# Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 26. Dönem) - **Konuşmacı:** Eren Erdem (CHP, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 33. Birleşim - **Tarih:** 6 Aralık 2017 - **Gündem:** Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=64246 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/eren-erdem-26-2017-12-06-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi-munasebetiyl > Eren Erdem (CHP), 6 Aralık 2017 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 33. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle); konuşma 460 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA EREN ERDEM (İstanbul) – Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; iktidar partisi Genel Başkanının bir saat ya da iki saat önce bir haber sitesinde geçen bir beyanını burada sizlerle paylaşmak istiyorum. Kendisi diyor ki: “Kudüs’te Filistin’in Birleşmiş Milletler kararıyla tasdik olunmuş haklarını yok sayan her adım farklı dinlere mensup insanların bir arada yaşama idealine vurulmuş çok ağır bir darbedir. Bölgedeki huzur ve güvenliğin şartı gördüğümüz 1967 sınırlarında başkenti Kudüs olan egemen ve bağımsız Filistin devleti talebinden vazgeçilebilmesi asla mümkün değildir." Sayın Bakan, bu konuyla alakalı bir ihtilaf söz konusu mu, siz katılıyor musunuz? Yani “Kudüs’ün başkent olduğu egemen bir Filistin hususundan vazgeçmemiz mümkün değildir.” diyor, Genel Başkanınız söylüyor. Alkışlıyorsunuz, çok güzel, ben de aynı fikirdeyim. Zannediyorum ki Genel Başkanınızla örtüştüğümüz, aynı fikirde olduğumuz ender konulardan biri. Şimdi, çok açık bir soru soracağım değerli arkadaşlar: Kudüs, siyasi iktidara göre Filistin’in başkentidir değerli arkadaşlar, Filistin’in başkenti olmalıdır, doğru mu? Çok güzel. Şimdi, bakınız, şu evrakı göstereceğim size, daha evveli de var da şöyle göstereyim: İsrail ile Türkiye arasında yapılan ikili anlaşmalar. Değerli arkadaşlar, bu anlaşmalarda, usul açısından anlaşma tanzim edildiği zaman anlaşma metni içerisine nerede imzalanırsa imzalansın iki ülkenin başkentleri yazılır. Şimdi, Mavi Marmara anlaşmasına gelin beraber bakalım, bizim Dışişlerimiz İsrail’in başkenti olarak nereyi görüyormuş, beraber okuyalım: “Bu anlaşma, Ankara ve Kudüs’te…” Tekrar okuyorum: “Bu anlaşma, Ankara ve Kudüs’te -Sayın Bakan- 28 Haziran 2016 tarihinde her biri eşit derecede geçerli Türkçe, İbranice ve İngilizce dillerinde ikişer nüsha hâlinde akdedilmiştir.” Evrak bu. İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) – Orada Kudüs’ü başkent olarak mı söylüyor? EREN ERDEM (Devamla) - Ben Dışişleri Komisyonu üyesiyim, evrak bu. Anlaşmalarda teamül gereği devletlerin başkenti addedilen yerlerin isimleri zikredilir. İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) – Öyle şey olur mu ya! EREN ERDEM (Devamla) - Uluslararası anlaşmalarda teamül böyledir. İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) – “Başkent” diye bir ifade geçiyor mu ? EREN ERDEM (Devamla) - İfadenin geçmesi gerekmez. İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) – Boş versene! EREN ERDEM (Devamla) - Bu, makarnanın ham maddesini makarna yiyenlere anlatmak gibi bir şeydir. Teamül diye bir şey vardır. İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) – Neyin teamülü canım? Orada başkent geçiyor mu, başkent? Mugalata yapıyorsun sen ya. EREN ERDEM (Devamla) - Şimdi gelelim teamüllerden bir diğerine: 30 Ağustos 2007’de yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile İsrail Devleti Hükûmeti Arasında Sınai Araştırma Geliştirme Alanında İşbirliği Anlaşması, aynı şekilde Kudüs’te imza edilmiş bir anlaşmadır. Arkadaşlar, çok basit bir soru: Neden Tel Aviv değil de Kudüs? Neden mesela biz buraya Sofya yazmamışız da Ankara yazmışız? Neden biz Bağdat yazmamışız da Ankara yazmışız da karşı taraf Kudüs yazmış? Uluslararası teamüllere göre yapılan bu uygulama bugün kopartılan yaygarayla çelişki arz etmektedir. İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) – Şimdi, İstanbul’da akdedilmiş hiç anlaşma yok mu? EREN ERDEM (Devamla) - Bütün anlaşmalarda, biz, İstanbul’da da yapsak Ankara yazıyoruz. İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) – İstanbul geçmiyor mu? EREN ERDEM (Devamla) - Bakın, Ankara yazıyoruz. --- **Kaynak gösterme:** Eren Erdem (CHP, İstanbul). “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 33. Birleşim tutanağı, 6 Aralık 2017. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/eren-erdem-26-2017-12-06-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi-munasebetiyl (erişim: 29 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=64246 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.