# Ceza muhakemeleri usuhlü kan.tas.(s.s.698) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ersönmez Yarbay (AK Parti, Ankara) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim - **Tarih:** 4 Aralık 2004 - **Gündem:** CEZA MUHAKEMELERİ USUHLÜ KAN.TAS.(S.S.698) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ersonmez-yarbay-22-2004-12-04-ceza-muhakemeleri-usuhlu-kan-tas-s-s-698 > Ersönmez Yarbay (AK Parti), 4 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: CEZA MUHAKEMELERİ USUHLÜ KAN.TAS.(S.S.698)); konuşma 682 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ERSÖNMEZ YARBAY (Ankara) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; görüşülmekte olan, gizli soruşturmacı görevlendirilmesiyle ilgili 139 uncu madde üzerinde söz almış bulunuyorum. 333 maddelik bu kanun tasarısı, gerçekten, çok ilerici hükümler taşıyor. Türkiye'de insan haklarının gelişmesi konusunda, savunmanın güçlendirilmesi konusunda çok önemli hükümler var; ancak, 333 maddenin tamamına benim katılmam mümkün değil; hepimizin katılması mümkün değil; dolayısıyla, fert fert, hepimizin, ayrı ayrı itirazları olabilir. Benim bu kanunda zayıf gördüğüm, eksik gördüğüm bir konu var; o da şu: Gizli tanık, gizli görevlendirme. Bak, yine çok açık -bu benim felsefemdir; Almanya'da, İngiltere'de, Amerika'da olması çok önemli değil bir şeyin; orada var diye bir şey iyi olmaz- devlet gizli iş yapmaz. Vatandaşlarına karşı gizli iş yapmaz devlet, vatandaşlarına karşı gayet şeffaftır; çünkü, devlet güçlüdür ve hâkimdir. Mesela, sanığı koruyamayan bir devlet, devlet değildir. Eğer, sanık korunamıyorsa, o devlet, zaten, devlet değildir. Şimdi, 58 inci maddeyle, ben, bu 139 uncu maddeyi aynı görüyorum; gizli görevlendirme ve gizli tanık... Gizli görevlendirme ile gizli tanık işbirliği yaptığı zaman adamı idam ettirir ve bunların kimlikleri de açıklanmıyor. Yargılamanın en önemli özelliği, şeffaf olmasıdır; herkese açık olmasıdır, yargının en önemli özelliği; ama, siz, yargılamayı bina ettiğiniz olayda gizli tanığı açıklamıyorsunuz ve gizli görevlendirmeyi açıklamıyorsunuz. Gizli görevlendirmecileri korumak çok zordur ve kamu görevlilerine büyük bir zarar veriliyor. Ben şimdi size bir örnek vermek istiyorum. Bir arkadaşımızı görevlendirdik, uyuşturucu takibi konusunda. Burada, bakın, çok önemli bir madde var; diyor ki: "Hukukî kimlik kullanabilir." Yani, benim adım Ersönmez Yarbay. Ben hukukî kimlik kullanıyorum. Mesela, Ali Veli; yeni hukukî kimliğim bu. Ali Veli olarak görev başındayken ölürsem, cenaze töreni yapabilir misiniz?! Ben kamu görevlisiyim; cenaze töreni yapılabilir mi?! Ben -kamu görevlisi olarak bir suçluyu takip ederken- gizli kimlikle suçlu takip ediyorum ve benim cenaze törenim yapılabilir mi?! Ben, bir tazminat filan, bir hak iddia edebilir miyim?! Burada, daha önce Türkiye'de çok tartışılan bir konu var; ajan provokatör konusu. Bakın, ajan provokatörlük olayını burası resmîleştiriyor, hukukîleştiriyor. Daha önce, biz, yürüyüşler, mitingler, toplantılar olduğu zaman "içimize ajan provokatör sızdı" diyorduk. Şimdi, burada diyor ki: "Soruşturmacı, görevini yerine getirirken suç işleyemez." Pekâlâ, suç işleyemeyen bir soruşturmacı görevini nasıl yerine getirecek?! Mesela, diyelim ki, izinsiz yürüyüşe katıldı soruşturmacı. İzinsiz yürüyüş suç değil midir?! Nasıl, suç işlemeden görevini yerine getirecek veyahut da uyuşturucu madde nakledilirken arabaya binip gitmesi, yani, o uyuşturucu heyetinin içinde olması suç değil midir?! Evet, devam edelim: "Görevlendirildiği örgütün işlemekte olduğu suçlardan sorumlu tutulamaz" deniliyor bu sefer de. Şimdi, bu insanı korumak son derece zordur. İleride bu kamu görevlilerinin başına bela açmış oluyoruz. Bakın, Türkiye'de, bir, Millî İstihbarat Teşkilatı var -biz, hep gizli işlerden çekiyoruz ne çekersek- iki, Generkurmayın istihbarat teşkilatı var; üç, Emniyet Teşkilatının istihbarat teşkilatı var; dört, şimdi de, cumhuriyet savcılarının istihbarat teşkilatı oluşuyor. Bu örgütler, yani, birbirine bilgi aktarmayan bu örgütler, ileride birbirlerini öldürürler. Abdullah Çatlı, Alaattin Çakıcı olayı burada resmîleştirilmeye çalışılıyor; ama, biz bu işi resmîleştiremeyiz. Yani, devlet, sanıkları yargılarken yargı konusunda şeffaf olmalıdır. Haa, devletin Millî İstihbarat Teşkilatı gerekli eylem ve işlemleri yapar. Kime karşı; kendi vatandaşlarına karşı değil, dışarıdakilere karşı, vatan düşmanlarına karşı. Kanunî yetkisi, yapar; ama, biz, gizli iş yapan insanların sayısını çoğalttığımız zaman, vatandaşın güvencesi kalmaz. Şimdi, burada -uyuşturucu madde- suçları sınırlandırmışız. Bu bir ileri gelişmedir; bunun için teşekkür ediyorum. Yani, daha önce bu konu daha genişmiş, şimdi biraz daraltılmış; bu iyidir; fakat, buradaki konular, hep önemli konular; uyuşturucu ticareti... Trilyonlarla uğraşıyorsunuz ve insanı suça ortak ediyorsunuz. Kamu görevlisi; maaşı 500 000 000 lira, maaşı 1 milyar lira... Sen, burada, adamı trilyonlarla bir işe ortak ediyorsun, en sonunda gizli adam... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Toparlayın lütfen. ERSÖNMEZ YARBAY (Devamla) - Toparlıyorum efendim. Kim hesap sorabilecek? Benim buradaki esas korkum şu: Yani, burada "efendim, bu maddeyi şey yaparken devleti zayıflatmayalım..." Bu madde, devleti zayıflatan bir maddedir, devleti güçlendiren bir madde değildir. Bu iki madde, gizli tanık ve gizli sanık, devleti zayıflatan, devleti tartışma ortamı içerisine çeken, devleti her zaman töhmet altında bırakan iki maddedir. Dolayısıyla, bu kanun tasarısının bütün maddeleri, 333'ü de, hepsi iyi, ileri hükümler getiriyor, bunun için teşekkür ediyorum; ancak, gizli tanık ve gizli görevlendirmenin sonunda gelinecek nokta, gizli sanıktır; yani, artık, yargılamanın da örtülmesidir. Bu duygu ve düşüncelerle hepinize teşekkür ediyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Ersönmez Yarbay (AK Parti, Ankara). “Ceza muhakemeleri usuhlü kan.tas.(s.s.698)”. TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim tutanağı, 4 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ersonmez-yarbay-22-2004-12-04-ceza-muhakemeleri-usuhlu-kan-tas-s-s-698 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.