.ve tarım kredi kooperatifleri hk. (s.s. 151) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Erdoğan Kaplan (CHP, Tekirdağ) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim - **Tarih:** 5 Haziran 2003 - **Gündem:** T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş.VE TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİ HK. (S.S. 151) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/erdogan-kaplan-22-2003-06-05-t-c-ziraat-bankasi-a-s-ve-tarim-kredi-kooperatifleri-hk-s-s-151 > Erdoğan Kaplan (CHP), 5 Haziran 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş.VE TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİ HK. (S.S. 151)); konuşma 579 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ERDOĞAN KAPLAN (Tekirdağ)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; çiftçilerimizin sorunları, 1930'lu yıllarda kurumsallaşan ülkemizin tarımsal destekleme politikaları, devletin ürün fiyatlarını belirlemesi ve pazara, ürün alıcısı ve satıcısı sıfatıyla müdahale etmesi şeklinde uygulamalarla uzun yıllar sürdürülmüştür. Bu politikaların genel amaçları, fiyatları, üretime özendirecek ve çiftçilerimize makul bir gelir sağlayacak şekilde istikrarda tutmak, desteklenen ürünlerin üretiminin ithalat yoluyla gelen düşük fiyatlı ürünlerden olumsuz etkilenmesini önlemek ve tarım ürünlerimizin ihracatını teşvik etmek şeklinde özetlenebilir. Desteklemeler, zaman zaman ekonomik amacından ayrı olarak, düşük gelirli nüfus kitlesini temsil eden ve oy potansiyeli yüksek olan çiftçilerimize gelir transferi yapmak amacıyla da uygulanmıştır. Tarımsal destekleme politikamızın bir temel aracı da, girdi fiyatları ve pazarı düzenleyici desteklemeler olmuştur. Bu bağlamda, üreticilere, gübre, tarımsal kredi, bitki koruma ilaçları, hayvan yemi ve tohumluk gibi üretim faktörlerini, pazar fiyatlarının altında intikal ettirmek amacıyla kamu kaynaklarından sağlanan sübvansiyonlar uygulanmıştır. En son, Aralık 1999'daki hükümetçe IMF'ye sunulan niyet mektubu, tarım politikalarımızda, fiyat desteğinin bağımlılığını kaldıran önemli değişiklikleri gündeme getirmiştir. Bu niyet mektubuyla gündeme gelen yeni politikalar, temelde, üreticilerin desteklenmesine devam edilmesini; ancak, desteklerin fiyatdışı yollarla doğrudan yapılmasını öngörmüştür. Sonuçta, fiyat bazında yapılan desteklerin kaldırıldığını, yerine Dünya Bankasının teknik finansman katkısıyla biçimlendirilen bugünkü doğrudan gelir desteği programının uygulamaya konulduğunu görmekteyiz. Bu şekilde, tarım politikalarıyla, ekonomik verimi artırmak, malî yükü kontrol altında tutmak, küçük ve yoksul üreticilere yönelmek amaçlanmıştır. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası ve tarım kredi kooperatiflerinin sorunlu tarımsal kredilerine çözüm amacıyla hazırlanan tasarı, çiftçiyi rahatlatacak düzeyde midir, değil midir; önce ona bakmanın gerekli olduğu kanısındayım. 2002 yılında, Ziraat Bankası ve tarım kredi kooperatiflerinin kendi imkânları ölçüsünde yaptıkları taksitlendirmelerde netice alınmadığı görülmüştür. Bu da, Türk çiftçisinin uzun yıllardan bu yana zor durumda olduğunun bir kanıtıdır. Tarımsal girdi fiyatları -gübre, tohum, ilaç, mazot, yem- her gün artarken, çiftçinin ürettiği ürünlere verilen fiyatlar çiftçiyi memnun etmemektedir; bunun en son örneği, buğdaya verilen tabanfiyattır. Sayın Tarım Bakanı, Türk siyasî tarihine, köylüyü kovan bakan olarak geçecektir. Sayın Bakanımızın "çok da versek az da versek bu millet doymaz; bunların gözünü, ancak karatoprak doyurur" demesi karşısında, Türk Halkı ve çiftçilerimiz adına, üzüntülerimi belirtiyorum. (AK Parti sıralarından "Ayıp oluyor" sesleri) Ayıp olacak bir şey yok; halkımızın dileklerini söylüyoruz. Sayın Bakanın "gözünü toprak doyursun" dediği köylü, Mustafa Kemal Atatürk'ü şiarıyla, milletin efendisidir. Alınteri ve emeklerinin karşılığını alamayan çiftçilerimizin hakkını herkesten önce savunması gereken sorumlu Bakan, böyle bir söylemde bulunmamalıdır. Bu söylemin karatopraktaki hesap gününü merak ediyorum. AKP'nin seçim öncesi "çiftçinin borçlarını sileceğiz" vaadinin, bu tasarıyla, yerine getirilmediği de görülmüştür. Halk deyimiyle, buna "göz boyamaca" denir. Söz konusu takipteki kredilerde, kullandırım tarihinden itibaren tarımsal kredilere uygulanan getiri oranının veya Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından tespit edilen tarım sektörüne ilişkin toptan eşya fiyat endeksinin (tarımsal TEFE) dikkate alınacağı söylenmektedir. Bu oranlar, Ziraat Bankası ve tarım kredi kooperatiflerinin uyguladığı faizlere yakın oranlardır. Çiftçilerimizin, bu uygulamadan hoşnut olacağını zannetmiyorum. Diğer taraftan, tarım kredi kooperatiflerinin, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasına olan borçlarına getirilen ödeme kolaylığının yanında, ortaklarının kısa ve orta vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılayan, 1 500 000 ortağı, 2 500 birim kooperatifi, 16 bölge birliği, merkez birliği ve 30'a yakın iştiraki olan tarım kredi kooperatiflerinin kendi özkaynakları yanında yabancı kaynak ihtiyacı bulunmaktadır. Yabancı kaynak ihtiyacı, bugüne kadar, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası tarafından karşılanmaktaydı. Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasının yeniden yapılandırılması neticesinde, tarım kredi kooperatifleri, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasından plasman alamamakta; dolayısıyla, ortaklarının ihtiyaçlarını yerine getirmekte zorlanmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası ve tarım kredi kooperatiflerinin, kullandırdıkları kredilere uyguladığı faizler, çiftçilere yüksek gelmektedir. Bütün gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, tarım kesimi desteklenmelidir. Türkiye nüfusunun yüzde 40-45'i kırsal kesimde ikamet etmekte olup, gayri safî millî hâsıladan... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Erdoğan Kaplan (CHP, Tekirdağ). “T.c. ziraat bankası a.ş.ve tarım kredi kooperatifleri hk. (s.s. 151)”. TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim tutanağı, 5 Haziran 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/erdogan-kaplan-22-2003-06-05-t-c-ziraat-bankasi-a-s-ve-tarim-kredi-kooperatifleri-hk-s-s-151 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.