# Topluma kazandırma yasası tasarısı ile içişleri ve adalet komisyonları raporları hk (s.s.235) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ersönmez Yarbay (AK Parti, Ankara) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim - **Tarih:** 23 Temmuz 2003 - **Gündem:** TOPLUMA KAZANDIRMA YASASI TASARISI İLE İÇİŞLERİ VE ADALET KOMİSYONLARI RAPORLARI HK (S.S.235) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ersonmez-yarbay-22-2003-07-23-topluma-kazandirma-yasasi-tasarisi-ile-icisleri-ve-adalet-komisyonlari > Ersönmez Yarbay (AK Parti), 23 Temmuz 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TOPLUMA KAZANDIRMA YASASI TASARISI İLE İÇİŞLERİ VE ADALET KOMİSYONLARI RAPORLARI HK (S.S.235)); konuşma 700 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ERSÖNMEZ YARBAY (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Topluma Kazandırma Yasası Tasarısını olumlu bulduğumu ifade etmek istiyorum. Gerçekten, bu yasa tasarısıyla, toplumsal barış konusunda önemli bir adım atılmış olacak ve Türkiye, yıllardır çekmiş olduğu bir çile dönemini kapayıp, bir barış dönemini başlatacaktır diye temenni ediyorum. Ancak, şunu da vurgulamak istiyorum: Biz Meclis olarak, terör konusunu çok iyi tartışabildiğimizi zannetmiyorum. Terör konusunu çok derinlemesine tartışmamız ve bu konuda gereken tedbirleri almamız gerekir. Bir defa, her şeyden önce terör şartlarını ortadan kaldırmamız gerekiyor. Düşünce ve ifade özgürlüğünün olabildiğince genişletilmesi ve hayatiyete geçirilmesi gerekiyor. Türkiye'deki terör suçlarını incelediğimiz zaman, terör suçlularının birçoğunun, düşünce ve ifade özgürlüğünden dolayı içeride olduklarını görebiliriz. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu olarak, bazı arkadaşlarımızla birlikte iki ay önce Mardin Cezaevine gittik, cezaevinde kadınlar koğuşunu ziyaret ettik. Orada terör suçundan yatan 14 kadın mahkûm vardı. Bu 14 kadın mahkûmun 11'i okuma-yazma bilmiyor, 2'si ilkokul mezunu, 1'i de ortaokul mezunu. Onlara "sizin burada bulunmanızda devletin de ihmali var, keşke, siz okur-yazar olsaydınız, belki bu hapishanede olmazdınız" dedim. En cahil olan, okuma-yazma bilmeyen biri "bizim okuma-yazma bilenlerimiz de var, eğer, biz, okuyup-yazmış olsaydık yine burada olurduk" dedi; bu söz çok önemli. Dolayısıyla, ülkedeki terör şartlarının ortadan kaldırılması, terörü doğuran şartların ortadan kaldırılması için de, devletin, hükümetin, gerçekten, ciddî adımlar atması gerekiyor; yani, olayın, sadece okuma-yazma olayı olmadığı ve terörü besleyen birçok kaynağın bulunduğuna burada özellikle işaret etmek istiyorum; ama, 30 yaşından küçük okuma-yazma bilmeyen bu insanlar, belki bu tasarı kanunlaştığı takdirde tekrar topluma kazandırılabilir. Yine, o cezaevinde görmüş olduğumuz bir olay daha var. O cezaevinde koğuşlar 15-16 kişilikti; bu koğuş sistemi içerisinde, maalesef, mahkûmlar konuşmuyor; her koğuşun bir reisi var ve reisin konuşmasını bekliyorlar "bizim sözcümüz o" diyorlar. Dolayısıyla, orada, örgüt yapısının olduğu gibi devam ettiğini de görüyoruz. Bu, Topluma Kazandırma Yasası tasarısının yasalaşmasıyla birlikte, hapishane şartlarının da, mutlaka, yeni baştan gözden geçirilmesi ve topluma kazandırıcı yönde ıslah edilmesi gerekiyor. Eğer hapishane şartları düzeltilmezse, hapishaneler, bu mahkûmları, bu suçluları daha keskinleşmiş, daha kavgacı halde topluma döndürecektir. Hele, bu insanlar çıktıkları zaman, Türkiye'nin şartlarında, iş bulamadıkları takdirde toplumun başına daha büyük gailelere sebep olacaklardır. O sebeple, Türkiye'de mutlaka hapishane şartlarının düzeltilmesi ve hapishaneye düşen mahkûmların, suçluların ıslah edilmiş şekilde topluma geri döndürülmeleri gerekiyor. Aksi takdirde, hapishaneler birer eğitim yuvası olarak devam edecek ve her hapishaneye giren, buradan biraz daha keskinleşmiş, biraz daha topluma yabancılaşmış olarak çıkacaktır. Yine, terör suçlarında üzerinde durmamız gereken bir konu var, o da doktor raporlarıdır. "İşkence gördüm" iddiaları üzerine, doktor raporları üzerinde, tabiî, yine, hassasiyetle durulması gerektiğini düşünüyorum. Bir işkence iddiası üzerine bir tek doktorun raporu yetmez, mutlaka Türk Tabipler Birliği, sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin de bulunduğu bir heyet tarafından -hem sanık gözaltına alınırken bir heyet raporu hem de sanık dışarıya çıkarılırken- verilecek bir heyet raporu olması gerekir; çünkü, tek taraflı rapor... Maalesef, bu olayların içerisine düşenler görüyorlar ki, çoğu zaman mahkûm görülmeden bu raporlar tanzim edilebiliyor, düzenlenebiliyor. Dolayısıyla, ben, bu olayı da terörün sebeplerinden bir tanesi olarak görüyorum. Onun için, doktor raporları konusunda yine bu yasayla birlikte birçok yeni yasanın getirilmesi ve düzenlemenin yapılması gerekiyor. Bir diğer konu da itirafçılar konusu. Bu tasarı da, itirafçılığı özendiriyor ve itiraf yapanların cezalarının bir miktar indirilmesini öngörüyor. Yine, buradaki rapordan öğrendiğimize göre, 1988 yılından bu tarafa bu itirafçılıktan yararlanan sadece 832 kişi olmuş. Tabiî, bu rakam çok az. Belki, bazı terör olaylarının çözümlenmesinde, bazı olayların aydınlatılmasında bu 832 kişinin bir katkısı olmuş olabilir; ama, 30 000 kişinin öldüğü bir ülkede sadece 832 kişinin daha önce çıkarılmış yasalardan faydalanmış olması, bundan sonra bu yasadan faydalanacak olanların sayısının hem az olmasını sağlar hem de bu yasa terör örgütlerini Türkiye'de bitirmez. Bu yasanın bir eksikliği var; o eksiklik de şudur: Üst düzey yöneticilerini kapsam dışı bırakıyor. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN- Buyurun Sayın Yarbay. ERSÖNMEZ YARBAY (Devamla)- Üst düzey yöneticiler, bir terör örgütünün üst düzey yöneticileri kapsamdışı kaldığı zaman, o terör örgütü yaşamaya devam eder. Bu yasa, terör örgütlerini tırpanlayabilir, onların güçlerini azaltabilir; ama, üst düzey yöneticiler kapsamdışı kaldığı takdirde, terör örgütleri yaşamaya devam edeceklerdir. Çünkü, terör örgütünün önderleri olan o insanlar, bu örgütlerin yaşaması için ellerinden gelen gayreti göstereceklerdir. Bu yasanın bir başlangıç olması dileğiyle hayırlı olmasını temenni ediyorum ve terör ortamını kaldırıcı yasaların, düzenlemelerin bundan sonra Meclise daha çok, sık getirileceğine inanıyor, hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Ersönmez Yarbay (AK Parti, Ankara). “Topluma kazandırma yasası tasarısı ile içişleri ve adalet komisyonları raporları hk (s.s.235)”. TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim tutanağı, 23 Temmuz 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ersonmez-yarbay-22-2003-07-23-topluma-kazandirma-yasasi-tasarisi-ile-icisleri-ve-adalet-komisyonlari (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.